Bracia Paul i Wilhelm Mauser byli rusznikarzami i konstruktorami broni strzeleckiej, ich firma powstała 23 grudnia 1872 r w miejscowości Oberndorf nad rzeką Necker. Przedtem swoje rusznikarskie doświadczenie nabyli w królewskiej fabryce broni znajdującej się również w Oberndorfie.Działalność braci została uwieńczona sukcesem w 1871 roku podczas prezentacji ich konstrukcji jednostrzałowego karabinu dla piechoty, ładowanego odtylcowo.

W XIX w. nastąpił gwałtowny rozwój konstrukcyjny broni strzeleckiej. Nową erę zapoczątkował karabin iglicowy opracowany przez Mikołaja Dreysego, a wprowadzony do uzbrojenia w 1841 roku. Był to karabin o lufie gwintowanej poczwórnie, kalibru 15,4 mm, z zamkiem ślizgowym. Amunicja do tej broni była produkowana fabrycznie, niestety, droga i mało doskonała. Wymagała ostrożnego obchodzenia, gdyż była produkowana w łusce papierowej. Długa iglica przebijała papier, inicjując piorunian rtęci umieszczony na dnie łuski. Broń ta w połowie XIX wieku rywalizowała o prym z bronią kapiszonową, która była tańsza w użyciu i nie ustępowała broni iglicowej w skuteczności i celności. Dopiero doświadczenia wyniesione z wojny pruskiej w 1866 wykazały zalety tej broni. Stosunek zabitych żołnierzy pruskich do austriackich wynosił 1:6. Sukces ten żołnierze pruscy zawdzięczali szybkostrzelności nowej broni. Wprowadzenie broni ładowanej od tyłu spowodowało zmiany w sposobie prowadzenia walki przez żołnierzy, którzy mogli ładować broń i oddawać strzały z pozycji leżącej. Zalety nowej broni zostały szybko docenione i stały się przyczyną przezbrajania większości armii europejskich w broń nowego typu. Podczas wojny francusko-pruskiej w latach 1870-71 pruski karabin Dreysego ustępował już francuskiej konstrukcji Chassepota. Francuzi w swoich karabinach osiągnęli donośność ok. 1000 m, gdy tym czasem donośność karabinu Dreysego była rzędu 600-800m. Osiągniecie to pozwalało prowadzić Francuzom skuteczny ogień, będąc samym poza zasięgiem pruskiej broni. Zwiększenie donośności broni nastąpiło na skutek zmniejszenia kalibru pocisku do 11 mm i uszczelnienia komory nabojowej za pomocą krążka kauczukowego. (.....)

Mauser kb wz.1871- karabin iglicowy, odtylcowy, o lufie kalibru 11mm. Zamek tłokowo-posuwisty, czterotaktowy, z bezpiecznikiem skrzydełkowym umieszczonym z lewej strony za kurkiem. Tłok zaporowy zamka wyposażono w wyciąg łuski. Iglica była napinana przez otwieranie i ryglowanie zamka za pomocą nasady rączki zamkowej. Ryglowanie zamka odbywało się niesymetrycznie. Karabin był pozbawiony wyrzutnika. Wyposażono go w celownik ramkowo-wysuwkowy o pięciu szczerbinach, o nastawach od 300 m do 1600 m. Łoże i kolbę karabinu wykonywano z drewna orzechowego lub bukowego, bez uchwytu pistoletowego oraz nakładki. Broń wyposażono w zatrzask dla mocowania bagnetu sieczno-kłującego. Długość karabinu o ciężarze 4,5 kg bez bagnetu wynosiła 1350 mm. W broni zastosowano nabój scalony o długości 78 mm i o masie 42,8 g. Mosiężną łuskę wypełniało 5 g prochu czarnego. Pocisk ołowiany o masie 25 g opuszczał lufę z prędkością 440 m/s i osiągał zasięg 3000 m. Mauser wz.1871 produkowano też w skróconej wersji dla kawalerii kbk wz.1871. Masa karabinku wynosiła 3,2 kg przy długości 1000m. Produkowano też mało znany model wz.1871 o pośredniej długości. Model ten jest w posiadaniu kolekcjonera z Polski. Karabin ten jest przystosowany do stosowania bagnetu, świadczą o tym mocowania u wylotu lufy. Nastawa celownika zamkowo-wysuwkowego w zakresie 25—1600 m.

