Na początku lat 80 XX wieku rozpoczął się w Europie zachodniej długi i mozolny proces uniezależniania zbrojeniowego od zamorskiego supermocarstwa - Stanów Zjednoczonych. Wszystkie większe państwa, takie jak chociażby Wielka Brytania, Niemcy czy Włochy rozpoczęły projektowanie własnych, nowych, zaawansowanych rodzajów broni, które miały na celu odeprzeć dominację amerykańskich technologii na rynku zbrojeniowym. Projektowano systemy satelitarne, nowe śmigłowce, okręty wojenne, samoloty. Jednym z takich Europejskich projektów był także projekt myśliwca Eurofighter, wspólne przedsięwzięcie Niemiec, Wielkiej Brytanii, Włoch i Hiszpanii.

W tym samym czasie również Francja, państwo zbrojeniowo niezależne od dostaw zza oceanu, poszukiwało następcy dla swoich wielozadaniowych myśliwców Mirage F1 oraz Mirage 2000, szturmowych Jaguarów, rozpoznawczych i "nuklearnych" Mirage IV. Jako że zbiegło się to w czasie z decyzją Marynarki Wojennej o wybraniu nowego samolotu pokładowego dla lotniskowców, postanowiono połączyć oba projekty. Tak też narodził się projekt wielozadaniowego samolotu nowej generacji - Rafale.
Przed nową konstrukcją stawiano wysokie wymagania. Maszyna miała być najnowocześniejszym samolotem IV generacji w tej części świata. Prace związane z projektem zlecono konsorcjum Dassault-Aviation, słynnego właśnie z projektowania wspomnianych już wcześniej maszyn typu Mirage. Nawiasem mówiąc, był to praktycznie jedyny realny konkurent, bowiem tylko on posiadał wystarczające do zaprojektowania tak nowoczesnej maszyny doświadczenie, zaplecze technologiczne i przemysłowe.

Pomimo całej przewagi i doświadczenia, jakie posiadał Dassault, czekało go trudne zadanie. Musiał w jednej konstrukcji połączyć dla Armee de l'Air i lotnictwa Marynarki Wojennej Francji myśliwiec, bombowiec, samolot rozpoznawczy i szturmowy. Samolot został początkowo nazwany ACX, co z Francuskiego było skrótem od "Eksperymentalny samolot bojowy". Stawiano przed nim wysokie wymagania. Miał przenosić 10 ton uzbrojenia, 6 pocisków powietrze-powietrze, ponad 3 tony uzbrojenia powietrze-ziemia różnych typów na odległość ponad 600 km. Tak miał pierwotnie wyglądać najnowocześniejszy samolot bojowy w Europie.
Dassault prace nad Rafale rozpoczął w roku 1983, w tym samym czasie SNECMA zajęła się projektowaniem nowego silnika dla tego samolotu, oznaczonego nazwą "M-88". Silnik cechować się miał wysoką wydajnością, bowiem samoloty z niego korzystające miały bazować także na Francuskich lotniskowcach, gdzie dobre osiągi, a co za tym idzie krótsza droga startu, są bardzo ważnym czynnikiem.

Budowa pierwszego prototypu samolotu Rafale A została rozpoczęta w marcu 1984 roku. Ukończono ją w grudniu 1985. Była to maszyna jednomiejscowa, ze skrzydłami w układzie delta typowego już dla Mirage'y Dassault. Napęd prototypu stanowiły dwa silniki amerykańskie F-404-GE-400 używane w samolotach F-18, w przyszłości samoloty wyposażane miały być już w M-88. Samolot pierwszy lot odbył 4 lipca 1986, osiągnął on imponującą szybkość 1.3 Ma. W kilka dni później pobił swój rekord osiągając 1.8 Ma. Pierwszy raz na widok publiczny Rafale A został wystawiony we wrześniu 1986.
Rafale bardzo spodobał się Francuskiemu Ministrowi Obrony, po czym w roku 1988 zlecono opracowanie samolotu w trzech wersjach:
•Wersja C - podstawowa wersja dla sił powietrznych,
•Wersja B - szkolno-bojowa wersja samolotu,
•Wersja M - skonstruowana specjalnie na zlecenie marynarki wojennej,
•Wersja N - dwumiejscowa wersja dla marynarki wojennej

W maju 1990 roku Rafale A otrzymał jako źródło napędu pierwszy silnik M-88, podczas gdy drugim pozostał F-404. Pierwszy prototyp zakończył swoją pracę w roku 1994.



