ADATS (ang. Air Defense Anti-Tank System) - to uniwersalny system rakietowy opracowany przez międzynarodowe konsorcjum w skład którego weszły firmy z Szwajcarii, USA, Kanady i Włoch. System w zależności od sytuacji może zwalczać cele powietrzne lub opancerzone. Obecnie znajduje się na wyposażeniu armii Kanady i Tajlandii.

 Określenie "wielozadaniowy" określa wyjątkowy charakter ADATS-a. Został on opracowany z myślą o zwalczaniu w różnych sytuacjach bojowych wielu rodzajów celów zarówno powietrznych (samoloty na małych, bardzo małych i średnich wysokościach, śmigłowce opancerzone i nie opancerzone, bezpilotowe statki powietrzne), jak i naziemnych (opancerzonych, takich jak czołgi, bojowe wozy piechoty, transportery opancerzone, umocnione stanowiska ogniowe i inne). Zastosowano w tym celu szereg niespotykanych wcześniej rozwiązań konkurencyjnych. Powyższa koncepcja odpowiada najnowszym tendencjom, do tworzenia maksymalnie kompleksowych i interfunkcjonalnych środków ochrony wojsk lądowych przed zagrożeniami i w pełni spełnia wymagania postawione przez US Army - przyszłego głównego użytkownika systemu. W latach 90-tych ADATS stał się podstawowym samobieżnym brygadowym środkiem obrony przeciwlotniczej i wypełnił dotkliwie odczuwaną obecnie lukę w tej dziedzinie sprzętu. Zastąpione zostały w ten sposób, bardzo już obecnie przestarzałe, samobieżne zestawy przeciwlotnicze Chaparral (rakietowe) i Vulcan (lufowe 6 x 20 mm). Jedynymi nowoczesnymi samobieżnymi zestawami przeciwlotniczymi pola walki armii amerykańskiej były do tej pory francusko-zachodnioniemieckie Rolandy, których produkcję licencyjną podjęto w związku z niepowodzeniem realizacji programu samobieżnych dział przeciwlotniczych DIVAD/Sergeant York (2 x 40 mm).


Podstawowym warunkiem wysokiej skuteczności systemu przy zachowaniu jego wielozadaniowości, jest obok precyzyjnego systemu kierowania nowego typu, wykorzystanie różnych systemów wykrywania celów i urządzeń przetwarzania danych o celach o wysokich parametrach.
Podstawowym środkiem wykrywania celów powietrznych, jest impulsowo-dopplerowska stacja radiolokacyjna przeszukiwania przestrzeni powietrznej, której paraboidalna antena, wyposażona w układ stabilizujący ją w czasie jazdy, zamontowana jest obrotowo z tyłu wieży. Stacja ta pracuje w paśmie X i charakteryzuje się bardzo dużą zbieżnością wiązki, dzięki czemu może skutecznie wykrywać cele o małych wymiarach, znajdujące się w otoczeniu przeszkód terenowych. Nowoczesne układy cyfrowej syntezy częstotliwości mogą zmieniać ją w krótkim czasie, zachowując stabilność parametrów w różnych warunkach, co znacznie zmniejsza wrażliwość na aktywne środki przeciwdziałania radioelektronicznego. Stacja ta została opracowana przez włoską filię firmy Contrares przy wykorzystaniu wielu podzespołów stacjonarnego systemu Skyguard. Zasięg stacji dla celów niskolecących wynosi 24 km. Cele wskazywane są na monochromatycznym monitorze dowódcy i w razie potrzeby automatycznie klasyfikowane. Dowódca kieruje pracą stacji za pomocą klawiatury i drążka. Dane z rozpoznania mogą być przekazywane równolegle do innych wozów lub do stanowiska dowodzenia baterii/batalionu, tak, że w rozwiniętej baterii na zmianę mogą pracować stacje poszczególnych wozów (maksymalnie sześciu), utrudniając przeciwnikowi ich namierzanie.

Pojedynczy radar może równocześnie śledzić do sześciu celów i podawać ich pozycje, przy czym istnieje możliwość rozszerzenia możliwości obliczeniowych i wtedy może być śledzone do 10 celów. Ewentualny odzew od każdego pokładowego tranaspondera identyfikacji "swój-obcy" celu jest odbierany oddzielnie i na ekranie monitora każdy cel, który jest śledzony jest odpowiednio oznaczany. W 1982 roku pomyślnie zakończono badania odporności stacji radiolokacyjnej na warunki środowiska, takie jak zmiany wilgotności, temperatury, wibracje itp. Cele naziemne wykrywane są przy użyciu systemu elektrooptycznego produkcji amerykańskiej, składającego się z kamery telewizyjnej i termowizyjnej - jest to rozwinięcie układu TADS/PNVS znanego ze śmigłowca AH-64A Apache, co widać zresztą po kształcie stabilizowanej platformy elektrooptycznej (znajduje się na wieży, pomiędzy prowadnicami wyrzutni). System ten służy do precyzyjnego śledzenia celów (również powietrznych) w fazie naprowadzania rakiet. Kamera termowizyjna pracuje w paśmie 8-12 mikrometrów, co umożliwia obserwację w warunkach zapylenia i zadymienia. W pewnych warunkach, np. przy wyjątkowo silnych zakłóceniach, może częściowo zastępować stację radiolokacyjną. W przypadku celów naziemnych, odległość mierzona jest przy pomocy dalmierza laserowego.

