Już w 1965 roku, rozpoczęto procedurę mającą na celu opracowanie nowego
śmigłowca wielozadaniowego, następcy świętującego ówcześnie wielkie triumfy
UH-1D Huey. Studia doświadczalne i doktrynalne trwały do 1972 roku, kiedy to w
styczniu tego roku wydano oficjalne zapotrzebowanie nazwane UTTAS (Utility
Tactical Transport Aircraft System- wielozadaniowy system transportu
taktycznego). W nowym śmigłowcu oczekiwano: dwusilnikowego układu napędowego
wykorzystującego silniki turbinowe General Electric YT700-GE-700, prostoty w
obsłudze i możliwości użytkowania w warunkach polowej eksploatacji, prędkości
przelotowej rzędu 270-320 km/h, długotrwałości lotu 3,2 godziny, wznoszenia 2,8
m/s oraz dużej odporności na uszkodzenia, co miała spełnić konstrukcja kadłuba
wytrzymująca upadek z przeciążeniem dochodzącym do 10g i odporność łopat wirnika
na trafienia 23mm pociskiem. Do konkursu stanęły trzy konkurencyjne firmy i ich
śmigłowce: Bell 240, Boeing Vertol 179 oraz Sikorsky S-70.
Prototypy
Firma Sikorsky bardzo starannie przygotowała się do programu UTTAS. Zadbano by w
nowej maszynie zastosowano szereg bardzo nowoczesnych ówcześnie rozwiązań
konstrukcyjnych. Część z nich została przebadana na innych statkach
powietrznych. I tak: na zmodernizowanych maszynach typu CH-53D przebadano
tytanowe dźwigary łopat wirnika, elastomeryczne zawieszenie łopat na głowicy
oraz odchylenie śmigła ogonowego pod kątem 20 stopni do pionu; na prototypie
bojowego S-67 przetestowano skośne końcówki łopat wirnika a na śmigłowcu S-67
kompozytowe śmigło ogonowe o dużej wytrzymałości.
Po okresie prób i testów, 23 grudnia 1976 roku ogłoszono śmigłowiec YUH-60A jako
zwycięzcę programu UTTAS. Wkrótce podpisano umowę na produkcję trzech kolejnych
maszyn (73-21653 do 73-21655) w wariancie identycznym z prototypami w celu
dokonania kolejnych prób, opracowania instrukcji eksploatacji czy taktyki
użycia. W przyszłości zostały one doprowadzone do standardu wyposażenia zgodnego
z UH-60A.
UH-60A
Śmigłowiec został opracowany jako dwusilnikowa maszyna jednowirnikowa o napędzie
turbinowym. Konstrukcję kadłuba oparto o wzmocnioną podłogę oraz sufit połączone
za pomocą kilkunastu wręg. Tworzy to tzw. pudełko i główny element nośny
śmigłowca. Sam sufit czy podłoga, konstrukcyjnie oparty został o wykonane ze
stali tytanowej podłużne dźwigary kryte duraluminium.
W przedniej części kadłuba umieszczono komorę na wszelkie wyposażenie
pilotażowe, za którą znajdują się fotele dwóch pilotów i jeden składany dla
technika pokładowego. Piloci mają do dyspozycji klasyczną tablicę przyrządów z
analogowymi przyrządami i wskaźnikami. Boki kabiny załogi zostały wzmocnione
kevlarowymi płytami pancernymi. Podobne opancerzenie wykonano także w niektórych
miejscach podłogi. W celu zajęcia stanowisk przez pilotów wykorzystuje się dwoje
otwieranych do przodu drzwi zrzucanych w przypadku sytuacji awaryjnej. Za kabiną
załogi śmigłowca znajduje się trzyosobowy przedział przystosowany do
zamontowania w bocznych oknach dwóch karabinów maszynowych M-60D kal. 7,62mm
obsługiwanych przez strzelców pokładowych, najczęściej z transportowanej drużyny
piechoty. Początkowo przedział ten był oszklony za pomocą jednego wielkiego
okna, jednak pod wpływem doświadczeń (duży strumień powietrza przy zamontowanych
M-60) z prototypami w maszynach seryjnych zastosowano zamiast jednego dwa
mniejsze okna. To właśnie pozostała część drużyny (8 osób) zajmuje miejsca w
przestronnej kabinie transportowej, do której można się dostać poprzez szerokie
odsuwane do tyłu drzwi z obu boków kadłuba. Za kabiną transportową swoje miejsce
znalazła się część samouszczelniających się, klimatyzowanych dla bezpieczeństwa
azotem zbiorników paliwa. Dodatkowe zbiorniki umieszczono w suficie. Łącznie
wewnętrzna, napełniana ciśnieniowo instalacja paliwowa ma pojemność 1362 litrów.
