Początkowo planowano nazwać samolot mianem Satan lub Mithras, ale ze względu
na naciski rządu postanowiono dać mu mniej kontrowersyjna nazwę. 3 lipca
1959 roku wytwórnia McDonnell obchodziła jubileusz 20-lecia działalności i w
tym dniu postanowiono nadać nowej maszynie F4H-1 oficjalną nazwę Phantom II.
Pierwszy myśliwiec odrzutowy FH-1 Phantom również pochodził z wytwórni
McDonnell i na jego cześć nowa maszyna dostała takie samo miano. Ze względu
na małą liczbę wyprodukowanych egzemplarzy samolotu FH-1 i jego krótka
służbę jego nazwa została niejako zapomniana, dlatego Phantom II częściej
jest nazywany po prostu Phantomem.
Równie słynny jak sam samolot jest jego emblemat przedstawiający ducha
nazywanego The Spook (ang. potocznie duch). Twórcą postaci jest Anthony
„Tony” Wong grafik zatrudniony w wytwórni McDonnell Douglas, który
zaprojektował symbol jako naszywkę na rękaw kombinezonów latających na
Phantomach pilotów. Nazwa „Spook” została nadana przez pilotów jednej z
jednostek stacjonujących w bazie lotniczej MacDill na Florydzie, 12.
Taktycznego Skrzydła Myśliwskiego lub 4453. Skrzydła Szkolenia Załóg
Bojowych. Emblemat duszka stał się wszechobecny pojawiając się na
przedmiotach powiązanych z samolotami F-4 Phantom. Niejednokrotnie postać
ulegała modyfikacjom stroju dostosowując się do lokalnej tradycji krajów
wykorzystujących myśliwiec np. brytyjski „Spook” był ubrany w melonik i
palił fajkę.
Prace nad projektem samolotu rozpoczęto w 1953 r., a prototyp oblatano
1958-05-27. Początkowo miał to być myśliwiec przechwytujący "na każdą
pogodę", charakteryzujący się dużym promieniem działania. Przy projektowaniu
uwzględniono możliwość budowy wersji pokładowej - stąd 2 silniki i składane
końcówki skrzydeł. W wersjach lądowych załogę stanowi 2 pilotów, w
pokłądowych - pilot i operator wyposażenia. Produkcję seryjną podjęto w 1961
r. Początkowo samoloty dla US Navy nosiły oznaczenie F-4H-1, dla USAF -
F-110; po przyjęciu nowego systemu oznaczeń samolot oznaczono F-4. Samoloty
Phantom należą do najczęściej spotykanych w państwach NATO. Eksploatowane są
w USA, RFN, Wielkiej Brytanii, Hiszpanii, Iranie, Korei Płd, Izraelu,
Grecji, Japonii i Turcji. Były też produkowane na licencji w Wielkiej
Brytanii i Japonii. Ogółem opracowano i produkowano 22 wersje tego samolotu.
Phantomy brały udział w kilku lokalnych wojnach i konfliktach - w Wietnamie,
na Bliskim Wschodzie (Izrael-Egipt, Syria, Jordania), w wojnie
irańsko-irackiej oraz przy aneksji Cypru Płn przez Turcję. Pod względem
liczby wyprodukowanych samolotów Phantom zdecydowanie przoduje wśród innych
samolotów myśliwskich. Łącznie wyprodukowano 5145 samolotów.
W celu zaprezentowania swojego nowego myśliwca już w fazie rozwojowej
Phantoma US Navy podjęła serią lotów, których celem było bicie rekordów:
Operacja Top Flight — 6 grudnia 1959 druga maszyna prototypowa XF4H-1
podjęła próbę wzbicia się na maksymalny pułap osiągając 30 040 m. Poprzedni
rekord wynosił 28 852 m i został ustanowiony przez radziecki doświadczalny
T-43-1. Pilotowany przez komandora porucznika Lawrence'a E. Flinta Jr.
Phantom został rozpędzony do prędkości 2,5 Ma w locie poziomym na pułapie 14
330 metrów, a następnie pod kątem 45 stopni wzbił się na 27 430 m. Po
osiągnięciu tej wysokości pilot wyłączył silniki pozwalając maszynie wzbić
się na rekordowy pułap. Po zakończeniu bicia rekordu maszyna szybując opadła
do poziomu 21 300 m, na którym pilot ponownie uruchomił silniki powracając
do normalnego lotu.
5 września 1960 prototyp oznaczony jako F4H-1 osiągnął średnia prędkość
1958,16 km/h w locie po okręgu na dystansie 500 kilometrów.
McDonnell Douglas F-4 Phantom II
25 września 1960 ta sama maszyna F4H-1 osiągnęła prędkość średnią 2237,26
km/h w locie po okręgu na dystansie 100 kilometrów.
Operacja LANA — w celu uczczenia 50 rocznicy lotnictwa morskiego (L to
rzymska liczba 50 natomiast ANA jest skrótem od Anniversary of Naval
Aviation – rocznica lotnictwa morskiego) 24 maja 1961 samoloty Phantom
przeleciały przez całą szerokość Stanów Zjednoczonych w ciągu niespełna 3
godzin kilkukrotnie tankując w powietrzu. Najszybciej trasę z Los Angeles do
Nowego Jorku pokonał Phantom pilotowany przez porucznika Richarda Gordona z
nawigatorem Bobbiem Longiem, który osiągając prędkość średnią 1400,28 km/h
ukończył lot w 2 godziny i 47 minut. Obaj członkowie załogi zostali w 1961
uhonorowani za ten wyczyn nagrodą Bendix Trophy.
