Jednostki typu 941 Akula są największymi okrętami podwodnymi jakie do
tej pory zbudowano. Oczywiście rosyjskimi, bo jak wiadomo Rosjanie to
megalomaniacy i wszyskto u nich musi być co najmniej większe niż gdzie indziej.
Akula są to strategiczne okręty podwodne z napędem atomowym, przenoszące
międzykontynentalne, balistyczne pociski rakietowe z głowicami nuklearnymi. W
nomenklaturze radzieckiej określano je jako Rakietnyje Podwodnyje Korable
Strategiczeskogo Naznaczenia (RPKSN), a klasyfikacja NATO nazywa je Nuclear
Powered Ballistic Missile Submarine (SSBN - Submersible Ship Ballistic Nuclear).
Współczesna terminologia Rosyjskiej Marynarki Wojennej klasyfikuje je jako
Ciężkie Atomowe Rakietowe Krążowniki Podwodne.
Zostały one skonstruowane i zbudowane w stoczni Siewiernoje Maszinostroitielnoje
Predprijatije w Siewierodwińsku, na wybrzeżu Morza Białego, w pobliżu Murmańska.
Pierwsza jednostka klasy została przyjęta do służby w 1981. Ogółem zbudowano 6
okrętów tego typu (TK 208, 202, 12, 13, 17 i 20), z czego w służbie pozostaje do
dzisiaj tylko trzy. TK 12 i TK 202 zostały wycofane w celu wykonania napraw, ale
po przeciągających się pracach zostały (prawdopodobnie) skasowane. Pierwsza
jednostka klasy czyli TK 208 została wycofana w 1992 roku celem przezbrojenia w
nowe rakiety balistyczne RSM - 52 UTTH Grom (SS - NX - 28), ale również nie
powróciła dotąd do służby. Pozostałe należą do rosyjskiej Floty Północnej, 1
Flotylli Okrętów Podwodnych z bazą w Nerpiczy. Miejscowość ta znajduje się na
Półwyspie Rybackim (część Półwyspu Kolskiego) Najbliższą większą miejscowością
jest Zaoziersk ok. 45 kilometrów od granicy norweskiej.
Pewne zamieszanie w identyfikacji tych jednostek wprowadza ich nazwa. Prawdziwa,
rosyjska nazwa tego typu jednostek brzmi Akuła (Rekin), notomiast w kodzie NATO
są one znane jako klasa Typhoon. Problem polega na tym, że w Rosyjskiej
Marynarce Wojennej istnieją inne okręty (ale są to atomowe podwodne okręty
myśliwskie), którym w kodzie NATO nadano właśnie nazwę Akula, podczas gdy ich
właściwa nazwa to Szczuka B.
W konstrukcji tych okrętów zwraca przede wszystkim uwagę niezwykle szeroki
kadłub. Projektanci z Siewierodwińska użyli niezwykłego układu dwóch
równoległych wewnętrznych kadłubów sztywnych i trzeciego, mniejszego przedziału
sztywnego, zawierającego centralę okrętu. Wnętrze kadłubów podzielone jest na 19
oddzielnych przedziałów - pomieszczeń o niezwykle mocnej budowie.
Taka konstrukcja okrętu zapewnia mu dużą odporność na skutki ataku przeciwnika
oraz, co dla rosyjskiej doktryny użycia strategicznych okrętów podwodnych jest
bardzo ważne, możliwość przebijania grubej warstwy lodu bez obawy o uszkodzenie
jednostki. W celu łatwiejszego kruszenia warstwy lodowej kiosk okrętu posiada
wzmocnioną konstrukcję i chroniony jest specjalną, okrągłą osłoną, a wszystkie
zainstalowane na nim urządzenia można całkowicie wciągnąć do wewnątrz. Jednostkę
wyposażono w dwie śluzy ewakuacyjne zlokalizowane po dwóch stronach kiosku.
Uzbrojenie
Okręty klasy Tajfun są uzbrojone w 20 balistycznych pocisków rakietowych z
głowicami nuklearnymi typu RSM - 52, kompleksu D - 19, określanych w kodzie NATO
jako SS - N - 20 Sturgeon. Są to pociski strategiczne o zasięgu 8300 km, przy
którym ich głowice osiągają celność ok. 500 metrów. Każdy z nich ma masę
startową 84000 kg i przenosi 10 niezależnych głowic nuklearnych (MIRV - Multiple
Independently targetable Re-entry Vehicles), o mocy 100 kT trotylu każda.
