W 1998 roku, rozkazem Szefa Sztabu Generalnego WP przyjęto do
uzbrojenia karabinek wz.96, nikt wtedy nie przypuszczał, że kilka lat później
Polska zaangażuje się w misję iracką, która pozwoli na jego dokładne sprawdzenie
w warunkach bojowych. Pod względem niezawodności oraz pewności działania
(czynników wpływających na zaufanie żołnierza do broni), Beryl spełnił wszystkie
oczekiwania, nieco gorzej miała się rzecz z funkcjonalnością (ergonomią).
Zwracali na to uwagę głównie użytkownicy z jednostek specjalnych - najbardziej
intensywnie eksploatujący broń.
Beryl wz. 96 (5,56 mm karabinek szturmowy wz. 96) to polski karabinek
automatyczny. Ma zastąpić w uzbrojeniu Wojska Polskiego karabiny kalibru 5,45 x
39 mm i 7,62 x 39 mm. Konstrukcja broni została oparta o polski karabinek
automatyczny Tantal wz. 88 (natomiast konstrukcja Tantala została oparta o
skonstruowany w Polsce prototypowy karabinek automatyczny AKMS wz. 80, będący
zmodernizowaną odmianą radzieckiego karabinka AKMS, który z kolei jest
zmodernizowaną wersją radzieckiego karabinka AK znanego również jako AK-47).

Historia konstrukcji
Prace nad nowym karabinem i karabinkiem podjęto po decyzji o standaryzacji
kalibrów z armiami NATO. Konstruując oparto się na konstrukcji karabinu wz. 88
"Tantal" i karabinka wz. 89 "Onyks". Główną zmianą była zmiana kalibru z 5,45 na
5,56 mm, a także konstrukcja podzespołów jak np. kolba składana na bok broni.
Badania serii prototypowej odbyły się na przełomie 1995 i 1996. Do uzbrojenia WP
jako "5,56 mm karabinek szturmowy kbs wz. 96" i "5,56 mm karabinek krótki wz.
96" (zgodnie z polską nomenklaturą wojskową broń strzelająca nabojem pośrednim
jest zawsze określana jako karabinek) bronie trafiły w 1997 roku.
Do broni opracowano podstawę umożliwiającą montaż celowników:
PCS-6 - noktowizyjny nocny
CK-3 - kolimatorowy
LKA-4 - optyczny
CWL-1 - optyczny połączony ze wska?nikiem laserowym
Wadą karabinów okazało się przystosowanie tylko do standardu amunicyjnego
(amunicja 5,56 x 45 mm NATO). Magazynki jak i podstawa celownika optycznego nie
są zgodne z natowskimi standardami STANAG. W 2004 roku zaprezentowano nowy
karabin wz. 2004, będący modernizacją karabinu wz. 96. W 2008 roku MON zakupił w
FB Radom 3216 kbs wz. 96 ( w tym 35 karabinów szkolnych i 40 przekroi) płacąc
4200 zł za jeden karabin. Ponadto zakupione zostały w tym roku 552 kbk wz. 96
Mini-Beryl (3900 zł za sztukę).
Opis
Karabin wz. 96 Beryl jest indywidualną bronią samoczynno-samopowtarzalną. Broń
działa na zasadzie odprowadzania gazów prochowych z przewodu lufy, ryglowanie
następuje za pomocą obrotu zamka. Ryglowanie przez obrót zamka w prawo (dwa
rygle). Karabinek strzela natowskim małokalibrowym nabojem pośrednim 5,56x45mm,
broń może być zasilana zarówno nabojem w amerykańskiej odmianie M193 jak i w
belgijskiej SS109. Mechanizm spustowy z ogranicznikiem długości serii umożliwia
strzelanie ogniem pojedynczym, seriami trzystrzałowymi i ogniem ciągłym.
Przełącznik rodzaju ognia po lewej stronie broni. Oddzielna dźwignia
bezpiecznika po po prawej stronie komory zamkowej. Zasilanie odbywa się z
dwurzędowych magazynków łukowych o pojemności 20 lub 30 naboi, magazynki
wykonane są z tworzywa sztucznego. Otwarte przyrządy celownicze składają się z
muszki i celownika krzywkowego (ze szczerbiną) o nastawach od 100 do 1000
metrów, nastawa bojowa "S" odpowiada nastawie 440 m. Przyrządy celownicze
wyposażone w trytowe źródła światła (do strzelań nocnych). Broń posiada metalową
kolbę składaną na prawy bok komory zamkowej, lufa zakończona jest szczelinowym
tłumikiem płomieni który pełni również funkcję nasadki do miotania granatów
nasadkowych. łoże oraz chwyt pistoletowy zostały wykonane z tworzywa sztucznego,
komora zamkowa wykonana jest metodą tłoczenia z blachy stalowej. Rozkładanie
Beryla następuje poprzez odłączenie pokrywki która stanowi górną część komory
zamkowej, zastosowanie takiego rozwiązania utrudnia montaż celownika optycznego,
dlatego też nad komorą zamkową można przymocować podstawę umożliwiającą montaż
celowników optycznych i elektrooptycznych (nie kompatybilną ze standardami
NATO), lub podstawę z uniwersalną szynę montażową Picatinny. Obie podstawy
montowane są z przodu do podstawy celownika, natomiast z tyłu do końcówki komory
zamkowej. Do Beryla można również przymocować krótką szynę montażową Picatinny
mocowaną nad podstawą celownika. Broń może być wyposażona w granatnik
podwieszany Pallad, bagnet i półprzezroczyste magazynki. Niektóre karabinki
użytkowane w Iraku były indywidualnie doposażane w drewniane łoże z przednim
chwytem pistoletowym pochodzące z rumuńskich odmian karabinka AK.
