CH-47D Chinook to ciężki helikopter
transportowy. Na całym świecie służy ponad 600 maszyn tego typu. Oba wirniki
posiadają po trzy łopaty o konstrukcji z włókna szklanego. Ich prędkość obrotowa
to 225 obr/min. Główną zaletą CH-47D jest jego ładowność - może unieść ponad 25
tys. funtów ładunku, prawie 2 razy więcej niż model CH-47A. Kombinacja szybkości
oraz ładowności czyni Chinooka tak efektywnym, jak trzy helikoptery Blackhawk.
Pierwszoplanowe zadanie dla Chinooka to zapewnienie mobilności oddziałom,
artylerii, przerzuty amunicji, paliwa, wody oraz wyposażenia na pole walki.
Pozostałe zadania, jakimi zajmują się te latające potwory to ewakuacja rannych,
zrzuty spadochronowe, pomoc przy budowie wielkich konstrukcji czy gaszeniu
pożarów oraz usuwaniu skutków klęsk żywiołowych. Boeing planuje zastępowanie
wersji CH-47D ulepszonym modelem CH-47F od 2003 roku.
CH-47A
Powstały na podstawie prototypowego śmigłowca Boeing Vertol YCH-1B/YCH-47A,
który został oblatany 21 września 1961 r. CH-47A Chinook był zdolnym do
działania w każdych warunkach pogodowych śmigłowcem o średnim udźwigu, który po
raz pierwszy wprowadzono do służby podczas wojny wietnamskiej w 1966 r. Napęd
śmigłowca CH-47A stanowiły dwa silniki firmy AlliedSignal typu T55-L-5 o mocy
2200 KM (1640 kW) lub T55-L-7 o mocy 2650 KM (1980 kW) każdy.
A/ACH-47A i ACH-47A
Skrót od Armed/Armored (ang. uzbrojony/opancerzony). Cztery maszyny typu CH-47
przerobiono na wersję bojową pod koniec 1965 r. Podczas testów nad Południowym
Wietnamem stracono trzy maszyny, a czwartą wycofano ze służby i odesłano do USA.
Program modernizacji CH-47 do roli śmigłowca bojowego przerwano.
Uzbrojenie śmigłowców ACH-47A stanowiło pięć karabinów maszynowych M60D kalibru
7,62 mm lub M2HB kalibru .50 BMG (12,7 mm), dwa działka M24 kalibru 20 mm, dwie
19-rurowe wyrzutnie niekierowanych pocisków rakietowych kalibru 70 mm lub
czasami dwa karabiny maszynowe M18/M18A1 kalibru 7,62 mm typu minigun i
granatnik M75 kalibru 40 mm.
Wersje Chinooka:
CH-47B
Napędzany dwoma silnikami AlliedSignal typu T55-L-7C o mocy 2850 KM (2130 kW)
śmigłowiec z przebudowanym kadłubem charakteryzującym się mniejszymi oporami
powietrza i zmienionymi łopatami wirników. Był standardowym śmigłowcem
transportowym podczas wojny wietnamskiej, uzbrojonym w trzy karabiny maszynowe
M60D, po dwa w bocznych drzwiach i jeden na tylnej rampie. Niektóre egzemplarze
były używane do przenoszenia bomb i zrzucania napalmu na stanowiska Vietcongu.
Śmigłowiec CH-47 mógł być wyposażony w hak i dźwig umożliwiający przenoszenie
ładunków pod kadłubem, które były często wykorzystywane do odzyskiwania
zestrzelonych samolotów i śmigłowców. Łącznie przy pomocy śmigłowców Chinook
odzyskano ponad 12 tysięcy różnych statków powietrznych na łączną kwotę ponad 3
miliardów dolarów.
CH-47C
Śmigłowiec wyposażony we wzmocnione przekładnie główne i mocniejsze silniki
AlliedSignal typu T55-L-11C o mocy 3750 KM (2800 kW), oraz zwiększonym zasięgu
działania. CH-47C mógł przenieść 44 żołnierzy lub 24 rannych wraz z dwiema
osobami personelu medycznego. Użytkowany od 1980 r. przez RAF śmigłowiec Chinook
HC.1 jest odpowiednikiem CH-47C. Późniejsza wersja Super-C została wyposażona w
jeszcze mocniejsze silniki Lycoming T55-L-712 i nowe szersze łopaty wirników
głównych wykonane z włókien szklanych.
CH-47D
Wzmocniona konstrukcyjnie wersja wyposażona początkowo w silniki T55-GA-712, a
później w T55-GA-714, zdolna do przenoszenia ciężkich ładunków podwieszonych do
trzech haków pod kadłubem. W zastosowaniach cywilnych zdolna do przenoszenia
ciężkich maszyn budowlanych lub 12-metrowych kontenerów z prędkością 250 km/h. W
misjach wsparcia piechoty najczęściej stosowana do przenoszenia haubicy M198,
wraz z zapasem 30 sztuk amunicji i 11 osobową obsługą. Śmigłowiec wyposażony
jest w zaawansowane systemy awioniczne włącznie z odbiornikiem systemu GPS.
CH-47D odegrał znaczącą rolę w operacjach w Iraku i Afganistanie przewożąc
żołnierzy, a później dostarczając zaopatrzenie. Podczas działań w Afganistanie
operował w terenie górzystym na wysokościach ograniczających użycie podstawowego
śmigłowca transportowego armii amerykańskiej UH-60 Black Hawk. Zazwyczaj CH-47
jest osłaniany w lotach bojowych przez śmigłowce bojowe AH-64 Apache. Użytkowane
przez RAF śmigłowce Chinook HC.2 i Chinook HC.2A są odpowiednikami CH-47D.
CH-47F
Zmodernizowana wersja CH-47D oblatana w 2001 r. Planowana produkcja seryjna ma
się rozpocząć we wrześniu 2006 r.
MH-47
Wersja przeznaczona dla sił specjalnych posiadająca możliwość tankowania w
locie, szybką wyciągarkę linową i wiele innych usprawnień. Obecnie używana jest
wersja MH-47E, a kolejna, zmodernizowana MH-47G jest jeszcze w fazie rozwoju.
Brytyjskie Siły Powietrzne używają zamówionych w 1995 r. ośmiu śmigłowców tego
typu oznaczonych jako Chinook HC.3 przeznaczonych do działań oddziałów
specjalnych.
Dane techniczne
Napęd 2 × AlliedSignal T55-L-712
Moc 3750 KM (2800 kW) każdy
Wymiary
Średnica wirnika 18,3 m
Długość 30,1 m
Wysokość 5,7 m
Masa
Własna 10185 kg
Użyteczna 12100 kg
Startowa 22680 kg
Osiągi
Prędkość maks. 295 km/h
Wznoszenie max. w locie pionowym 605 m/min
Pułap 2590 m
Zasięg 2060
Promień działania 482 km
Dane operacyjne
Uzbrojenie
2 karabiny maszynowe M-60D (wyposażenie standardowe)
Liczba miejsc
44 osób
Użytkownicy
Egipt, Australia, Grecja, Kanada, Włochy, Izrael, Japonia Stany Zjednoczone,
Wielka Brytania, Tajlandia