82 Dywizja Powietrzno-Desantowa (ang. U.S. 82nd Airborne Division) - związek
taktyczny wojsk powietrznodesantowych Armii Stanów Zjednoczonych. 82 DPD jest
jedną z najsłynniejszych amerykańskich dywizji. Jednostka ta znajduje się w
ciągłej gotowości bojowej i może zostać zrzucona przy wykorzystaniu spadochronów
w dowolne miejsce na świecie wraz z całym wyposażeniem dywizji. Dywizja ta
stanowi filar sił szybkiego reagowania Armii Stanów Zjednoczonych. Stałym
miejscem stacjonowania powyższej dywizji jest Fort Bragg w Północnej Karolinie.
I wojna światowa
82 dywizja została sformowana 25 sierpnia 1917 w Camp Gordon, w Georgii. Była to
pierwsza jednostka formowana z rekrutów ze wszystkich stanów, wcześniejsze
jednostki zachowywały zasadę naboru z jednego stanu. Ze względu na to uzyskała
przydomek "All Americans" stąd też wzięła się naszywka naramienna składająca się
z dwóch liter A. Dywizja ta brała udział w kilku kampaniach I wojny światowej.
Po wojnie zdemobilizowana.
II wojna światowa
Dywizję reaktywowano 25 marca 1942 roku, pod dowództwem generała Omara Bradleya,
a 15 sierpnia tego samego roku stała pierwszą Dywizją Powietrzno-Desantową w
Armii USA. W grudniu przeniesiono ją do Fort Bragg w Północnej Karolinie, gdzie
zostały jej podporządkowane 504 i 505 pułki piechoty spadochronowej oraz 325
pułk piechoty szybowcowej, a także kilka pomniejszych jednostek artylerii
polowej i sanitariuszy. W Forcie Bragg wszystkie pułki "All Americans" przeszły
gruntowne szkolenie, które trwało do wczesnej wiosny. W kwietniu 1943 roku
Dywizja została zaokrętowana i wysłana do Casablanki we francuskim Maroku, w
północnej Afryce. Wylądowała tam 10 maja, skąd następnie przeniosła się do
miasta Kairouan w Tunezji i tam rozpoczęła przygotowania do inwazji na Sycylię.
W latach późniejszych jednostka brała udział w wielu konfliktach, m.in.
Dominikana, Grenada, Panama, Wietnam, Irak "Pustynna Burza", Afganistan. 82
Dywizja powietrzno-desantowa to najsilniejsza jednostka tego typu, jaka znajduje
się w służbie wojsk NATO. Jej żołnierze znajdują się w stanie ciągłej gotowości,
są wyszkoleni tak, że w krótkim czasie mogą znaleźć się w dowolnym miejscu
świata, by wkroczyć tam do walki i zwyciężyć. Od kucharza, do operatora
komputera, od strzelca, do sapera – każdy żołnierz z 82 dywizji posiada odznakę
skoczka spadochronowego. Niemal każdy element wyposażenia dywizji może zostać
zrzucony na spadochronie. 82 Dywizja została sformowana 25 sierpnia 1917 roku w
Camp Gordon, w Georgii. W jej szeregach służyli żołnierze ze wszystkich stanów,
dlatego obdarzono ją przydomkiem „All-Americans”, którego inicjały – AA -
znajdują się na sławnej plakietce naramiennej dywizji. W 1918 roku dywizja
została przerzucona do Francji. Podczas pięciu miesięcy wojny, dywizja walczyła
w trzech kampaniach, walnie przyczyniła się do złamania ducha bojowego
Niemieckiej Armii Cesarskiej. Po zakończeniu wojny jednostka została
zdemobilizowana. W roku 1942 reaktywowano ją jako pierwszą dywizję
powietrzno-desantową w armii USA. Dywizja w 1943 roku wzięła udział w kampanii w
Północnej Afryce, mającej za zadanie zdobycie doświadczenia w operacjach
inwazyjnych na dużą skalę i odbicie Afryki z rąk wojsk nazistowskich. Pierwsze
dwie operacje bojowe jednostki to natarcie spadochronowe i szybowcowe na Sycylię
i Salerno we Włoszech. Następnie jednostka brała udział w najbardziej ambitnej
operacji powietrzno-desantowej całej wojny, Operacji NEPTUNE –
powietrzno-desantowej części inwazji na Normandię, która miała miejsce w dniach
5 i 6 czerwca 1944 roku. Operacja była częścią Operacji OVERLORD, inwazji na
północne wybrzeże okupowanej przez hitlerowców Francji. Po 33 dniach krwawych
walk, stracie 5245 spadochroniarzy (zabici, ranni i zaginieni), dywizja
powróciła do Wielkiej Brytanii. Raport pobitewny dywizji mówi – „33 dni bez
odpoczynku, bez uzupełnień. Wykonaliśmy każde postawione nam zadanie. Z raz
zdobytej ziemi nie cofnęliśmy się ani o krok”.