W celu powiększenia zasięgu lub czasu przebywania maszyn w powietrzu stosuje się
umieszczone na zewnętrznych pylonach dodatkowe dwa lub cztery zbiorniki paliwa
po 1703 lub 870 litrów każdy. Dodatkowe zbiorniki (2x1703 i 2x870) umożliwiają
lot na przebazowanie o zasięgu 2300km. Za zbiornikiem kadłubowym umieszczono
komorę na wyposażenie elektroniczne. Naturalne przedłużenie kadłuba stanowi
belka ogonowa oparta konstrukcyjnie na jednym dźwigarze i zakończona dużym
statecznikiem pionowym. W dolnej części statecznika pionowego znajduje się ster
kierunku współpracujący z mechanizmem regulacji skoku śmigła ogonowego. U nasady
statecznika pionowego znajduje się trapezowy płytowy statecznik poziomy o dużej
regulacji ruchu. Aby umożliwić pełne wykorzystanie powierzchni transportowej
podczas przerzutu Black Hawków w ładowniach innych statków powietrznych czy
morskich zastosowano składanie na bok tylnej belki ogonowej oraz wirnika
głównego. Nad kabiną transportową po za zbiornikami paliwa znajduje się układ
napędowy UH-60. W przedniej części zamontowano przekładnię główną a tuż za nią
swoje miejsce po bokach znalazły dwa wspominane już wcześniej silniki GE
T700-GE-700. Do rozruchu, pomiędzy silnikami głównymi zainstalowano pomocniczą
jednostkę napędową.
Wykonany z tytanu oraz kompozytów wirnik główny jest czterołopatowy. Pojedyncza
łopata jest odporna na trafienia pociskami kalibru do 23mm. Co było nowością
testowaną na śmigłowcach doświadczalnych, łopaty zamontowano z wykorzystaniem
połączeń elastomerowych (bezprzegubowo). Śmigło ogonowe wraz z głowicą wykonano
z kompozytów. UH-60 posiada zdwojony hydrauliczny układ sterowania zasilany
pompami z obu silników. W sytuacjach awaryjnych wykorzystywany jest trzeci
pomocniczy obwód hydrauliczny napędzany elektrycznie, co pozwala na sterowanie
po wyłączeniu silników. Łopaty wirnika głównego i śmigła ogonowego zostały
wyposażone w instalację przeciwoblodzeniową. Podwozie śmigłowca jest
trójpodporowe, złożone z dwóch jednogoleniowych zespołów podwozia głównego oraz
jednokołowego zawieszonego na widelcu tylnego koła stałego. Amortyzatory
olejowo-powietrzne pozwalają na upadek śmigłowca z przeciążeniem do 10g bez
uszkodzenia konstrukcji. By obciążenia przy upadku nie były przenoszone przez
amortyzatory na kadłub, umieszczono je w specjalnych bocznych prowadnicach
przymocowanych do sufitu śmigłowca. Rozstaw podwozia wynosi 2,96 metra.
