Hawker Hurricane (ang. – huragan) – brytyjski samolot myśliwski,
jednomiejscowy, jednosilnikowy dolnopłat o konstrukcji metalowej z częściowo
płóciennym pokryciem, zaprojektowany i produkowany przez firmę Hawker Siddeley
Company. Używany na wielu frontach II wojny światowej, odegrał znaczącą rolę
podczas bitwy o Anglię. Produkowany w wielu wersjach uzbrojenia i z różnymi
jednostkami napędowymi. Do zakończenia produkcji w 1944 roku wyprodukowano ponad
14 tysięcy egzemplarzy wszystkich wersji lądowych Hurricane i morskich Sea
Hurricane, przystosowanych do działania z pokładów lotniskowców. Samolot Hawker Hurricane odegrał znaczącą rolę w czasie II wojny światowej,
mimo że był konstrukcją stosunkowo mało nowoczesną. Model MK. I stanowił
trzon brytyjskiego lotnictwa myśliwskiego podczas Bitwy o Anglię, stawiając
skuteczny opór niemieckiemu Messerschmittowi Bf 109. Do 1944 r.
wyprodukowano ponad 14 tysięcy hurricanów, które wzięły udział w walkach na
wielu frontach.
Samolot Hurricane został opracowany w odpowiedzi na specyfikację ogłoszoną
przez Ministerstwo Lotnictwa dotyczącą konstrukcji myśliwca napędzanego
nowym silnikiem Rolls-Royce PV-12. Projekt pod kierownictwem Sidneya Camma
rozpoczęto na początku 1933 roku.
Już w momencie wprowadzenia do produkcji płatowiec był technologicznie
przestarzały ze względu na konstrukcję kadłuba bazującą na kratownicy z rur
stalowych, zastosowanie tradycyjnych połączeń mechanicznych, takich jak przy
produkcji dwupłatowców, zamiast nowocześniejszego spawania, oraz płócienne
pokrycie skrzydeł i tylnej części kadłuba (od stycznia 1939 roku skrzydła
kryto blachą aluminiową). Produkowany równolegle Supermarine Spitfire był
samolotem dużo bardziej nowoczesnym. Miał całkowicie metalową konstrukcję
skorupową, lżejszą i mocniejszą od zastosowanej w Hurricane, za to mniej
odporną na uszkodzenia pociskami. Polska w 1939 roku zamówiła 14 takich
samolotów, 1 dopłynął do Gdyni 26 sierpnia 1939 roku jednak brytyjski
kapitan statku dostał niezwłoczny rozkaz przepłynięcia na wody neutralne.
Pomimo przewagi Spitfire'a to właśnie Hurricane, ze względu na prostotę
budowy, nieskomplikowany proces technologiczny i łatwiejszą obsługę przez
personel naziemny, został w 1936 roku skierowany do produkcji.
Mk II - Firma Rolls-Royce cały czas ulepszała swój silnik Merlin i już na
początku wojny w 1940 roku rozpoczęto produkcję najnowszego modelu Merlin
XX. Nowa jednostka napędowa była wyposażona w dwustopniową turbosprężarkę,
umożliwiającą zmianę prędkości obrotowej przez pilota w zależności od pułapu
lotu. Na pułapie powyżej 6000 metrów należało przestawić sprężarkę na
wysokie obroty i pełne doładowanie ("FS ratio" – Full Supercharge), a na
mniejszych pułapach na wolniejsze obroty średniego doładowania ("MS ratio" –
Moderate Supercharge), dzięki czemu mniejsza moc silnika była potrzebna do
jej napędzania. Dzięki zastosowaniu takiego rozwiązania znacznie polepszyły
się parametry samolotu na każdym pułapie, umożliwiając osiągnięcie chwilowej
mocy silnika na poziomie 1280 KM (954 kW).
Chociaż wzrastała produkcja myśliwców Spitfire postanowiono zainstalować
silnik Merlin XX także w samolocie Hurricane. Maszyna została oblatana 11
czerwca 1940 roku, a już w sierpniu weszła do uzbrojenia pod nazwą Hurricane
Mk II, później znany jako Mk IIA Seria 1.