Mauser Milovanovicza wz.1881 jest to konstrukcja opracowana w oparciu o karabin wz.1871 dla serbskiej armii. Dostosowana do amunicji o kalibrze 10,15 mm.

Mauser wz.1871/84 powstał w wyniku doświadczeń wyniesionych z wojny secesyjnej. Konstruktorzy, zainspirowani konstrukcją Hary`ego Winchestera, w celu zwiększenia szybkostrzelności swej broni udoskonalili model 1871 poprzez zastosowanie w nim magazynku rurowego na osiem naboi. Poprzez zastosowanie urządzenia podającego uzyskano broń powtarzalną. Ponadto w broni tej skrócono lufę o 55 mm, dokonano zmian w przyrządach celowniczych, w łożu i okuciach. Długość broni bez bagnetu wynosiła 1294 mm, masa ok. 4,6 kg. Donośność dochodziła do 3000 m. Zastosowany celownik zamkowy skalowany do 1600 m. Kaliber broni nie uległ zmianie i wynosił 11 mm.

Mauser wz.1887 to udany model produkowany na potrzeby armii tureckiej. Był to model samopowtarzalny, z magazynkiem rurowym na osiem naboi. Wzorowany na modelu wz.1871/84, różnica polegała na zmniejszeniu kalibru broni do rozmiaru 9,5 mm, dzięki czemu uzyskano większą prędkość początkową pocisku, a co za tym idzie, poprawiono skuteczność i donośność broni. Niestety, zmniejszenie kalibru przy zastosowaniu czarnego prochu, pozostawiającego dużą ilość osadu w lufie, utrudniało czyszczenie broni, szczególnie przy prowadzeniu intensywnego ognia. Karabin miał długość bez bagnetu 1250 mm i wagę 4,27 kg.

Mannlicher-Mauser wz.1888 (Mannlicher II lub Deutsches Gewehr). Wraz z rozwojem broni palnej w tym okresie model ten unowocześniono i dostosowano do nowych standardów. Opracowanie w 1884 bezpiecznej metody produkcji prochu bezdymnego przez Francuza P. Vieille’a otworzyło nowe możliwości w zakresie konstrukcji broni palnej. Pierwszym karabinem wykorzystującym nowy materiał miotający był francuski Label wz.1886 o kalibrze 8 mm. Inna innowacja, która pojawiła się w tym okresie, to magazynek pudełkowy austriackiego inżyniera Ferdynanda Mannlichera. Dotychczas stosowane rozwiązanie w postaci magazynka rurowego powodowało, że w miarę oddawania kolejnych strzałów następowało przesuwanie się środka ciężkości karabinu. Fakt ten miał negatywny wpływ na celność oddawanych strzałów. Okoliczności te zadecydowały o konieczności wprowadzenia nowego, nowocześniejszego modelu karabinu dla pruskiej armii. W nowym modelu zastosowano ulepszony czterotaktowy zamek Mausera i magazynek pudełkowy konstrukcji Mannlichera. W miejsce starego zamka tłokowo-iglicznego wprowadzono zamek tłokowy z dwoma przednimi ryglami. Nowa cienkościenna lufa kal.7,92 mm osłonięta była stalowym płaszczem spełniającym jednocześnie rolę chłodnicy. Nowy pocisk do broni Mannlicher-Mauser posiadał mosieżną łuske o niewystającej kryzie wypełnianą prochem bezdymnym, pocisk ołowiany z płaszczem miał owalny wierzchołek. Model ten miał 1254 mm długości, długość lufy 800 mm. Wprowadzono nowy celownik zamkowy o nastawach w zakresie 250-2050 m. Karabin ten produkowano także w wersji skróconej, kawaleryjskiej o długości 950 mm, długość lufy 740 mm. (....)

Mauser 1889 był kontynuacją belgijskiego kontraktu. Wprowadzone innowacje to pięcionabojowy magazynek własnej konstrukcji zasilany z łódki taśmowej. Broń przystosowana była do amunicji kalibru 7,65 mm. Karabin posiadał bez bagnetu długość 1270 mm, przy długości lufy 780 mm. Celownik ramkowo-schodkowy w wersji kb posiadał nastawy od 100 do 2000 m. Model ten produkowano również w wersji kawaleryjskiej, o długościach odpowiednio 1030 mm i 560 mm.

