W 1998 roku, rozkazem Szefa Sztabu Generalnego WP przyjęto do uzbrojenia karabinek wz.96, nikt wtedy nie przypuszczał, że kilka lat później Polska zaangażuje się w misję iracką, która pozwoli na jego dokładne sprawdzenie w warunkach bojowych. Pod względem niezawodności oraz pewności działania (czynników wpływających na zaufanie żołnierza do broni), Beryl spełnił wszystkie oczekiwania, nieco gorzej miała się rzecz z funkcjonalnością (ergonomią). Zwracali na to uwagę głównie użytkownicy z jednostek specjalnych - najbardziej intensywnie eksploatujący broń.

Beryl wz. 96 (5,56 mm karabinek szturmowy wz. 96) to polski karabinek automatyczny. Ma zastąpić w uzbrojeniu Wojska Polskiego karabiny kalibru 5,45 x 39 mm i 7,62 x 39 mm. Konstrukcja broni została oparta o polski karabinek automatyczny Tantal wz. 88 (natomiast konstrukcja Tantala została oparta o skonstruowany w Polsce prototypowy karabinek automatyczny AKMS wz. 80, będący zmodernizowaną odmianą radzieckiego karabinka AKMS, który z kolei jest zmodernizowaną wersją radzieckiego karabinka AK znanego również jako AK-47).



Historia konstrukcji
Prace nad nowym karabinem i karabinkiem podjęto po decyzji o standaryzacji kalibrów z armiami NATO. Konstruując oparto się na konstrukcji karabinu wz. 88 "Tantal" i karabinka wz. 89 "Onyks". Główną zmianą była zmiana kalibru z 5,45 na 5,56 mm, a także konstrukcja podzespołów jak np. kolba składana na bok broni. Badania serii prototypowej odbyły się na przełomie 1995 i 1996. Do uzbrojenia WP jako "5,56 mm karabinek szturmowy kbs wz. 96" i "5,56 mm karabinek krótki wz. 96" (zgodnie z polską nomenklaturą wojskową broń strzelająca nabojem pośrednim jest zawsze określana jako karabinek) bronie trafiły w 1997 roku.

Do broni opracowano podstawę umożliwiającą montaż celowników:
PCS-6 - noktowizyjny nocny
CK-3 - kolimatorowy
LKA-4 - optyczny
CWL-1 - optyczny połączony ze wska?nikiem laserowym

Wadą karabinów okazało się przystosowanie tylko do standardu amunicyjnego (amunicja 5,56 x 45 mm NATO). Magazynki jak i podstawa celownika optycznego nie są zgodne z natowskimi standardami STANAG. W 2004 roku zaprezentowano nowy karabin wz. 2004, będący modernizacją karabinu wz. 96. W 2008 roku MON zakupił w FB Radom 3216 kbs wz. 96 ( w tym 35 karabinów szkolnych i 40 przekroi) płacąc 4200 zł za jeden karabin. Ponadto zakupione zostały w tym roku 552 kbk wz. 96 Mini-Beryl (3900 zł za sztukę).

Opis
Karabin wz. 96 Beryl jest indywidualną bronią samoczynno-samopowtarzalną. Broń działa na zasadzie odprowadzania gazów prochowych z przewodu lufy, ryglowanie następuje za pomocą obrotu zamka. Ryglowanie przez obrót zamka w prawo (dwa rygle). Karabinek strzela natowskim małokalibrowym nabojem pośrednim 5,56x45mm, broń może być zasilana zarówno nabojem w amerykańskiej odmianie M193 jak i w belgijskiej SS109. Mechanizm spustowy z ogranicznikiem długości serii umożliwia strzelanie ogniem pojedynczym, seriami trzystrzałowymi i ogniem ciągłym. Przełącznik rodzaju ognia po lewej stronie broni. Oddzielna dźwignia bezpiecznika po po prawej stronie komory zamkowej. Zasilanie odbywa się z dwurzędowych magazynków łukowych o pojemności 20 lub 30 naboi, magazynki wykonane są z tworzywa sztucznego. Otwarte przyrządy celownicze składają się z muszki i celownika krzywkowego (ze szczerbiną) o nastawach od 100 do 1000 metrów, nastawa bojowa "S" odpowiada nastawie 440 m. Przyrządy celownicze wyposażone w trytowe źródła światła (do strzelań nocnych). Broń posiada metalową kolbę składaną na prawy bok komory zamkowej, lufa zakończona jest szczelinowym tłumikiem płomieni który pełni również funkcję nasadki do miotania granatów nasadkowych. łoże oraz chwyt pistoletowy zostały wykonane z tworzywa sztucznego, komora zamkowa wykonana jest metodą tłoczenia z blachy stalowej. Rozkładanie Beryla następuje poprzez odłączenie pokrywki która stanowi górną część komory zamkowej, zastosowanie takiego rozwiązania utrudnia montaż celownika optycznego, dlatego też nad komorą zamkową można przymocować podstawę umożliwiającą montaż celowników optycznych i elektrooptycznych (nie kompatybilną ze standardami NATO), lub podstawę z uniwersalną szynę montażową Picatinny. Obie podstawy montowane są z przodu do podstawy celownika, natomiast z tyłu do końcówki komory zamkowej. Do Beryla można również przymocować krótką szynę montażową Picatinny mocowaną nad podstawą celownika. Broń może być wyposażona w granatnik podwieszany Pallad, bagnet i półprzezroczyste magazynki. Niektóre karabinki użytkowane w Iraku były indywidualnie doposażane w drewniane łoże z przednim chwytem pistoletowym pochodzące z rumuńskich odmian karabinka AK.