Rakiety nośne mają trzy stopnie napędowe z silnikami na paliwo stałe.
Zaprojektowano je w biurze konstrukcyjnym W.P.Makajewa. Długość rakiety wynosi
16 m, a średnica w najszerszym miejscu 2,4 m. Silosy rakiet umieszczone są przed
kioskiem w dwóch równoległych rzędach. Mogą one startować spod wody, natomiast
jeżeli okręt znajduje się na akwenie pokrytym lodem okręt musi się wynurzyć,
rozbijając przy tym lód, i odpalić pociski z powierzchni.
Okręty wyposażono również w dwie wyrzutnie torpedowe kalibru 650 mm, oraz cztery
wyrzutnie kalibru 533 mm. Wszystkie są zlokalizowane w górnej części dziobu,
pomiędzy kadłubami sztywnymi. Służą do wystrzeliwania torped i pocisków
rakietowych kilku typów, można ich używać również do stawiania min morskich.
Maksymalny zapas torped i pocisków przeciwokrętowych wynosi max. 24 sztuki.
Najczęściej na pokładzie znajdują się torpedy typu 53 - 65K, SET - 65, SAET -
60M i/lub rakietotorpedy RPK - 6 Vodopod , albo pociski 22/81R z głowicami
nuklearnymi. Na kiosku jednostki zlokalizowano chowaną wyrzutnię rakiet
przeciwlotniczych Strieła - 3. Czasami twierdzi się, że na wyposażeniu jednostek
pozostaje osiem naramiennych wyrzutni pocisków przeciwlotniczych Strieła - 2M
lub Igła - 1. Uzbrojenie przeciwlotnicze ma służyć obronie okrętu gdy w celu
odpalenia rakiet wynurzy się on spod lodu.
Wyposażenie elektroniczne
Jednostki typu Tajfun wyposażono w kadłubowy sonar aktywny i pasywny niskiej
częstotliwości typu Gill L/F i sonar średniej częstotliwości do śledzenia
strzelań torpedowych, zainstalowane poniżej przedziału wyrzutni torpedowych.
Ponadto zastosowano kompleks hydroakustyczny Skat. W celu prowadzenia dozoru
nawodnego/powietrznego zainstalowano radar pracujący w pasmach I/J, w kodzie
NATO określany jako Snoop Pair. W celu zakłócania wrogich radarów zainstalowano
system przeciwdziałania elektronicznego, w kodzie NATO nazywany Rim Hat. Stacje
radiolokacyjne określane są rosyjskimi nazwami Albatros i Nakat - M. Ponadto
Tajfuny są zaopatrzone w urządzenie identyfikacyjne swój - obcy Kriemnij - 2.
Komunikację zapewniają systemy łączności radiowej Mołnia i łączności
satelitarnej Cunami. Anteny mogą być wynurzane z pozycji podwodnej na dwóch
radiobojach. Komunikacja możliwa jest zarówno spod wody jak i spod lodu.
Nawigacja prowadzona jest przy pomocy systemu Tobol i satelitarnego systemu
nawigacyjnego Simfonija.
Napęd okrętu zapewniają dwa ciśnieniowe reaktory atomowe chłodzone wodą,
wytwarzające po 190 MW mocy jeden. Każdy z reaktorów wytwarza parę do zasilania
jednej turbiny napędowej o mocy 50000 KM i czterech turbogeneratorów o mocy 3200
kW. Dodatkowo zastosowano dwa generatory napędzane silnikami wysokoprężnymi o
mocy 800 kW każdy. Każdy reaktor z jedną turbiną napędową i dwoma
turbogeneratorami zainstalowany jest w jednym z kadłubów mocnych. Pędnikiem
jednostki są dwie śruby nastawne o siedmiu płatach.
Dane techniczne
Długość: 172 m
Szerokość: 23,3 m
Wyporność na powierzchni: 23200 ts
Pełna wyporność w zanurzeniu: 48000 ts
Prędkość na powierzchni: 12 w
Prędkość w zanurzeniu: 25 w
Czas przebywania w morzu: 120 dni
Załoga: 160 osób.