9 Brygada Kawalerii Pancernej sformowana w 1994 roku w Braniewie przejmuje
tradycje oddziałów Nowogródzkiej Brygady Kawalerii, 28 Saskiego Pułku Czołgów
średnich i 27 Pułku Zmechanizowanego Ułanów im. Króla Stefana Batorego. Tradycje
brygady otwierają dokonania Nowogródzkiej Brygady Kawalerii, która została
sformowana 17 sierpnia 1920 roku w okolicach Ciechanowa jako 9 Brygada Jazdy.
W okresie wojny bolszewickiej 25, 26 i 27 Pułk Ułanów, które po zakończeniu
działań bojowych weszły w skład 9 Brygady, w czasie jej trwania wchodziły w
skład 8 Brygady Jazdy. 25 Pułk Ułanów Wielkopolskich powstał w lipcu 1920 roku w
Poznaniu jako 115 Pułk Ułanów Wielkopolskich. 27 Pułk Ułanów został sformowany w
Kaliszu pod koniec lipca w 1920 roku, jako 203 Ochotniczy Pułk Ułanów. Pułk
wkroczył do działań bojowych 6 sierpnia w rejonie Ciechanowa. Od 3 września
wszedł w skład 9 Brygady Jazdy i do końca wojny uczestniczył w walkach toczonych
przez brygadę. Po zakończeniu działań bojowych 9 Brygady Jazdy została
przeniesiona do Baranowicz gdzie stacjonowała do wybuchu II wojny światowej. 26
marca 1937 roku w ramach prowadzonej restrukturyzacji jednostek kawalerii 9
Brygady Jazdy została przemiana na Nowogródzką Brygadę Kawalerii.
1 września 1939 roku Brygada otworzyła kolejną kartę swojej Księgi Bojowej
Chwały. Podporządkowana została dowódcy Armii "Modlin" z zadaniem osłony jej
zachodniego skrzydła w pierwszym dniu wojny częścią swych sił broniła Działdowa,
z którego wycofano się w nocy 2 września na rozkaz przełożonych. Kolejny ogniwem
w dziejach brygady są działania bojowe szwadronu 26 i 27 pułku ułanów
utworzonych w ramach Armii Krajowej. Brały one udział w obronie ludności
polskiej zamieszkujące wschodnie kresy Rzeczypospolitej i w akcji "Burza" tocząc
krwawe boje w Puszczy Nalibockiej, w okolicach Nowogródka, Puszczy Kampinoskiej,
Powstaniu Warszawskim i Górach świętokrzyskich.
Brygada dziedziczy również tradycje 28 Saskiego Pułku Czołgów średnich, który
został sformowany 5 lipca 1944 roku na mocy rozkazu Dowódcy Armii Polskiej w
ZSRR nr 00127 jako 27 Pułk Artylerii Pancernej. Początkowo działał jako
jednostek obwodu Naczelnego Dowództwa, a następnie podporządkowany 2 Armii
Wojska Polskiego przeszedł w jej szeregach cały szlak bojowy. W 1951 roku pułk
został przeformowany i zmienił nazwę na 28 Saski Pułk Czołgów średnich.
Garnizonem, w którym pułk stacjonował do 1990 roku było Czarne. W 1990 roku w
związku z restrukturyzacją armii pułk został przeniesiony do Braniewa i
przeformowany na jednostkę zmechanizowaną zmieniając nazwę na 27 pułk
zmechanizowany. W pierwszej połowie 1991 roku kadra jednostki rozpoczęła
sterania o przyjęcie nazwy, barwy, patrona i tradycji 27 Pułku Ułanów im. Króla
Stefana Batorego. Nawiązano ścisły kontakt ze środowiskiem byłych żołnierzy 27
pułku ułanów, weteranami walk we wrześniu w 1939 roku oraz z żołnierzami pułku
odtworzonego w ramach Armii Krajowej. 27 września 1995 roku w wyniku starań
Społecznego Komitetu Sztandaru, organizacji kombatanckich oraz środowisk
żołnierzy 9 Brygada Kawalerii Pancernej otrzymała od Prezydenta Rzeczypospolitej
Sztandar Wojskowy. 9 Brygada Kawalerii Pancernej stacjonuje w Garnizonie
Braniewo. Swoje święto obchodzi 27 września.
Struktura organizacyjna
* dowództwo i sztab
* batalion dowodzenia
* 1 batalion czołgów
* 2 batalion czołgów
* 3 batalion zmechanizowany
* dywizjon artylerii samobieżnej
* dywizjon artylerii przeciwlotniczej
* kompania rozpoznawcza
* kompania saperów
* kompania remontowa
* pluton chemiczny
Sprzęt bojowy: uzbrojenie brygady stanowią: czołgi T-72M1, bojowe wozy piechoty
BWP-1, samobieżne haubice 2S1 Goździk, samobieżne działa przeciwlotnicze
ZSU-23-4, rozpoznawcze samochody opancerzone BRDM-2, działka przeciwlotnicze
ZU-23-2, transportery opancerzone MT-LB, transportery minowania narzutowego
Kroton, Wozy zabezpieczenia technicznego WZT-3.