Jak to u Rosjan bywa, po każdej nieudanej kampanii hiszpańskiej, jesienią 1937 roku Biuro Konstrukcyjne Charkowskiej Fabryki Parowozów otrzymało prikaz od Głównego Zarządu Pancerno-Samochodowego Armii Czerwonej na zaprojektowanie nowego czołgu kołowo-gąsienicowego, który miał zastąpił nieco przestarzały czołg typu BT. Projektowaniem nowego wozu zajął się inż.M.Koszkin. W wyniku testów postanowiono skierować do produkcji czołg A-32, który w przyszłości dawał większe możliwości rozwoju konstrukcji. Po pogrubieniu pancerza i kilku innych ulepszeniach prototypu czołgu A-32, został 19 grudnia 1939 roku wprowadzony na wyposażenie armii jako T-34 (od nazwy armaty F-34), ale do produkcji było jeszcze daleko.
Na początku przeciwnikiem T34 był komisarz przemysłu zbrojeniowego marszałek G.I.Kulik, chciał on przerwać produkcję T-34 i zastąpić go istniejącym tylko w projektach ulepszonym T-34M. Jednak inny dostojnik marszałek K.E.Woroszyłow mimo zakazu marszałka Kulika nakazał kontynuację produkcji T-34 i już w 1941 roku , obok innych maszyn, około 1225 sztuk T-34 broniło granic ZSRR. Czołg poddawano licznym modernizacjom, np. zamiast armat L-11 montowano armatę F-34 o dłuższej lufie, zamiast wieży spawanej wprowadzono odlewaną, w części czołgów zastosowano dodatkowe ekrany z blachy pancernej oraz koła z wewnętrzną amortyzacją i inny typ gąsienic o lepszej przyczepności. Osłona oporopowrotnika otrzymała inny kształt. Zmieniono kształt luków i osłonę przedniego karabinu maszynowego. Z czasem wszystkie czołgi wyposażono w radiostacje nadawczo-odbiorcze. Czołgi z takimi zmianami oznaczano jako T-34/76 model 1941. W 1942 roku do produkcji weszły czołgi ze zmodyfikowaną wieżą podobną do wieży zaprojektowanej dla czołgu T-34M, wprowadzono zmodyfikowane sprzęgło główne oraz pięciobiegową skrzynię przekładniową , powiększono zbiorniki paliwa a na zewnątrz montowano dodatkowe zbiorniki, użyto nowych filtrów powietrza i zmodernizowano układ smarowania silnika. Z powodu deficytu kauczuku masowo wprowadzono koła nośne (wszystkie, lub tylko trzy środkowe) z wewnętrzną amortyzacją. Czołgi z tymi zmianami oznaczano jako T-34/76 model 1942. Od 1943 roku deficyt kauczuku zmniejszył się na tyle, że ponownie zaczęto stosować koła nośne z bandażami gumowymi, jednocześnie opracowano nowe modele kół nośnych odlewanych, oraz uproszczono konstrukcję gąsienic. W oparciu o czołg T-34 produkowano czołgi mostowe, z miotaczem ognia (OT-34), ciągniki artyleryjskie (AT-42), improwizowane ciągniki ewakuacyjne. W warunkach polowych przystosowywano niekiedy T-34/76 do pokonywania przeszkód wodnych po dnie.
Produkcja miała się odbywać w Charkowie i Stalingradzkiej Fabryce Traktorów. Początkowo natrafiała ona na duże trudności. W Stalingradzie ruszyła dopiero w 1941. Od początku prac nad czołgiem, dokonywano licznych usprawnień. Jesienią 1941, w czasie ewakuacji zakładów produkcyjnych za Ural, montowano przejściowo w czołgach T-34 silniki gaźnikowe M-17T. W latach 1940-1944 wyprodukowano ponad 34400 czołgów T-34/76.