Mauser 1890 - broń skonstruowana dla armii tureckiej w oparciu o model wz.1889. W nowym modelu zrezygnowano ze stalowego płaszcza, pełniącego rolę chłodnicy lufy. Natomiast dołożono na lufę, w jej odkrytej części, drewniane nakładki. Nastąpiło dalsze skrócenie lufy, a tym samym redukcja masy karabinu. Obecny model posiadał długość 1240, przy długości lufy 740 mm, kalibru 7,65 mm. Model ten wykonano też w krótkiej serii ok. 400 szt. dla marynarki hiszpańskiej.

Mauser 1891 był prawie identyczny jak model turecki. Jedyna różnica dotyczyła skrócenia broni o 10 mm, przy tej samej długości lufy. Zamówienie to realizowano dla Argentyny. Kontrakt obejmował też produkcję karabinku kawaleryjskiego o długości całkowitej 940 mm i długości lufy 450 mm. Model dla Argentyny produkowano w firmie Ludwik Löwe Co z Berlina, gdyż wytwórnie Mausera posiadały już pełen pakiet zamówień.

Mauser 1892/1893 1892/1893 to nowy model karabinu kal.7 mm opracowany przez firmę Mauser. Modernizacja polegała na zastosowaniu szerokiego wyciągu, umocowanego za pomocą pierścienia na trzonie zamku. Takie rozwiązanie zaproponowano dla armii hiszpańskiej .

Mauser 1893 to model karabinu kal.7 mm. Wprowadzono w nim istotne zmiany konstrukcyjne. Nowy karabin posiadał zamek czterotaktowy, ryglowany symetrycznie, szeroki wyciąg, bezpiecznik skrzydełkowy. Nabój znajdujący się pod zamkiem mógł wykonywać ruch tylko w kierunku komory nabojowej. Wprowadzono nowatorski dwurzędowy pięcionabojowy magazynek własnej konstrukcji, dzięki czemu magazynek ten nie wystawał z łoża broni. Taki model produkowano dla armii hiszpańskiej w firmie Ludwik Löwe Co z Berlina, firma w Oberndorf wyprodukowała zaledwie 30 tys. egzemplarzy z 250 tys. Po dostosowaniu broni do kalibru 7,65 mm karabin wprowadzono do uzbrojenia wojsk tureckich. Poza Turcją i Hiszpanią model ten sprzedano do Brazylii, Boliwii, Chile, Argentyny, Kolumbii, Ekwadoru. Państwa południowoamerykańskie łącznie nabyły 27 tys. sztuk karabinów, które produkowano w firmie berlińskiej. W wersji tureckiej zamówienie opiewało finalnie na 700 tys. karabinów. Długość broni i lufy wynosiła odpowiednio 240 mm i 740 mm, a dla wersji kawaleryjskiej 1060 mm, 560 mm.

Mauser 1894 - karabin zaprojektowany przez firmę na potrzeby armii szwedzkiej. Nie odbiegał on konstrukcyjnie od swego poprzednika. Wprowadzone różnice polegały na przystosowaniu broni do amunicji kalibru 6,5 mm. W wersji kawaleryjskiej broń była nieco dłuższa od modelu kbk. wz.1891 i wynosiła 960 mm, przy takiej samej długości lufy jak w wspomnianym modelu.

Mauser 1895 - broń kalibru 7 mm w wersji kawaleryjskiej, produkowany był dla Holandii. Długość broni wynosiła 950 mm, przy długości lufy 450 mm.

Mauser 1896 - karabin produkowany na licencji w Szwecji w zakładach Carl Gustaw Stads Gewarsfaktori (Eskilstuna), w oparciu o licencję zakupioną od Mausera na model wz.1894. Był, tak jak inne modele szwedzkie, przystosowany do amunicji kalibru 6,5. Przy małym kalibrze i długości lufy 740 mm miał doskonałą donośność. Przyrządy celownicze były adaptowane do odległości 2200 m. Długość całkowita broni 1260 mm.


