Bristol Beaufighter – ciężki, dwusilnikowy samolot myśliwski, konstrukcji brytyjskiej, z okresu II wojny światowej. Powstał jako modyfikacja samolotu bombowo-torpedowego Bristol Beaufort. W przeciwieństwie do Beauforta, Beaufighter okazał się bardzo udanym samolotem używanym na prawie wszystkich frontach II wojny światowej w roli myśliwca nocnego, samolotu szturmowego, a także samolotu torpedowego. Samolot został skonstruowany jako prywatny projekt firmy Bristol Aeroplane Company zgodnie ze specyfikacją F.11/37 opublikowaną przez brytyjskie Ministerstwo Lotnictwa. Pierwszy lot prototypu odbył się 17 czerwca 1939 roku, zaledwie osiem miesięcy po rozpoczęciu prac projektowych. Tak krótki okres powstania maszyny wskazuje, że w dużej mierze musiał się on opierać na poprzedniej konstrukcji. Zamówienie na 300 egzemplarzy nowego samolotu zostało złożone już na dwa tygodnie przed pierwszym lotem. Różnice w konstrukcji pomiędzy Beaufortem, a Beaufighterem były stosunkowo niewielkie. Nowy myśliwiec wykorzystywał prawie niezmieniony kadłub bombowca, niezmieniony został także ogon i w znacznej mierze skrzydła. Najpoważniejszą różnicą była zmiana silników Bristol Taurus na znacznie mocniejsze Bristol Hercules. Ze względu na większe wibracje, konieczne było inne rozwiązanie mocowania nowych silników do skrzydeł polegające na znacznym wysunięciu ich przed krawędź natarcia skrzydeł. Taki sposób zamocowania jednostek napędowych spowodował przesunięcie środka ciężkości samolotu do przodu i aby temu zaradzić usunięto dużą część dziobu maszyny, która w bombowcu Beaufort pełniła rolę kabiny celowniczego. Poprzez taką modyfikację kadłuba, Beaufigther uzyskał bardzo charakterystyczną sylwetkę z wysuniętymi przed dziób maszyny śmigłami. Najpoważniejszą zmianę w samym kadłubie było zabudowanie komory bombowej i umieszczenie tam strzelających do przodu czterech działek Hispano-Suiza kalibru 20 mm. Jako samolot myśliwski Beaufighter posiadał dość znaczną masę około 7000 kg i dość małą prędkość maksymalną, ale był to jedyny samolot tego typu, który był wówczas dostępny dla RAFu (z powodów problemów z silnikami nie podjęto wówczas produkcji znakomicie rokującego Whirlwinda). Innym powodem sukcesu Beaufightera był szczęśliwy dla niego zbieg okoliczności iż zaczął on schodzić z linii produkcyjnej w tym samym czasie kiedy pojawił się pierwszy angielski radar lotniczy. Ponieważ główne uzbrojenie Beaufightera zamontowane było w komorze bombowej, część nosowa była praktycznie pusta i można tam było bez problemu umieścić bardzo dużą aparaturę radarową i odpowiednie anteny. Zamontowanie radaru jeszcze bardziej zwiększyło wagę myśliwca (do ponad 9000 kg), ale nadal był on wystarczająco szybki, aby bez problemu przechwytywać niemieckie bombowce. W miarę pojawiania się ulepszonych wersji silnika Hercules montowano je w nowych egzemplarzach Beaufightera. Zastosowanie nowszych jednostek napędowych nie zmieniło w znaczący sposób osiągów maszyny, skutkując jedynie wzrostem udźwigu uzbrojenia. Po wejściu do służby znakomitych De Havilland Mosquito samoloty te przejęły zadania myśliwców nocnych, a cięższe Beaufightery zostały przesunięte do zadań patrolowych (poszukiwanie okrętów podwodnych i zwalczania żeglugi nieprzyjaciela) i szturmowych.



Pierwowzór: bombowy samolot torpedowy Beaufort
Bristol 159 Beaufighter F Mk.I (Mk IF) : nocny samolot myśliwski
Bristol Beaufighter Mk IC : samolot myśliwski obrony wybrzeża
Bristol Beaufighter Mk IIF : nocny samolot myśliwski
Bristol Beaufighter Mk. II : samolot myśliwski
Bristol Beaufighter Mk. IV : samolot myśliwski
Bristol Beaufighter Mk VI : tymczasowy torpedowy samolot myśliwski
Bristol Beaufighter Mk VIC : torpedowy samolot myśliwski
Bristol Beaufighter Mk VIF : nocny samolot myśliwski
Bristol Beaufighter TF.Mk X : samolot myśliwski i szturmowy (ulepszony Mk VIC)
Bristol Beaufighter Mk XIC : samolot myśliwski i szturmowy
Bristol Beaufighter Mk 21 : ciężki samolot myśliwski (Australia, konstrukcja TF.Mk X)

Samoloty Bristol Beaufighter były używane przez 53 dywizjony RAF-u, w tym przez polski 307. Dywizjon Lwowskich Puchaczy i 15 dywizjonów Royal Navy. Ponadto maszyny tego typu wykorzystywały siły powietrzne krajów należących do Wspólnoty Narodów w tym Królewskie Australijskie Siły Powietrzne (RAAF), Królewskie Kanadyjskie Siły Powietrzne, Królewskie Siły Powietrzne Nowej Zelandii i Królewskie Siły Powietrzne Południowej Afryki. Poza tym używało ich także amerykańskie USAF. Od 1944 roku wyprodukowano w Australii 365 egzemplarzy samolotów w wersji Mk 21 nazywanych DAP Beaufighter. Beaufightery były używane także przez siły powietrzne Portugalii, Turcji, Republikę Dominikany i chwilowo przez lotnictwo Izraela.

Ocena: samoloty Bristol Beaufighter miały dwie, szczególnie determinujące cechy loto pilotażowe- bardzo złe właściwości w korkociągu i duże problemy pilotażowe w razie asymetrii ciągu (awaria jednego silnika). Obydwie te cechy wynikały z bardzo złej stateczności kierunkowej i małej skuteczności steru kierunku. Szczególnie źle wyglądało to w wersji IIF z silnikami rzędowymi (zwiększona powierzchnia boczna), nawet w locie ustalonym maszyna "myszkowała", schodziła też z kierunku podczas startu i lądowania. Bardzo dużo załóg zginęło podczas próby lądowania na jednym silniku, w razie dodania gazu na jedynym pracującym silniku maszyna półbeczką przewracała się na plecy. Z tego też powodu zginął polski dowódca 307 DM mjr. Antonowicz. Inną cechą była też niewystarczająca moc zespołów napędowych, też najgorzej wypadała tu najsłabsza wersja IIF. W późniejszym okresie wojny maszyny przystosowano do niszczenia celów naziemnych salwami rakiet mocowanych pod płatem.