By przenosić dodatkowe zbiorniki paliwa czy większy asortyment uzbrojenia UH-60
może być dodatkowo wyposażony w dwa typy zaczepów zewnętrznych: ESSS o łącznym
udźwigu 4530kg (np. dla łącznie 16 ppk Hellfire lub 4 zbiorników paliwa) i ETS z
wygiętymi bardziej ku górze dźwigarami (dla 4 zbiorników paliwa). Wraz z
zamówieniem trzech wspomnianych maszyn przedseryjnych zamówiono także pierwsze
15 maszyn seryjnych UH-60A. Pierwszy z nich został oblatany 18 października 1978
roku. Łącznie wyprodukowano i dostarczono US Army 1082 sztuki UH-60A, w tym 6
prototypów. Część maszyn wraz z ewolucją śmigłowca przeszła różnorakie
przebudowy i zmiany, i tak: 20 śmigłowców przebudowano na MH-60G i przekazano do
USAF, 2 przebudowano na prototypy YEH-60A i B, 65 przebudowano na seryjne EH-60A
a 2 na EH-60C, 3 sztuki stały się UH-60L, 1 YUH-60Q i także 1 NUH-60A. Z
pozostałych 986 maszyn w służbie US Army w połowie 2002 roku pozostały 904
śmigłowce. Należy jednak zaznaczyć, że ok. 50 z pozostałych w gestii US Army
Black Hawków to nielotne maszyny do naziemnego szkolenia oznaczone jako GUH-60A.
W toku produkcji trwało doposażenie lub wymiana istniejących instalacji czy
urządzeń na nowsze. Praktycznie od chwili rozpoczęcia produkcji UH-60A jednostki
śmigłowców otrzymały zestawy umożliwiające szybkie dostosowanie maszyn do wersji
ewakuacji medycznej. Śmigłowiec w takim wypadku zabierał 3 członków załogi, 2
osoby personelu medycznego oraz sześciu rannych na noszach. Zmiany dotykały
także środki łączności, po pewnym czasie zaczęto instalować nowocześniejsze
radiostacje UKF zakresu decymetrowego jak i metrowego, po za tym śmigłowce
otrzymały urządzenia TACAN/ILS czy odbiornik systemu nawigacji satelitarnej
Motorola AN/LST-5B. Zadbano także o urządzenia do aktywnej jak i biernej obrony.
Na wylotach spalin zamontowano urządzenia do tłumienia widma promieniowania
podczerwonego HIRSS, a wyposażenie śmigłowca wzbogacono o dwa odbiorniki
ostrzegające przed opromieniowaniem - Malpar AN/APR-30(V)1 i AEL AN/APR-44- oraz
nadajnik aktywnych zakłóceń w podczerwieni Sanders AN/ALQ-144 i system zakłóceń
biernych AN/ALE-39 z umieszczonymi na belce ogonowej wyrzutnikami M130 flar i
dipoli.
Śmigłowce zgodnie z realizowaną w latach 80-tych XX wieku koncepcją bitwy
powietrzno-lądowej zostały wprowadzone na wyposażenie dywizji czy jednostek
korpusu. Dywizje posiadały po ok. 40 UH-60A oraz dodatkowe śmigłowce
specjalistyczne. Od 1983 roku stanowią także wyposażenie jednostek Gwardii
Narodowej.
W ostatnich latach (od 1999 roku) w ramach programu SLEP śmigłowce wersji UH-60A
przechodzą modernizację związaną ze wzmocnieniem samej konstrukcji oraz
zainstalowaniem wyposażenia z UH-60L. Już wkrótce to właśnie dotychczasowe
UH-60A staną się podstawą do przebudowy na maszyny standardu UH-60M.
YEH-60A, YEH-60B, EH-60A, EH-60C
W latach 70-tych XX wieku ważne zadania elementu rozpoznania wojskowego na
szczeblu dywizji czy korpusu wypełniały śmigłowce EH-1E wyposażone w powietrzny
kompleks rozpoznawczy Quick Fix I. W drugiej połowie lat 70-tych opracowano
nowszą wersję oznaczono jako Quick Fix II. Początkowo planowano w nią wyposażyć
dotychczasowe EH-1E (kilka nawet przebudowano) jednak 815 kg masy wyposażenia
zmuszały do poszukiwania odpowiedniejszego nośnika. Wybór padł na UH-60A.
