W końcu 1943 roku w związku z planowanym przezbrojeniem czołgu T-34 w armatę
85 mm, konieczne stało się dalsze wzmocnienie uzbrojenia dział samobieżnych.
Podjęto decyzję o skonstruowaniu nowego średniego działa samobieżnego
wyposażonego w armatę 100 mm. Zespół pod kierunkiem gen. F.Pietrowa z
Fabryki Artyleryjskiej nr.9 w Swierdłowsku, skonstruował nową armatę
oznaczoną D-10. Równocześnie w fabryce "Uralmaszzawod" w Swierdłowsku
dokonano adaptacji kadłuba działa SU-85.
Nowe działo samobieżne przyjęto do uzbrojenia armii radzieckiej w lipcu 1944
roku. Do końca 1944 roku dostarczono ok. 500 nowych dział. W pierwszej
połowie 1945 wyprodukowano jeszcze ok. 700 wozów.
Były one niezwykle efektywnym środkiem walki z nowymi typami czołgów
niemieckich. Odegrały bardzo istotną rolę w końcowej fazie wojny, m.in. w
operacji balatońskiej i berlińskiej. Od kwietnia 1945 roku działa SU-100
znalazły się w uzbrojeniu Ludowego Wojska Polskiego. Większe ich ilości
otrzymało ono jednak już po wojnie. W uzbrojeniu pozostawały do końca lat
50. W okresie powojennym działo SU-100 weszło na uzbrojenie armii państw
Układu Warszawskiego oraz Kuby i państw arabskich. Zostało użyte bojowo w
wielu konfliktach zbrojnych (np. wojna koreańska, wojny arabsko-izraelskie).

Ocena
Używany jako działo samobieżne i niszczyciel czołgów, uzbrojone w niezwykle
skuteczną armatę D-10S kalibru 100mm, która mogła przebić wszystko co w
tamtym czasie produkowali Niemcy. Głównym zadaniem była walka z czołgami
wroga. Z powodu słabego przeszkolenia załóg i słabych przyrządów optycznych
Su-100 nie był w pełni wykorzystywany. Dobrze opancerzony z przodu oraz
boków. Mimo swoich zalet jego produkcja została z niewyjaśnionych przyczyn
stosunkowo szybko skończona.
Dane taktyczno-techniczne
Masa - 31,6 t.
Załoga - 4 ludzi
Wymiary - długość całkowita 9,45 m, długość kadłuba 6,10 m, szerokość 3,00
m, wysokość 2,24 m, prześwit 0,40 m.
Uzbrojenie - 1 armata 100 mm wz. 1944 D-10S, 2 pistolety maszynowe 7,62 PPSz,
(po wojnie) 2 karabinki AK i 1 wkm przeciwlotniczy DSzK|; kąty ostrzału w
płaszczyźnie poziomej 16 stopni, w płaszczyźnie pionowej od -2 stopni do +17
stopni. Przyrządy celownicze i obserwacyjne - 1 peryskopowy przyrząd
dowódcy, 1 celownik teleskopowy TSz-19, 1 panorama artyleryjska Goertza, 3
peryskopy obserwacyjne, 5 szczelin obserwacyjnych, (po wojnie, urządzenia
noktowizyjne)
Amunicja - 34 naboje do działa, 300 nabojów do pm, 20 granatów ręcznych.
Pancerz - spawany z płyt walcowanych o grubości - jarzmo armaty 110 mm,
przód 75 mm, boki i tył 45 mm, dno i góra 20 mm.
Napęd - silnik wysokoprężny, 4-suwowy, widlasty 12-cylindrowy W-2-34,
średnica cylindrów 150 mm, skok tłoków 180-186 mm, stopień sprężenia 15,
pojemność 38880 cm³, moc maksymalna 500 KM przy 1800 obr/min, chłodzony
cieczą.
Paliwo - olej napędowy, pojemność zasadniczych zbiorników paliwa 465 l,
dodatkowych 270 l (Nie podłączone do układu paliwowego. Paliwo trzeba było
przepompowywać do zbiorników głównych), zużycie paliwa 270 l/100 km drogi
lub 350 l/100 km terenu.
Instalacja elektryczna - jednoprzewodowa 24 V.
Łączność - zewnętrzna - radiostacja krótkofalowa 10-RF-26F, wewnętrzna -
wewnętrzny telefon czołgowy TPU-47.
Osiągi - moc jednostkowa 11,6 kW/t (15,8 KM/t), nacisk jednostkowy 0,82
kg/cm, prędkość maksymalna 50 km/h, zasię po drodze 310 km, w terenie 180 km