Po podjęciu decyzji o przechwyceniu, z jednej z ośmiu zainstalowanych na wieży prowadnic/pojemników odpalany jest pocisk rakietowy. W pierwszej fazie lotu kierowany jest komendami przesyłanymi drogą optyczną -za nadajnik służy laser (na dwutlenku węgla), emitujący kodowaną wiązkę o długości fali 10 mikrometrów (podczerwień). Komendy wypracowywane są przez komputer i służą do "sprowadzenia" pocisku na linię celowania. Gdy to nastąpi, zmieniany jest sposób kierowania -pocisk utrzymywany jest na linii celowania za pomocą tzw. "laserowej wiązki prowadzącej". Znajdujące się w tylnej części pocisku detektory, odbierają promieniowanie lasera (ten sam typ) i podają wartości gradientów zmian natężenia promieniowania. Na tej podstawie, układ elektroniczny określa pozycję rakiety względem osi wiązki i wypracowuje odpowiednie komendy korygujące tor lotu. Układ taki jest technicznie bardzo trudny w realizacji, ze względu na znikomą wartość mocy odbieranego promieniowania laserowego w porównaniu z mocą promieniowania podczerwonego emitowanego przez gorące gazy z silnika rakietowego. Wszystko wskazuje jednak na to, że trudności te zostały pokonane i osiągnięto bardzo dużą precyzję rażenia w całym przedziale zasięgu, niemożliwą do osiągnięcia przy zastosowaniu dotychczasowych, alternatywnych rodzajów kierowania.

Kierowany pocisk rakietowy, wyposażony jest w głowicę bojową podwójnego działania. Jest to przeciwpancerny ładunek kumulacyjny o masie ponad 12 kg. Znajduje się on w obudowie, z której w trakcie wybuchu formowane są odłamki rażące słabiej opancerzone cele. Wybuch inicjowany jest przez zapalnik uderzeniowy natychmiastowego działania, umieszczony w części dziobowej lub przez laserowy zapalnik zbliżeniowy (opcja w przypadku celów powietrznych).
Podstawowe dane dotyczące pocisku to:
- Długość: 2,057 m,
- średnica kadłuba: 0,152 cm,
- masa startowa: 51,4 kg.
Silnik rakietowy na stały, bezdymny materiał pędny nadaje mu w krótkim czasie ponad trzykrotną prędkość dźwięku (ponad 1000 m/s). Jest to prędkość tak duża, że gdyby ADATS był systemem wyłącznie przeciwpancernym, zbędny by był ładunek kumulacyjny ponieważ do uzyskania przebicia pancerza prawie każdego współczesnego czołgu, wystarczyłaby energia kinetyczna np. niewielkiego rdzenia.


Zestaw rakietowy ADATS może być montowany na różnych typach pojazdów kołowych lub gąsienicowych. Zestaw na pojeździe bazowym tworzy wóz bojowy ADATS (o łącznej masie ok 4t) stanowiący niezależną jednostkę ogniową, obsługiwaną przez trzech żołnierzy (dowódca, kierowca-mechanik, operator). Zasadniczym elementem wozu bojowego ADATS, decydującym o jego przeznaczeniu, roli i zadaniach jest zestaw rakietowy, w skład którego wchodzą: radiolokacyjna stacja wstępnego wykrywania; dwusegmentowa ośmioprowadnicowa wyrzutnia z rakietami umieszczonymi w rurowuch pojemnikach; blok elektro-optyczny; dwie konsole wskaźnikowe oraz oprzyrządowanie pomocnicze, obejmujące m.in. układ zasilania elektrycznego. Radiolokacyjna stacja wstępnego wykrywania zestawu ADATS pracuje na zasadzie impulsowo-dopplerowskiej w paśmie X, ze skokową zmianą częstotliwości nośnej (frequency hopping), co czyni ja odporną na aktywne zakłócenia radioelektroniczne. Stacja wykorzystuje antenę z minimalnym poziomem listków bocznych i posiada niezbędne urządzenia do tłumienia zakłoceń pasywnych oraz elektronicznego przeciwdziałania zakłoceniom aktywnym. Zasięg widzialności stacji wynosi 24 km, a maksymalna wysokość wykrycia 6000 m. Stacja dzięki dużej rozróżnialności, może wykrywać cele o niewielkiej skutecznej powierzchni odbicia (rakiety, samoloty bezzałogowe itp.) Wyposażenie pomocnicze stacji radiolokacyjnej stanowi układ przetwarzania danych radiolokacyjnych pozwalający na jednoczesne opracowywanie informacji o sześciu celach (położenie w układzie współrzędnych x-y-z i odległość) oraz urządzenie identyfikacyjne celu "swój-obcy".

Dane techniczne
Długość 2,05 m
Średnica 0,125 m
Prędkość 3 Ma
Naprowadzanie laserowe
Masa 51 kg
Masa głowicy 12 kg
Zasięg 10 km