Wersje
1. karabinek szturmowy wz. 96 Beryl - wersja standardowa
2. 5,56 mm karabinek-granatnik wz. 1974 - zestaw składający się z karabinu wz.
96 i granatnika podwieszanego wz. 74 Pallad
3. karabinek wz. 96 Mini-Beryl - wersja z lufą skróconą do 235 mm. Zakres zmian
w stosunku do karabinu jest identyczny jak w przypadku karabinka wz. 89 (nowe
urządzenie wylotowe i podstawa celownika). Dla karabinka wz. 96 opracowano
krótszy, 20-nabojowy magazynek. W 2005 na zamówienie żandarmerii Wojskowej
powstała nieco zmodyfikowana odmiana Mini Beryla, w której zmienił się m.in.
zespół suwadła z tłokiem, uniwersalna szyna montażowa MIL-STD-1913, przekrój
rury gazowej, urządzenie wylotowe, dodano chwyt przedni z zespołem szyn
montażowych i osłony cieplne.
4. karabinek wz. 2004 - wersja powstała w efekcie doświadczeń irackich. łoże
karabinu wyposażono w przedni chwyt pistoletowy (ułatwiający długotrwałe
noszenie broni w rękach w czasie pieszego patrolowania). Po bokach łoża pojawiły
się krótkie szyny Picatinny (zgodne ze standardem NATO), na których można
montować oświetlenie taktyczne i wskaźniki laserowe. Nową konstrukcję ma także
podstawa umieszczona nad pokrywą komory zamkowej. Jest ona także zgodna ze
standardem NATO. Egzemplarze karabinu wz. 2004 prezentowane jako uzbrojenie IV
zmiany polskiego kontyngentu w Iraku miały zamocowane na tej szynie celowniki
holograficzne EOTech 552. Karabin posiada nową kolbę składaną o regulowanej
długości. Skonstruowano także nowe magazynki z przeźroczystego tworzywa
sztucznego.
5. Beryl-Sport (wcześniej nazywany Beryl IPSC )- zaprezentowana w 2003
strzelająca wyłącznie ogniem pojedynczym, wersja samopowtarzalna, przeznaczona
na rynek cywilny (na potrzeby strzelectwa praktycznego).
6. Beryl Commando (prototyp miał na komorze zamkowej wybitą nazwę Comando)-
opracowana w 2006 roku wersja z lufą długości 375 mm (z urządzeniem wylotowym
406 mm). Nie została przyjęta do uzbrojenia WP ale nadal trwają prace nad jej
rozwojem. Pierwsza wersja tej broni poza zmianami związanymi ze skróceniem lufy
nie różniła się od kbs wz. 96. Później zaprezentowano prototyp z mechanizmem
spustowym pozbawionym ogranicznika długości serii z obustronnym skrzydełkiem
przełącznika rodzaju ognia/bezpiecznika. W 2007 roku zaprezentowano kolejną
wersję Beryla Commando. Posiada ona mechanizm spustowy z ogranicznikiem długości
serii, łoże z trzema szynami zgodnymi z MIL-STD-1913 (do dolnej zamontowano
chwyt przedni), długa szyną MIL-STD-1913 nad pokrywą komory zamkowej i stałą
kolba teleskopową o regulowanej długości.
Dane podstawowe
Państwo Polska
Producent Fabryka Broni "łucznik"
Rodzaj karabin szturmowy
Historia
Prototypy 1995 - 1996
Produkcja seryjna 1997 - do chwili obecnej
Dane techniczne
Kaliber 5,56 mm
Nabój 5,56 x 45 mm
Magazynek 30 nab.
Wymiary
Długość 943/742 mm
Długość lufy 457 mm
Długość linii celowniczej 372 mm
Masa
broni 3,52/3,89 kg (z magazynkiem pustym/załadowanym)
Inne
Prędkość pocz. pocisku 920-940 m/s
Energia pocz. pocisku 1570-1690 J
Szybkostrzelność teoretyczna 700 strz/min