Nieznacznie zmodyfikowana aparatura Quick Fix IIB została zamontowana na
przebudowanym UH-60A (79-23301), oznaczonym teraz YEH-60A i oblatanym 24
września 1981 roku. Po przeprowadzonych próbach i testach w październiku 1984
roku podjęto decyzję o seryjnej przebudowie UH-60A na wersję WRE. Początkowo
maszyny oznaczono jako EH-60C, następnie w latach 90-tych XX wieku zmieniono na
EH-60A. Łącznie w latach 1987-89 przebudowano 65 maszyn. System pozwala na
rozpoznawanie jak i zakłócanie na odległości 15-30 km po za linię horyzontu.
Rozpoznanie jest prowadzone w zakresie od 1,5 do 150 MHz, namierzanie i
precyzyjne określanie położenia w zakresie od 20 do 76 MHz, a zakłócanie w
zakresie częstotliwości od 20 do 80 MHz. Śmigłowce te, w liczbie po 3-4 trafiły
do dywizyjnych batalionów UH-60.
Nie zrealizowana w skali seryjnej pozostała maszyna YEH-60B, także przebudowana
z UH-60A (79-23013). Przebudowany prototyp wzniósł się po raz pierwszy w
powietrze 6 lutego 1981 roku. Śmigłowiec ten miał być nośnikiem radiolokacyjnego
systemu rozpoznania pola walki SOTAS. Najważniejszym elementem systemu był
opuszczany radar o możliwości obrotu 360 stopni. Radiolokator ten określany jako
AN/APS-94F wykrywał i identyfikował obiekty lądowe z rozdzielczością 0,5-1
metra. Możliwości systemu uznano za niewystarczające i program SOTAS przerwano
realizując w zamian znacznie bardziej rozbudowany Joint Stars. W latach 90-tych
XX wieku armia zaczęła wprowadzać nową koncepcję pola walki. Pierwszą "ucyfrowioną"
jednostką była 4 Dywizja Piechoty. Dla niej to powstało powietrzne stanowisko
dowodzenia określane jako EH-60C. Na ta wersję przebudowano dwa egzemplarze
UH-60A, jeden EH-60A i także jeden UH-60L.
UH-60A(E), MH-60A
Wszystkie wyżej wymienione wersje to śmigłowce przeznaczone do współpracy z
jednostkami specjalnymi. Śmigłowce UH-60A przybyły do Task Force 160 w 1981
roku. Już od końca 1982 przechodziły pierwszą "specjalną" modernizację
zwiększającą ich możliwości bojowe. Maszyny otrzymały radiolokator pogodowy,
wciągarkę (nad prawymi drzwiami), dodatkowe radiostacje, system zarządzania
wskazaniami w kabinie (niewielkie monitory), dodatkowy zbiornik paliwa montowany
w kabinie transportowej oraz na lewej burcie wielolufowy karabin maszynowy
7,62mm M134 Minigun. Do takiego wariantu określonego jako UH-60A(E)
zmodernizowano łącznie w latach 1983- 85 40 śmigłowców.
Od 1988 roku na 21 UH-60A rozpoczęto kolejną modernizację przeistaczającą
śmigłowce standardowe w MH-60A. Maszyny przechodziły następujące zmiany i
przebudowy: otrzymały kompletny zestaw samoobrony WRE i wytłumiacze HIRSS (jak
później pozostałe UH-60A). Znajdujące się w kabinie stanowiska karabinów
maszynowych zostały dostosowane do użycia siedmiolufowych M134 Minigun kalibru
7,62mm. Taktyczny promień działania MH-60A został powiększony poprzez możliwość
instalacji w kabinie transportowej dodatkowego zbiornika paliwa na 433 litry.
Pod nosem maszyny zainstalowano głowicę elektrooptyczną AN/AAQ-16 z kamerą
termowizyjną. Z chwilą wprowadzenia nowszych MH-60L, wszystkie pozostałe w
służbie 15 sztuk MH-60A zostały przekazane do 1-245 batalionu lotniczego Gwardii
Narodowej stanu Oklahoma.
