W połowie lat pięćdziesiątych opracowano w USA pojazd nazwany M-50 Ontos (co
oznacza w języku greckim "rzecz"), który był pierwszą próbą stworzenia łatwo
dostępnego, aeromobilnego środka wsparcia ogniowego, dla wojsk
powietrzno-desantowych, pełna nazwa - Self-propelled Rifle M50 Ontos. Pojazd
powstał na podwoziu serii wozów eksperymentalnych T55/T56, na którym umocowano
piramidalną miniwieżę z przymocowanymi do niej sześcioma działami bezodrzutowymi
M40A1 kalibru 106 mm. Mogły one strzelać zarówno pociskami kumulacyjnymi typu
HEAT, jak i odłamkowymi pociskami przeciwpiechotnymi. Celowanie z tej broni
odbywało sie za pomocą karabinów maszynowych pociskami błyskowymi ze smugaczami.
Działa bezodrzutowe mogły prowadzić ogień pojedynczy lub strzelać salwą. Ontos o
masie 8641 kg miał trzy osoby załogi i 8-cylindrowy silnik Chrysler, rozwijał
prędkość 48 km/h i miał zasięg 241 km. Pojazd miał wiele wad: ładowniczy był
narażony na
ogień przeciwnika, ponieważ ładując powtórnie działa, musiał wyjść na zewnątrz
pojazdu, działa bezodrzutowe miały bardzo słabą celność, a podczas strzelania za
lufą powstawał bardzo silny i niebezpieczny strumień gazów prochowych. Ontos był
tylko doraźnym środkiem, zbudowano zaledwie około trzystu sztuk i produkcję
wstrzymano. Przez krótki czas był używany w Wietnamie, głównie w roli artylerii
strzelającej z przygotowanych stanowisk ogniowych. W 1966 roku silnik wymieniono
na 8-cylindrowy Chrysler o mocy zwiększonej do 134,2 kW, ale ostatecznie pojazd
w 1969 roku został wycofany, a na jego miejscu wprowadzono inne aeromobilne
środki o większej sile ognia i lepszym zabezpieczeniu. Ontos w zamierzeniu
został zaprojektowany w zasadzie jako aeromobilny niszczyciel czołgów. US Army
zrezygnowała z tego środka wsparcia ogniowego,
uznając, że lepszym rozwiązaniem jest działo bezodrzutowe, zamontowane na
samochodzie terenowym. Ontosy zastosowane w konfliktach w Wietnamie i
Dominikanie, rozbiły wiele różnych lekkich czołgów w tym AMX-13. Wycofano je ze
służby pod koniec lat sześćdziesiątych. Używano ich jako transporterów
opancerzonych T55 Ontos do prób z pancerzem tytanowym. Wersji uzbrojonej w 4-6
karabinów maszynowych, przeznaczonej do roli lekkiego pojazdu szturmowego oraz
trzech odmian uzbrojonych w różne typy armat przeciwpancernych, nigdy nie
zrealizowano. Od rozpoczęcia produkcji seryjnej działo to zostało wprowadzone na
uzbrojenie armii amerykańskiej w oddziałach piechoty morskiej. W swoim
zamierzeniu pojazd był nowatorski, lekka konstrukcja oraz wielkość pozwalały na
niesamowitą mobilność, wystarczył samolot lub helikopter, aby znalazł się szybko
na tyłach wroga. Zawiódł, niestety, pomysł na zrobienie z Ontosa pojazdu
przeciwpancernego, w tym dużo lepszy był np Hetzer z II wojny światowej. Ontos
zaś, raczej częściej był używany jako wsparcie artyleryjskie. Ze względu na
uciążliwą metodę ładowania pocisków, był niesamowicie
trudny i niebezpieczny
dla ładowniczego. Gdyby przerobić Ontosa na wielolufowy możdzierz samopowtarzalny,
byłaby to o wiele groźniejsza i skuteczniejsza broń.
Dane techniczne:
Silnik: 1 silnik benzynowy, 6-cylindrowy General Motors Model 302 o mocy 146 KM
(wersja M50)
1 silnik benzynowy, 8-cylindrowy Chrysler HT-361-318 o mocy 180 KM (wersja
M50A1)
Transmisja: mechaniczna
Pancerz: grubość: 13 mm
Długość: 3,83 m
Szerokość: 2,598 m
Wysokość: 2,13 m
Masa: 7 700 kg (własna), 8 600 kg (bojowa)
Osiągi
Prędkość: 64 km/h (po drodze)
Zasięg: 185 km (po drodze)