Morska Jednostka Działań Specjalnych Formoza jest polską jednostką specjalną podlegającą od 1 stycznia 2008 r. Dowództwu Wojsk Specjalnych (wcześniej włączona była w strukturę Marynarki Wojennej i podlegała dowódcy Grupy Okrętów Rozpoznawczych wchodzącej w skład 3. Flotylli Okrętów w Gdyni.

Historia Formozy sięga 1973. 1 października tego roku powstał - w ramach Ośrodka Szkolenia Nurków i Płetwonurków WP (OSNiP) w Gdyni - Zespół Badawczy ds. Płetwonurków Morskich (zarz. Szefa Sztabu MW nr 051/Org z 17 grudnia 1973 r. ) . Zespól liczył dziewięciu specjalistów. Po okresie przygotowawczym zarządzeniem Szefa Sztabu MW nr 06/Org z 26 stycznia 1976 r. w 3. Flotylli Okrętów (uderzeniowej) powołano z dniem 1 stycznia 1976 r. Wydział Działań Specjalnych. Wydział składał się z dowódcy, trzech starszych pomocników, i dwóch specjalistów. Wszyscy byli oficerami. WDS podporządkowana była Sekcja Specjalna w składzie: dowódca, podoficer (bosman), trzy grupy bojowe (po sześciu płetwonurków: dowódca, zastępca, płetwonurek-radiotelegrafista, trzech płetwonurków), grupa obsługi (sześć osób i motorówka SMK-75M). Razem 35 żołnierzy. Równocześnie z powstaniem WDS zlikwidowano w OSNiP Zespół Badawczy ds. Płetwonurków Morskich. WDS był specjalnie utajniony - w dokumentach nazywany był Wydziałem Płetwonurków 3. Flotylli Okrętów.
Do końca lat osiemdziesiątych wielkość i struktura WDS nie uległy zmianie. Planowano - nieskutecznie - rozwinąć WDS w dywizjon, składający się z trzech sekcji specjalnych (po pięć grup bojowych) w czasie pokoju i rozwijany do pięciu sekcji w czasie "W". Dywizjon miał liczyć ok. 90 do nawet 150 żołnierzy. Zlikwidowano jedynie pośredni szczebel dowodzenia - odtąd WDS składał się z trzech grup bojowych, grupy zabezpieczenia technicznego (dawniej obsługi) i sekcji operacyjnej. WDS liczył wówczas etatowo 36 żołnierzy zawodowych i służby zasadniczej (zwykle mniej).
Rozkazem Dowódcy MW z 12 listopada 1990 r. nr 0125 rozformowano WDS a grupy specjalne i grupę zabezpieczenia technicznego podporządkowano dowódcy Grupy Okrętów Hydrograficznych (z której wydzielono następnie Grupę Okrętów Rozpoznawczych). "Formoza" otrzymała oficjalną nazwę Sekcja Działań Specjalnych (a w październiku 2006 r. ponownie podzielono ją na Grupy Specjalne Płetwonurków pod tym samym dowództwem). W drugim okresie funkcjonowania jednostki (1990-2006) zmieniło się jej przeznaczenie. Płetwonurkowie - dywersanci rozpoczęli wszechstronniejsze szkolenie (wielozadaniowe sekcje o rozszerzonych zadaniach - specjalnych i rozpoznawczych). Rozpoczęto wykorzystywanie nowoczesnego wyposażenia na- i podwodnego (holowniki podwodne, łodzie pneumatyczne, sprzęt spadochronowy, ćwiczenia z udziałem śmigłowców),rozpoczęto współpracę z polskimi i zagranicznymi jednostkami specjalnymi.
1 lipca 2007 r. grupy specjalne płetwonurków zostały wyłączone z Grupy okrętów Rozpoznawczych i zorganizowane w Morską Jednostkę Działań Specjalnych, która jak wspomniano podlega obecnie DWS. Warto dodać, że nazwa nieoficjalna "Formoza" pochodzi od nazwy ośrodka szkolenia jednostki - w latach sześćdziesiątych zamieszkujący tam Wietnamczycy nadali taką nazwę.

Podczas swego istnienia Grupy Specjalne Płetwonurków brały udział w wielu akcjach poszukiwawczo ratowniczych. Realizowały zabezpieczenie oficjalnych wizyt w randze Premier, Prezydent, Król itp. Od 1994 roku datuje się rozpoczęcie wspólnych kontaktów z morskimi siłami specjalnymi krajów członkowskich NATO – Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Niemcy, Francja. Z jednostkami tych krajów GSP realizowały szereg wspólnych ćwiczeń. W latach 2000 -2001 jednostka wystawiła samodzielnie Polski Kontyngent Wojskowy do rejonu Zatoki Perskiej, który operował z pokładów okrętów US Navy.
W latach 2002-2003, podczas drugiej wojny w Zatoce Perskiej, Grupy Specjalne Płetwonurków wchodziły w skład Polskiego Kontyngentu Wojskowego zaokrętowanego na pokładzie ORP "Xawery Czernicki".

Wyposażenie płetwonurka:
•aparat o obiegu zamkniętym
•gogle
•skafander suchy ze skarpetami lateksowymi
•kamizelka ratunkowo-wypornościowa MDB
•sprzęt do podwodnej łączności bezprzewodowej
•wodoszczelny zasobnik nurkowy do przenoszenia sprzętu
•nóż wieloczynnościowy
•płetwy



Broń będąca na wyposażeniu Formozy
Pistolety
SIG-Sauer P226 i P226SO
Beretta M9 (przejęty ze zbrojowni fregat podarowanych Marynarce Wojennej przez Amerykanów)
Pistolety maszynowe
MP5A3 i MP5N
PM-84P Glauberyt (całkowicie zastąpiony pistoletem maszynowym MP5N)
Karabiny automatyczne
H&K G36KV kaliber 5.56 mm NATO w wersji z dłuższą lufą i szyną montażową KSK-Rail, celownikiem kolimatorowym Aimpoint CompM3
AKMS nabój 7.62x39 mm
M14 7,62 mm NATO (przejęty ze zbrojowni fregat podarowanych Marynarce Wojennej przez Amerykanów)
Karabiny maszynowe
5,56 mm Minimi Para
7,62 mm PK
Karabin wyborowy
SWD
Granatniki
H&K AG36 podwieszany pod karabin H&K G36KV
RPG-7
Granaty
Błyskowe NIKO
Bojowe F-1 i RG-42
Dymne

HOME