UH-60L
W miarę postępów w produkcji UH-60A przybywało dodatkowego wyposażenia co
wpływało na masę całego śmigłowca. W związku z tym oraz by umożliwić maszynom
typu UH-60 transport na zewnętrznym haku "konia roboczego" US Army, czyli
samochodu HMMWV postanowiono wyposażyć je w mocniejsze silniki. Wybór padł na
bardzo nowoczesną jednostkę GE T700-GE-701C. Silnik General Electric posiadał
cyfrowy układ kontroli pracy silnika i sterowania zmianami obrotów (FADEC)
osiągając przy tym moc 1940 KM (1447 kW). Wybór ten wymusił kilka zmian w
śmigłowcu, przede wszystkim wzmocniono przekładnię dostosowaną do przenoszenia
większych obciążeń.
Pierwszy prototyp UH-60L (przebudowany UH-60A 84-23953) wzbił się po raz
pierwszy w powietrze 22 marca 1988 roku. Po niezbędnych próbach śmigłowiec w
Październiku 1989 roku skierowano do produkcji seryjnej. Już w trakcie produkcji
nowej wersji, w śmigłowcu wymieniono układ sterowania na charakteryzujący się
siłownikami hydraulicznymi o większej mocy układ z SH-60. W porównaniu do
wyposażenia stosowanego w późnych UH-60A, nowa wersja otrzymała nowszy odbiornik
ostrzegający przed opromieniowaniem AN/APR-44(V)3. Dodatkowo zainstalowano układ
łączności satelitarnej AN/LST-5B i nowsze radiostacje. Tak jak w przypadku
UH-60A, także w tej wersji w miarę postępów w produkcji dokonywano kolejnych
zmian. Maszyny UH-60L opuszczające zakłady na początku XXI wieku miały
identyczne wyposażenie awioniczne jak HH-60L (bez głowicy optycznej). Do połowy
2002 roku wyprodukowano już dla US Army około 500 UH-60L, przy czym 73 z nich
przekazano dla jednostek lotniczych Gwardii Narodowej. Nowo produkowane UH-60L
nie miały za zadanie wymianę w jednostkach śmigłowców starszej wersji A, lecz
wycofanie ostatnich użytkowanych w jednostkach regularnych UH-1H.
MH-60L, MH-60K
W zamian za wycofane maszyny MH-60A 160 pułk otrzymał wersję Black Hawka z
mocniejszymi silnikami, czyli UH-60L. Od 1990 roku rozpoczęto modyfikację 37
sztuk UH-60L do standardu MH-60L. Maszyny te posiadają wyposażenie i zmiany w
konstrukcji identyczne jak wersja MH-60A. W odróżnieniu od MH-60A oznaczenie
nowszych "specjalnych" Hawków zostało uznane za oficjalne określenie wersji.
Około 10 śmigłowców tej wersji otrzymało sondy do tankowania w powietrzu. Kilka
z MH-60L zostało dostosowanych do używania zmodyfikowanych pylonów ESSS na
których można podwieszać zasobniki z działkami M230 kalibru 30mm czy zasobniki z
km Minigun. Śmigłowce te zostały określone jako MH-60L DAP (nieoficjalnie
AH-60L) i służą do dodatkowego wsparcia lotniczego jednostek specjalnych.
Kolejną, a zarazem ostatnią wprowadzoną na wyposażenie jednostek specjalnych
wersją Hawka jest MH-60K. Dzięki radiolokatorowi do omijania przeszkód
terenowych AN/APQ-174A śmigłowiec posiada możliwość wykonywania lotów na bardzo
małej wysokości w każdych warunkach atmosferycznych. Wymieniono także głowicę
elektrooptyczną na nowszą wersję oznaczoną jako AN/AAQ-16B dodatkowo posiadająca
dalmierz laserowy używany jako podświetlacz celów, co umożliwia samodzielne
wykorzystanie przez śmigłowiec ppk Hellfire. Urządzenia WRE zostały rozbudowane
poprzez dodanie urządzenia ostrzegającego przed zbliżającymi się pociskami
AN/AAR-47, urządzenia ostrzegającego przed opromieniowaniem laserowym AN/AVR-2,
dwóch nadajników zakłóceń mylących AN/ALQ-136 i AN/ALQ-162. Wyposażenie
awioniczne wzmocniono poprzez instalację cyfrowego wyświetlacza mapy oraz
odbiornika GPS. Pierwszy tak wyposażony śmigłowiec powstał z przebudowy UH-60L
(89-26194). Śmigłowiec został oblatany 10 sierpnia 1990 roku. Po zatwierdzeniu
ruszyła produkcja seryjna 22 całkowicie nowych maszyn (91-26368 do 91-26389) i
do 1993 roku wszystkie dostarczono dla jedynego ich użytkownika, czyli 160 SOAR.