17 września 1944 roku rozpoczęła się Operacja MARKET-GARDEN. 82 Dywizja wzięła
udział w walce, zdobywając wyznaczone jej cele pomiędzy Grave i Nijmegen.
Operacja nie powiodła się i jednostka została wycofana do Francji. Po
rozpoczęciu ostatniej ofensywy niemieckiej na froncie zachodnim, dywizja wzięła
udział w walkach w Ardenach, przyczyniając się do zatrzymania natarcia wojsk
dowodzonych przez generała Von Runstedta. Po podpisaniu aktu kapitulacji
hitlerowskich Niemiec, 82 dywizja została wyznaczona do zadań okupacyjnych w
zniszczonym Berlinie. Generał George Patton był tak ujęty gwardią honorową z
dywizji, że powiedział – „Przez wszystkie te lata, jakie spędziłem w armii,
pamiętając o tych wszystkich gwardiach honorowych, jakie widziałem, ta z 82
dywizji jest z całą pewnością najlepsza”. Od tego czasu „All-Americans” znana
jest także jako „America's Guard of Honor”. Po powrocie do USA w roku 1946,
stałym miejscem stacjonowania dywizji stał się Fort Bragg w Północnej Karolinie.
Miejscem kolejnej akcji bojowej dywizji była Dominikana, gdy w kwietniu 1965 „All-Americans”
przywracała pokój w ogarniętej wojną domową republice. Trzy lata później
żołnierze oddziału ponownie wzięli udział w walce, tym razem w Wietnamie. W
latach 70. jednostka brała udział w ćwiczeniach w Korei Południowej, Turcji i
Grecji, czyli w miejscach, które mogły stać się areną przyszłych walk. 25
października 1983 wydzielone elementy dywizji wzięły udział w walkach na
Grenadzie – była to Operacja URGENT FURY. W marcu 1988 roku zespół uderzeniowy w
sile brygady, w skład którego wchodziły oddziały dywizji, wziął udział w
operacji GOLDEN PHEASANT, polegającej na operacjach powietrzno-desantowych w
Hondurasie. 20 grudnia 1989 roku żołnierze „All-Americans” wykonali swój
pierwszy skok bojowy od czasów II Wojny Światowej. Miało to miejsce w ramach
operacji JUST CAUSE. Celem skoku był Międzynarodowy Port Lotniczy w Torrijos w
Panamie. Po nocnym skoku i opanowaniu lotniska, żołnierze jednostki brali udział
w akcjach w mieście Panama i w jego okolicach. Zwycięzcy spadochroniarze
powrócili do Fort Bragg w styczniu 1990 roku. 82 dywizja powietrzno-desantowa
była strażą przednią największego zgrupowania bojowego sił amerykańskich od
czasów Wietnamu - 2 sierpnia 1990 roku jednostka została przeniesiona do Arabii
Saudyjskiej. W roku 1991 rozpoczęła się operacja Pustynna Burza - armada
samolotów sojuszniczych rozbijała cele w Iraku, a żołnierze 82 dywizji,
obsadzający pojazdy, chronili flanki XVIII korpusu powietrznodesantowego.
Żołnierze jednostki służyli w tym czasie jako zmechanizowane siły szybkiego
reagowania. Po powrocie do Stanów i paradzie zwycięstwa, oddziały wydzielone
dywizji wzięły udział w akcji niesienia pomocy obszarom południowej Florydy,
dotkniętych klęską huraganu. Miało to miejsce w sierpniu 1992 roku.
Żołnierze 82 dywizji powietrzno-desantowej znaleźli się wśród pierwszych
oddziałów, wysłanych do ogarniętego wojną Kosowa, co miało miejsce latem 199
roku. Wchodzili wówczas w skład sił pokojowych. Od 60 lat żołnierze, noszący na
ramieniu czerwono-biało-niebieską oznakę dywizji, są ostrzem sił szybkiego
reagowania armii Stanów Zjednoczonych.