Pierwszy prototypowy samolot Rafale C wzbił się w powietrze w maju 1991 roku. Planowano zbudować dwa takie prototypy, jednak ostatecznie zdecydowano się na jeden. Dwa natomiast zostały przeznaczone jako prototypy Rafale M, czyli wersji morskiej. Pierwszy z nich wzleciał w powietrze w grudniu 1991, a drugi w listopadzie 1993. Pierwszy dwuosobowy Rafale B został oblatany w kwietniu 1993. Pierwszy morski Rafale testy lądowania i startowania z pokładu odbył w Stanach Zjednoczonych, bowiem nigdzie w Europie nie było nawet pasa startowego, który mógłby imitować pokład lotniskowca. Pierwsze lądowanie na lotniskowcu "Foch" Rafale odbył w 1993 roku.

Rafale wyposażony został w najnowocześniejsze systemy uzbrojenia, jakie mógł wyprodukować Francuski przemysł. Jednym z takich systemów jest chociażby radar fazowy Thales o zasięgu ponad 100 km. mogący namierzać zarazem cele powietrzne jak i lądowe, może namierzać jednocześnie 40 celi, podczas gdy do 8 będzie nakierowywał rakiety. Radar zintegrowany jest z systemem IFF (ang. Identification Friend or Foe). Samolot wyposażony jest w system przesyłu danych Link 16 oraz system zabezpiecznia danych "Have Quick".

Samolot posiada także zaawansowany system samoobrony, SPECTRA (Self-Protection Equipment Countering Threats to Rafale Aircraft), na który składają się:
•radar,
•laser,
•system ostrzegania o wystrzeleniu rakiety,
•systemy zakłócania sygnału,
•cztery wyrzutnie flar
Rafale jest także wyposażony w komputer prowadzenia misji, MDPU (Modular Data Processing Unit), kontrolujący wszystkie podsystemy samolotu i kierujący pilota według wcześniej obranych parametrów lotu.

W czasie lotu pilota zasiada na fotelu katapultowym Martin Baker Mk. 16F, fotel klasy 0-0, samolot pilotuje korzystając z standartowego już systemu HOTAS (Hands on Throttle and Stick), przy czym warto wspomnieć, że samolot jest wyposażony podobnie jak Eurofighter w system sterowania głosowego, pozwalający na wydawanie podstawowych komend przy pomocy 90-300 wybranych słów, który powoduje dalsze obniżenie nakładu pracy pilota. Wszystkie informacje niezbędne pilotowi wyświetlane są na ekranie holograficznym znajdującym się naprzeciwko niego, tzw. HUD (Head up Display), oraz na dwóch kolorowych wyświetlaczach MFD z funkcją wyboru dotykowego.

Ocena: Rafale jest z całą pewnością jednym z najnowocześniejszych samolotów wielozadaniowych 4 generacji, choć niektórzy kwalifikują go już do generacji 4+. Przenosi nowoczesne uzbrojenie, jest wyposażony w nowoczesne systemy elektroniczne, ujednolica uzbrojenie sił powietrznych Francji. Jest zdecydowanie konkurencyjny dla innych Europejskich konstrukcji, jak chociażby Eurofighter Typhoon czy JAS-39 Gripen. Jedynym powodem, który może stanąć na drodze do sukcesu eksportowego ego samolotu jest jego cena, która jest wyższa nawet od Eurofightera.


Dane techniczne:
Długość: 15.30 m.
Szerokość: 10.90 m.
Wysokość: 5.34 m.
Powierzchnia skrzydeł: 46 m2
Masa pustego: 9064 kg.
Masa zabieranego paliwa (wew.): 4250 kg.
Masa zabieranego uzbrojenia: 9500 kg.
Maksymalna masa startowa: 19500 kg.
Napęd: 2x SNECMA M-88-3
Ciąg: Z dopalaniem: 90 kN
Bez dopalania: 60 kN
Maksymalna szybkość: 2130 km/h
Zasięg bojowy: 1095 km.
Rozbieg: 400 m.
Prędkość przyziemienia: 213 km/h.
Przeciążenia: +9.4g/-3.6g