UH-60Q, HH-60L
Maszyny UH-60A mogły być w szybkim czasie doposażone w celu wykonywania zadań
ewakuacji medycznej. Jednak nie mogły wykonywać misji ratowniczych typu Combat
SAR nad terytorium przeciwnika. Początkowo, nowe maszyny określone jako UH-60Q
zaplanowano rozwijać z przebudowy już istniejących UH-60A. Śmigłowce otrzymały
przetwornice tlenu, pojemniki na plazmę, aparaturę do reanimacji, aparaturę do
przetaczania krwi, chłodzone pojemniki na krew. Personel medyczny i liczba
przewożonych rannych w pozycji leżącej była identyczna jak w wersji sanitarnej
UH-60A. Jednocześnie zadbano by wyposażenie awioniczne śmigłowca umożliwiało
wykonywanie lotów ratunkowych w każdych warunkach atmosferycznych, stąd po raz
pierwszy w śmigłowcach rodziny UH-60 wersję tę wyposażono w dwie szyny danych
MilStd1553B. Przy ich pomocy zintegrowano całe wyposażenie pokładowe w tym
sprzężony z GPS układ nawigacji. Zamiast tradycyjnych wskaźników analogowych
UH-60Q otrzymał cztery wyświetlacze ciekłokrystaliczne firmy Litton oraz cyfrowy
generator mapy. Dodatkowo pod częścią nosową śmigłowca zamontowano wysuwany
układ lokalizacji radiostacji awaryjnych oraz głowicę elektrooptyczną AN/AAQ-22
z układem termowizyjnym.
Początkowo zaplanowano przebudowę 374 maszyn do wersji UH-60Q. Pierwszy z nich,
zmodyfikowany z UH-60A (86-24560) wystartował w maju 1997 roku. Po zakończonych
próbach przebudowano jeszcze cztery śmigłowce. Wszystkie przekazano do 50
kompanii medycznej Gwardii Narodowej stanu Tennessee. W związku z ujawnionymi
pęknięciami strukturalnymi UH-60A przebudowę następnych egzemplarzy wstrzymano.
Jednak jednostki medyczne pilnie potrzebowały nowego śmigłowca. W związku z tym
od 2001 roku rozpoczęto produkcję całkowicie nowych maszyn HH0-60L opartych na
wersji UH-60L. Do połowy 2003 roku wykonano 12 sztuk HH-60L.
UH-60M
17 września 2004 roku w macierzystych zakładach Sikorskiego w Stratford wzbił
się w powietrze prototyp najnowszej wersji UH-60M. Śmigłowiec powstał z
przebudowy używanego do tej pory UH-60A. Podstawowe zmiany w nowej wersji to
nowy silnik GE T700-701D, łopaty wirnika o większej cięciwie, nowy ster
wysokości oraz awionika z wersji HH-60L (bez głowicy optycznej). Część maszyn
(300 sztuk) ma powstać od nowa, natomiast większość (ok. 900 sztuk) z
modernizacji używanych UH-60A i UH-60L.

Dane taktyczno-techniczne UH-60A (UH-60L):
•średnica wirnika: 16,36m
•długość całkowita: 19,76m
•długość kadłuba: 15,26m
•wysokość: 5,13m; masa własna: 5118 kg (5224)
•ładunek wewnętrzny: 1197 kg (1197)
•ładunek zewnętrzny: 3629 kg(4082)
•masa startowa: 7484 kg(7907)
•maksymalna masa startowa: 9185 kg(1113)
•prędkość maksymalna: 293 km/h(293)
•prędkość przelotowa: 257 km/h(254)
•pułap: 5790 m(5835)
•zasięg: 592 km (584)