Mauser 1898 jest sztandarowym modelem tej firmy. Został opracowany dla armii niemieckiej jako następca modelu Mannlicher-Mauser wz.1888 (Deutsches Gewehr). Wykorzystano całe doświadczenie zdobyte podczas konstruowania i produkcji poprzednich modeli. Broń kalibru 7,92 była dostosowana do amunicji stosowanej już w modelu wz.1888. Wykorzystano zalety broni wz.1893. Ulepszono kształt kolby, nadając jej uchwyt pistoletowy. Wydłużono nakładkę na lufę, która obecnie sięgała od celownika do bączka tylnego. Długość broni wynosiła 1250 mm, długość lufy 740 mm. Zamontowany czterotaktowy zamek uległ dalszym modyfikacjom. Zamek ryglowany symetrycznie, wprowadzono dodatkowy rygiel przy rączce zamkowej. Mechanizm spustowy działał dwuoporowo, uniemożliwiając ściąganie spustu przy otwartym zamku. Napinanie kurka następowało po odryglowaniu zamka. Wprowadzono zabezpieczenie zamka przed gazami w wypadku przebicia spłonki przez grot igliczny. Zabezpieczenie to polegało na wywierceniu dwóch otworów ujściowych w przedniej części trzonu zamka. Zmieniono celownik ramkowy na nowocześniejszy, krzywiznowy, z krzywizną w ramieniu celownika o nastawach dla wersji kb od 200 do 2000m. Standardowy model ważył 4,1 kg, składał się z około 60 elementów, mimo to był niezawodny w działaniu, gdy był starannie czyszczony. Ze względu na staranne spasowanie detali, broń nieczyszczona miała tendencje do zacinania. (....)

Mauser 1898 a to model skrócony (kbk) dla kawalerii, artylerii i innych służb armii niemieckiej. Model powstał w latach 1904-1908. Broń przystosowana do amunicji 7,65 mm, długość całkowita karabinku 1100 mm, długość lufy 600 mm, ciężar broni 3,3-3,6 kg. Wprowadzono innowacje w broni poprzez wygięcie rączki zamka w dół o 90 o, dzięki czemu rączka zamka przylegała bezpośrednio do broni. Nakładka zakrywała prawie całą lufę, łoże sięgało po wylot lufy. W łożu wykonano żłobienia dla pewniejszego uchwytu broni. Był to pierwszy model przystosowany do amunicji ostrołukowej (Spitzgeschoss) oznaczanej jako„S” i późniejszej udoskonalonej jej wersji „sS” o lepszych parametrach balistycznych (schwezer Spitzgeschoss). Broń produkowano bez wyciora, a pod przednim baczkiem umieszczono koźlik do mocowania broni.

Mauser 1918 opracowany pod koniec wojny. Miał usunąć dotychczasowe mankamenty broni i jej podatność na zacinanie. Dodatkowo w modelu tym przewidziano stosowanie magazynka 5, 10 i 25 naboi. Niestety, w wyniku przegranej przez Niemcy I wojny światowej, produkcji seryjnej tej broni nie podjęto.

Mauser 1898 b opracowany po zakończeniu I wojny światowej na potrzeby Republiki Weimarskiej i wprowadzony do uzbrojenia kawalerii Reichswehry. Był to modyfikowany karabin wz.1898, w którym zastosowano rączkę zamkową skierowaną w dół jak w modelu 1898 a. Dodatkowo wykonano otwór w kolbie do mocowania pasa. Zrezygnowano z mocowania pasa do przedniego bączka, a boczne ucho do jego mocowania umieszczono na bączku tylnim.

Po pierwszej wojnie światowej doceniono zalety konstrukcyjne rozwiązań Mausera. Wiele państw przystąpiło do własnej produkcji tych karabinów. Dzięki czemu powstały nowe opracowania i nowe, często udoskonalone modele.

Mauser wz.22 Jego producentem była Czechosłowacja, która po zakończeniu I wojny światowej otrzymała dokumentację do produkcji modelu wz.1898 oraz zapas części pozwalający na produkcję 42 tys. karabinów. Produkcję uruchomiono w nowo powstałej fabryce w Brnie, a nowy model oznaczono jako wz. 1898/22.

Mauser wz.24 Był również produkowany w Brnie po zaprzestaniu produkcji modelu 22. W nowym modelu długość całkowita broni wynosiła 1100 mm. Model ten produkowano też dla armii jugosłowiańskiej, która wprowadziła go do uzbrojenia w 1929 r. Produkcję dla armii jugosłowiańskich prowadzono w zbrojowni Kragujevac. Karabin ten produkowano też w Belgii w Liege.

Mauser wz.24 b to model produkowany w Szwajcarii przez zakłady Steyera w oparciu o model meksykański wz.1912.

Mauser wz.12/33 produkowany w latach kolejnych w Brnie. Był to karabin kalibru 7 mm, o długości całkowitej 1066 mm.

Mauser wz.16/33 to kolejny model czeski, ale dostosowany do amunicji 7,92 mm, długość broni całkowita bez bagnetu 995 mm.