Firma Hawker prowadziła badania nad ulepszeniem uzbrojenia strzeleckiego
przez wprowadzenie działek. Pierwsze próby polegały na zamontowaniu dwóch
działek przeciwlotniczych Oerlikon kalibru 20 mm w gondolach pod skrzydłami,
ale ze względu na zbyt małą pojemność magazynków bębnowych zrezygnowano z
tego rozwiązania. Kolejną próbę podjęto montując cztery działka Hispano Mk
II kalibru 20 mm, po dwa pod każdym skrzydłem, ale masa takiego zestawu
znacząco obniżała parametry samolotu. Dopiero wprowadzenie silnika Merlin XX
zapewniającego odpowiednie osiągi przy obciążeniu czterema działkami
umożliwiło utrzymanie produkcji Huricane'a i wprowadzenie nowej wersji
maszyny oznaczonej jako Hurricane Mark IIA Seria 2 uzbrojonej w osiem
karabinów maszynowych Browning. Ponadto zastosowano nowe śmigło o nieco
lepszych parametrach.
W kwietniu 1941 roku zbudowano wersję Mark IIB, a w czerwcu Mark IIC z
nieznacznie zmodyfikowanymi skrzydłami. Samoloty tego typu były zdolne do
przenoszenia 113 kg lub 226 kg bomb, a później także doczepienie dodatkowego
zbiornika paliwa. Zmieniło się również zastosowanie maszyn, które miały
wykonywać zadania myśliwsko-bombowe, dlatego czasami nazywano je Hurribomber.
Samoloty Hurricane Mk II używane do zadań wsparcia z powietrza, walki z
czołgami, w warunkach gdy bombardowanie było prawie niemożliwe, okazały się
zbyt słabo uzbrojone. Rozwiązaniem okazały się dwa działka kalibru 40 mm i
dwa karabiny maszynowe Browning używane do oznaczania celu dla działek.
Ocena
Samolot spełniający rolę bombowca szturmowego i z tego powodu miał swoje
plusy i minusy. Główna wada oprócz samych zalet, mógł spełniać rolę myśliwca
po wypełnieniu roli bombowca, jak to jest z maszynami myśliwsko-szturmowymi.
Główną zaletą Hurricane'ów był bardzo dobry silnik marki Rolls-Royce, ten
sam który napędzał myśliwiec Supermarine Spitfire. Ponadto bogate
uzbrojenie.

Dane techniczne
Napęd
Mk I: 1 × Rolls-Royce Merlin Mk II
Mk II: 1 × Rolls-Royce Merlin XX lub XXII
Mk IV: 1 × Rolls-Royce Merlin Mk 24 lub 27
Moc Mk II: 1030 KM (768 kW)
Mk XX: 1280 KM (954 kW)
Mk 24: 1620 KM (1208 kW)
Wymiary
Rozpiętość 12,19 m
Długość Mk I: 9,55 m
Mk II: 9,81 m
Wysokość 3,98 m
Powierzchnia nośna Mk I: 23,97 m²
Mk II: 23,93 m²
Masa
Własna 2151 kg
2569 kg
Startowa 2820 kg
3649 kg
Osiągi
Prędkość maksymalna Mk I: 496 km/h na pułapie 3048 m
Mk I: 529 km/h na pułapie 5486 m
Prędkość wznoszenia czas wznoszenia na 3658 m 4 min 15 s, a na 9144 m 12 min
30 s (Mk I)
wznoszenie początkowe 838 m/min
Pułap 10 180 m
10 850 m
Zasięg 845 km
1 480 km
Uzbrojenie
8 × karabin maszynowy Browning kal. 7,7 mm (Mk I, Mk IIA)
12 × karabin maszynowy Browning kal. 7,7 (Mk IIB)
4 × działko Hispano-Suiza kal. 20 mm, 2 × działko Rolls-Royce B.F. lub
Vickers Type S kal. 40 mm i 2 × karabin maszynowy Browning kal. 7,7 (Mk IIC)