Operacja Sageburner — 28 sierpnia 1961 samolot F-4 Phantom osiągnął średnią
prędkość 1452,826 km/h na dystansie 4,83 km (3 mil) lecąc przez cały czas na
pułapie poniżej 40 m. Podczas pierwszej próby bicia tego rekordu, która
pojęto 18 maja 1961 zginął komandor porucznik marynarki J.L. Felsman, gdy na
skutek awarii jego maszyna rozpadła się w locie.
Operacja Skyburner — 22 grudnia 1961 zmodyfikowany Phantom ze specjalną
instalacja paliwową z wtryskiem mieszanki metanolu i wody ustanowił rekord
prędkości osiągając 2585,086 km/h.
5 grudnia 1961 inny Phantom ustanowił rekord lotu ciągłego na pułapie 20
252,1 m.
Operacja High Jump — na początku 1962 ustanowiono serię rekordów wzlotu na
zadany pułap w jak najkrótszym czasie. Osiągnięte przez Phantoma wartości
to: 34,523 sekundy na 3 000 metrów, 48,787 sekundy na 6000 metrów, 61,629
sekundy na 9000 metrów, 77,156 sekundy na 12 000 metrów, 114,548 sekundy na
15 000 metrów, 178,5 sekundy na 20 000 metrów, 230,44 sekundy na 25 000
metrów i 371,43 sekundy na 30 000 metrów. Podczas ostatniej próby Phantom
osiągnął około 30 480 m, ale rekord ten nie został oficjalnie uznany.
Ostatecznie na samolotach Phantom pobito 16 rekordów świata i za wyjątkiem
operacji Skyburner wszystkie pozostałe ustanowiono na niezmodyfikowanych
seryjnych maszynach. Pięć z rekordów prędkości pozostało niepobitymi, aż do
pojawienia sie w 1975 ciężkiego myśliwca przewagi powietrznej F-15 Eagle.
Pierwszą jednostką amerykańskiej marynarki wojennej wyposażoną w myśliwce
Phantom była eskadra VF-121 Peacemakers, która 30 grudnia 1960 rozpoczęła
użytkowanie pierwszej wersji samolotów F4H-1F (F-4A). Pierwszym
użytkownikiem wersji myśliwsko-bombowej F4H-1 (F-4B) była stacjonująca w
Bazie Lotniczej Marynarki Oceana (Naval Air Station Oceana) eskadra VF-74
Be-devilers, która otrzymała samoloty 8 lipca 1961 roku. Piloci tej
jednostki prowadzili testy kwalifikacyjne do lądowania na lotniskowcach, a w
okresie od sierpnia 1962 do marca 1963 zostali jako pierwsi przebazowani na
pokład lotniskowca USS „Forrestal”. Drugą eskadrą wchodzącą w skład
amerykańskiej floty atlantyckiej, wyposażoną w Phantomy F-4B była eskadra
VF-102 Diamondbacks, która rozpoczęła testy operacyjne na pokładzie
lotniskowca „Enterprise”. Jako pierwsza we flocie Pacyfiku samoloty F-4B
otrzymała eskadra VF-114 Aardvarks bazująca na pokładzie USS „Kitty Hawk”.
Zalety: Największą zaletą Phantomów w manewrowych walkach powietrznych na
krótkich dystansach jest duża moc silników, która umożliwiała doświadczonemu
pilotowi włączanie się i wyłączanie z walki w dowolnym momencie.
Wady: maszyna podczas wykonywania ciasnych zakrętów ma tendencję do wpadania
w niemożliwy do wyprowadzenia korkociąg ze względu na niekorzystne zjawisko
rewersu lotek, dlatego w 1972 samoloty w wersji F-4E wyposażono w skrzydła
ze skrzelami znacznie poprawiającymi ich zdolności manewrowe przy dużych
kątach natarcia jednak kosztem prędkości maksymalnej. Poważną wadą Phantomów
były silniki odrzutowe J79, które generowały bardzo duże ilości czarnego
dymu, co ułatwiało zauważenie maszyn nawet z dużej odległości i stanowiło
poważną niedogodność zwłaszcza w porównaniu z trudniej zauważalnymi
mniejszymi maszynami przeciwnika. Emisję dymu można było ograniczyć poprzez
włączenie dopalacza, ale wtedy znacznie wzrastało zużycie paliwa. Największą
słabością samolotów F-4 Phantom był jednak brak wbudowanego uzbrojenia
strzeleckiego. Brak wbudowanego uzbrojenia strzeleckiego został definitywnie
rozwiązany poprzez zainstalowanie w kadłubie wersji F-4E działka Vulcan

Wielozadaniowy samolot myśliwski. Dwusilnikowy, jednomiejscowy dolnopłat.
Skrzydło
Skos 45 (w 25% cięciwy); konstrukcja dzwudźwigarowa, metalowa; końcówki
składane.
Kadłub
Konstrukcja półskorupowa, metalowa; fotele wyrzucane Martin Baker Mk-5.
Usterzenie
Usterzenie poziome płytowe o silnym wzniosie ujemnym; konstrukcja usterzeń
wielodźwigarowa, metalowa.
Podwozie
Podwozie trójpodporowe, z golenią przednią.Chowane hydraulicznie,
amortyzacja olejowo-powietrzna; hydrauliczne hamulce tarczowe; hak do lin
hamujących w wersjach pokładowych.
Napęd
Dwa silniki odrzutowe; typ zależny od wersji.
Uzbrojenie
Działko M-61A1 "Vulcan" (kal. 20 mm) - tylko w wersjach F-4E, F-4EJ, F-4F, w
pozostałych wyłącznie uzbrojenie rakietowe: AIM-7 Sparrow, AIM-9 Sidewinder,
AGM-12 Bullpup, AGM-45 Shrike, AGM-65 Maverick, AGM-78 STARM,; bomby: M117,
Mk80 oraz broń jądrową: B28, B43, B57 i B61.