Polski Mauser kb wz. 98 to karabin polskiej produkcji. Po zakończeniu I wojny światowej państwa koalicji antyniemieckiej 10 marca 1921 roku przekazały Polsce gdańską wytwórnię karabinów Mausera. Przejęto około 1000 maszyn i znaczne ilości podzespołów do modelu wz.1898. Ten park maszynowy i zapasy podzespołów dały oparcie dla nowo utworzonej Fabryki Karabinów w Warszawie. Produkcję modelu wz.1898 rozpoczęto w lipcu 1922 roku. W pierwszym roku wyprodukowano ok. 9200 sztuk karabinów wz.1898, a roku następnym 12300 szt. Po wyczerpaniu zapasu części magazynowych produkcję kb 1898 zaprzestano.

Polski Mauser kbk wz 98 to karabinek powstały w oparciu o model Mausera wz1898 a. Produkcję tego modelu rozpoczęto wiosną 1924 roku. Przystąpiono do jego wytwarzania w oparciu o niekompletną dokumentację. Pierwsza seria tych karabinów, ok. 10000 szt., została przekazana do Centralnej Szkoły Strzeleckiej w Toruniu. Polski karabin kbk wz.98 posiadał wariant z rączką zamkową prostą, jak i skierowaną ku dołowi, przylegającą ściśle do broni. Ten drugi model karabinu określano jako kawaleryjski. Polski karabinek różnił się od niemieckiego pierwowzoru kształtem kolby w obrębie jej stopki. Zmieniono mocowaniem paska do kolby, jak i mocowanie bączka tylniego z bocznym uchem na tenże pasek. Bączek ten nieznacznie przesunięto do przodu. Polski model posiadał krótsze łoże i nakładkę lufy. Zmieniono lokalizację koźlika, powiększono spust i jego osłonę. Gałkę zgiętej rączki zamkowej ścięto od wewnątrz i moletowano. Na polskich karabinkach poza nazwą wz.1898, niekiedy grawerowano skrót PFK (Państwowa Fabryka Karabinów )lub PFB (Państwowa Fabryka Broni). Pierwotnie kawaleryjski model broni wyposażono w polskim modelu w uchwyt (nasadę) do mocowania bagnetu.

Polski Mauser wz.1929 - karabinek produkowany od 1930 w Państwowej Fabryce Broni w Radomiu, będący modyfikacją dotychczas produkowanego karabinka. W modelu tym obniżono o 77 mm nasadę bagnetu. Pogrubiono komorę zamkową, zastosowano dwudzielną sprężynę zaczepu zamkowego. Dodano wykręcany wycior, którego nie było w niemieckim modelu kbk wz.1898, i tzw. babkę w kolbie broni, służącą do rozbierania zamka. Wykonano wgłębienie w kolbie z metalową poprzeczką do mocowania pasa, aby broń można było nosić płasko przy ciele. Zmieniono mocowanie bagnetu dla nowego wzoru wchodzącego do uzbrojenia.

Polski Mauser kb wz. 98 a to karabin, którego produkcję uruchomiono w roku 1936 w Państwowej Fabryce Broni w Radomiu. Różnice w stosunku do wcześniejszego polskiego karabinu kb wz.98, produkowanego w latach 1923-24, polegały na zmianie celownika w stosunku do starszego modelu. Zmiana ta wynikała z dostosowania broni do amunicji typu „sS” (schwezer Spitzgeschoss). Nowy celownik posiadał krzywiznę w podstawie, a nie w ramieniu jak miało to miejsce w modelu starszym. Zmieniono też mocowanie bagnetu, dostosowując go do nowego typu bagnetu wz.29.

Mauser wz.1898 K (kurz) – karabinek niemiecki wprowadzony do uzbrojenia Wehrmachtu w 1935 roku. Wzorowany na modelu kb 1898 a . W nowej konstrukcji zastosowano nowy podajnik. Broń ta była podstawowym uzbrojeniem strzelca w armii niemieckiej.

Mauser K 33/40 przeznaczony dla jednostek górskich Wehrmachtu. Produkowany w Czeskiej Zbrojovce w oparciu o czeską konstrukcje wz.16/33. Długość całkowita broni wynosiła 967 mm, a więc karabin był krótszy od pierwowzoru o 28 mm.



Dane techniczno-taktyczne
Typ Broni Karabin 98k
Kaliber (mm) 7.92 x 57
ładowanie Zamek
Długość (mm) 1110
Długość Lufy (mm) 600
Waga (Kg) 3.9
Pojemność magazynka 5 naboi

HOME