M16 (AR-15) to amerykański karabinek automatyczny skonstruowany w firmie Armalite na podstawie karabinu automatycznego AR-10. Przekonstruowania AR-10 w AR-15 dokonali James Sullivan oraz Robert Fremont, podczas prac nie brał udziału konstruktor karabinu AR-10, Eugene Stoner.

Opis konstrukcji
AR-15 powstał w ramach programu SCHV (Small Calibre High Velocity), jednocześnie w ramach programu SPIW (Special Purpose Indywidual Weapon) prowadzono prace nad karabinkiem zasilanym nabojem strzałkowym. Początkowo zakładano że AR-15 będzie jedynie konstrukcją przejściową, wykorzystywaną do czasu zakończenia prac w ramach programu SPIW. Ostatecznie jednak program SPIW przerwano, natomiast różne odmiany AR-15 stały się podstawową bronią w amerykańskich siłach zbrojnych. W 1959r firma Armalite sprzedała prawa patentowe do karabinka AR-15 firmie Colt's Patent Firearms.
AR-15 początkowo produkowano na zamówienie amerykańskich sił powietrznych, pierwsze dostawy karabinków dla tej formacji rozpoczęto w 1961r, siły powietrzne w 1964r standaryzowały karabinek jako M16 (wcześniej stosowano oznaczenie XM16). W 1962r rozpoczęto dostawy AR-15 na zamówienie amerykańskiej armii, co ciekawe armia nigdy nie standaryzowała karabinka AR-15 (w armii jako M16A1 standaryzowano dopiero wersję z ręcznym dosyłaczem zamka).



Karabinek automatyczny M16 (AR-15) zasilany jest małokalibrowym nabojem pośrednim 5,56x45mm. Pierwsza wersja AR-15 (znana również jako Colt M601) wyposażona była w lufę ze skokiem gwintu wynoszącym 14 cali, natomiast pierwsza wersja AR-15 produkowana seryjnie (znana również jako Colt M602, XM16 lub M16) posiada skok gwintu wynoszący 12 cali, dostosowany do naboju z pociskiem M193. Broń może być również zasilana nabojem 5,56x45mm z pociskiem SS109, jednak zastosowanie tego pocisku powoduje niezbyt dobrą celność. Pod lufą można zamocować bagnet sieczny M7 lub M9. Zasilanie odbywa się z dwurzędowych magazynków pudełkowych z dwurzędowym wyprowadzeniem. Początkowo stosowano wykonane ze stopu aluminium magazynki pudełkowe o pojemności 20 naboi, w 1970r wprowadzono wykonane ze stopu aluminium magazynki łukowe o pojemności 30 naboi. Gniazdo magazynka znajduje się przed chwytem pistoletowym, przycisk zatrzasku magazynka umieszczono z prawej strony komory spustowej nad przednią częścią kabłąka spustu. Broń działa na zasadzie odprowadzania gazów prochowych przez boczny otwór w lufie, nie zastosowano tłoka gazowego, gazy prochowe dostarczane są bezpośrednio do komory gazowej znajdującej się pomiędzy zamkiem a suwadłem. Karabinek posiada zamek ryglowany poprzez obrót, strzelanie następuje z zamka zamkniętego. Po wystrzeleniu z magazynka ostatniego naboju zespół ruchomy zatrzymuje się w tylnym położeniu. D?wignia umożliwiająca zwolnienie zespołu ruchomego w przednie położenie znajduje się z lewej strony komory spustowej nad gniazdem magazynka. Rączka zamkowa pozostaje nieruchoma w trakcie strzelania, dlatego też jeśli zespół ruchomy z powodu zanieczyszczeń nie może dojść w przednie położenie, dopchnięcie go za pomocą rączki zamkowej nie jest możliwe. Jeśli nastąpiła taka sytuacja dopchnięcie zespołu ruchomego możliwe było jedynie po rozłożeniu częściowym broni. Zastosowano mechanizm spustowy umożliwiający strzelanie ogniem pojedynczym i ciągłym, skrzydełko przełącznika rodzaju ognia pełniące również funkcję bezpiecznika znajduje się z lewej strony komory spustowej nad chwytem pistoletowym. M16 posiada komorę zamkową wykonaną ze stopu aluminium, z tyłu komory zamkowej wystaje tuleja wewnątrz której znajduje się połowa długości sprężyny powrotnej. Tuleja umieszczona jest w kolbie stałej, dlatego też wersje M16 wyposażone w kolbę składaną nie zyskały popularności (nawet po złożeniu kolby z komory zamkowej wystawała tuleja). łoże, chwyt pistoletowy oraz kolba stała wykonane są z tworzywa sztucznego. Odłączenie łoża umożliwia zamontowanie pod lufą granatnika podwieszanego M203. M16 charakteryzuje się układem liniowym, dlatego też punkt podparcia kolby znajduje się na jednej linii z lufą. Rozkładanie częściowe broni następuje poprzez odchylenie komory spustowej na zawiasie, rozwiązanie takie nie utrudnia montażu celownika optycznego oraz umożliwia łatwą wymianę komór spustowych (np. na komorę spustową z mechanizmem spustowym umożliwiającym strzelanie jedynie ogniem pojedynczym). Zastosowano przyrządy celownicze składające się z muszki i celownika przerzutowego z przeziernikiem zamontowanego na chwycie transportowym. Celownik w M16 oraz M16A1 posiada nastawę na 0-300m oraz 300-500m. Ze względu na zasilanie nabojem 5,56x45mm karabinek M16 charakteryzuje się znacznie mniejszym odrzutem niż karabin AR-10 zasilany standardowym natowskim nabojem karabinowym 7,62x51mm. Małokalibrowy nabój pośredni w połączeniu z układem liniowym powoduje również niewielki podrzut M16 oraz bardzo dobrą celność podczas strzelania ogniem pojedynczym.



M16 to bardzo ergonomiczna konstrukcja, nawet dzisiaj trudno znale?ć karabinek charakteryzujący się lepszą ergonomią (szczególnie dla strzelców praworęcznych). Brak tłoka gazowego w połączeniu z suwadłem które prawie całą swoją powierzchnią styka się z komorą zamkową powoduje jednak niezbyt dobrą niezawodność.

Na podstawie (opisy broni)

Dane techniczne

wersja M16A1
nabój 5,56x45mm z pociskiem M193
długość lufy 508mm
długość 1124mm
masa bez magazynka 2,97
masa z pełnym magazynkiem na 30 naboi 3,67kg
pojemność magazynka 20 lub 30 naboi
szybkostrzelność teoretyczna 700 strzałów na minutę