Wersje
1. karabinek szturmowy wz. 96 Beryl - wersja standardowa
2. 5,56 mm karabinek-granatnik wz. 1974 - zestaw składający się z karabinu wz. 96 i granatnika podwieszanego wz. 74 Pallad
3. karabinek wz. 96 Mini-Beryl - wersja z lufą skróconą do 235 mm. Zakres zmian w stosunku do karabinu jest identyczny jak w przypadku karabinka wz. 89 (nowe urządzenie wylotowe i podstawa celownika). Dla karabinka wz. 96 opracowano krótszy, 20-nabojowy magazynek. W 2005 na zamówienie żandarmerii Wojskowej powstała nieco zmodyfikowana odmiana Mini Beryla, w której zmienił się m.in. zespół suwadła z tłokiem, uniwersalna szyna montażowa MIL-STD-1913, przekrój rury gazowej, urządzenie wylotowe, dodano chwyt przedni z zespołem szyn montażowych i osłony cieplne.
4. karabinek wz. 2004 - wersja powstała w efekcie doświadczeń irackich. łoże karabinu wyposażono w przedni chwyt pistoletowy (ułatwiający długotrwałe noszenie broni w rękach w czasie pieszego patrolowania). Po bokach łoża pojawiły się krótkie szyny Picatinny (zgodne ze standardem NATO), na których można montować oświetlenie taktyczne i wskaźniki laserowe. Nową konstrukcję ma także podstawa umieszczona nad pokrywą komory zamkowej. Jest ona także zgodna ze standardem NATO. Egzemplarze karabinu wz. 2004 prezentowane jako uzbrojenie IV zmiany polskiego kontyngentu w Iraku miały zamocowane na tej szynie celowniki holograficzne EOTech 552. Karabin posiada nową kolbę składaną o regulowanej długości. Skonstruowano także nowe magazynki z przeźroczystego tworzywa sztucznego.
5. Beryl-Sport (wcześniej nazywany Beryl IPSC )- zaprezentowana w 2003 strzelająca wyłącznie ogniem pojedynczym, wersja samopowtarzalna, przeznaczona na rynek cywilny (na potrzeby strzelectwa praktycznego).
6. Beryl Commando (prototyp miał na komorze zamkowej wybitą nazwę Comando)- opracowana w 2006 roku wersja z lufą długości 375 mm (z urządzeniem wylotowym 406 mm). Nie została przyjęta do uzbrojenia WP ale nadal trwają prace nad jej rozwojem. Pierwsza wersja tej broni poza zmianami związanymi ze skróceniem lufy nie różniła się od kbs wz. 96. Później zaprezentowano prototyp z mechanizmem spustowym pozbawionym ogranicznika długości serii z obustronnym skrzydełkiem przełącznika rodzaju ognia/bezpiecznika. W 2007 roku zaprezentowano kolejną wersję Beryla Commando. Posiada ona mechanizm spustowy z ogranicznikiem długości serii, łoże z trzema szynami zgodnymi z MIL-STD-1913 (do dolnej zamontowano chwyt przedni), długa szyną MIL-STD-1913 nad pokrywą komory zamkowej i stałą kolba teleskopową o regulowanej długości.



Dane podstawowe
Państwo Polska
Producent Fabryka Broni "łucznik"
Rodzaj karabin szturmowy
Historia
Prototypy 1995 - 1996
Produkcja seryjna 1997 - do chwili obecnej
Dane techniczne
Kaliber 5,56 mm
Nabój 5,56 x 45 mm
Magazynek 30 nab.
Wymiary
Długość 943/742 mm
Długość lufy 457 mm
Długość linii celowniczej 372 mm
Masa
broni 3,52/3,89 kg (z magazynkiem pustym/załadowanym)
Inne
Prędkość pocz. pocisku 920-940 m/s
Energia pocz. pocisku 1570-1690 J
Szybkostrzelność teoretyczna 700 strz/min