Czołgi tego typu stanowiły od 1943 r. podstawowe wyposażenie jednostek pancernych i zmechanizowanych Armii Czerwonej. Wykorzystywano je na froncie do końca wojny w 1945 r. Brały udział m.in. w walkach pod Moskwą zimą 1941-1942, w ofensywie pod Stalingradem 1942-1943, w bitwie pod Kurskiem (VII 1943 r.) i potem w wielkich operacjach ofensywnych na froncie wschodnim, zakończonych szturmem Berlina w 1945 r. Na uzbrojeniu Armii Radzieckiej czołgi T-34/76 pozostawały do końca lat 40. Dużym użytkownikiem czołgów T-34/76 było formowane od 1943 r. na terenie ZSRR Wojsko Polskie, które otrzymało 118 czołgów tego typu. Przekazano je także Korpusowi Czechosłowackiemu, formowanemu w ZSRR oraz Narodowo-Wyzwoleńczej Armii Jugosławii, dowodzonej przez gen. J. Broz-Tito.


Ocena
Bez wątpienia najlepszy czołg średni Drugiej Wojny Światowej. Dzięki zastosowaniu rewolucyjnego zawieszenia amerykańskiego inżyniera Waltera Christiego, od którego technologię zakupili Rosjanie, Polacy i Brytyjczycy, czołg nie miał w swojej klasie równych, jakkolwiek tylko Rosjanie wprowadzili je z czasem do wszystkich wozów pancernych. T34/76 był traktowany jako wóz uniwersalny, używany do wsparcia piechoty, a także wykonywania samodzielnych zadań operacyjnych i rozpoznania.
Czołg w momencie wprowadzenia do produkcji deklasował wszystkie inne konstrukcje światowe. Posiadał gruby i pochyły pancerz, potężny 500 konny silnik diesel i bardzo silną armatę. Czołg mocno się kolebał na boki podczas jazdy i dlatego przezywano go kaczka. Wóz posiadał także dość dobre systemy optyczne. Czołg dzięki szerokim gąsienicom miał bardzo niski nacisk na grunt (0.64 - 0.81 kg/cm2). W połączeniu z dużą mocą silnika miał świetne właściwości pokonywania terenu. Silnik typu diesel gwarantował bezpieczeństwo na polu walki i brak pożarowości.
Wady miał też liczne: bardzo niska jakość wykonania i fatalna ergonomia. Czołg miał bardzo mało miejsca w środku, słabe systemy wentylacyjne i mocno iskrzący silnik elektryczny napędu wieży, silnik pojazdu był bardzo słabo wyciszony. Po dłuższej walce załoga była wręcz oszołomiona od hałasu, gazów prochowych i kolebania się pojazdu. W początkowym okresie produkcji wiele czołgów nie miało radia. Bardzo kiepskie filtry powietrza skracały żywotność silnika. W czasie wojny z oczywistych względów jakość czołgów jeszcze spadła. W niektórych egzemplarza nie montowano nawet fotela dla kierowcy, który musiał siedzieć na skrzynce. Główna zaleta, leżała w prostocie konstrukcji, dzięki temu czołg mógł być produkowany w ogromnych ilościach. Ponadto jego obsługa i eksploatacja były bardzo proste, co powodowało, iż bez problemu mogli je obsługiwać ludzie o niskiej kulturze technicznej. Jedną jeszcze, bardzo ważną zaletą tego czołgu, czego nie wymieniają inne źródła, był brak wiadomości o nim. Rosjanie mimo swojej megalomani, nie chwalili się nikomu nowym wynalazkiem. Sekret ten był tak dobrze strzeżony, że pierwsze T-34 Niemcy mogli poznać dopiero w boju.


Dane techniczne
Masa - 26-30 t
Załoga - 4 osoby (kierowca, strzelec-radiotelegrafista, dowódca i ładowniczy)
Wymiary - długość 675 cm, szerokość 300 cm, wysokość 245 cm, prześwit 40 cm.
Uzbrojenie - 1 armata typu L-11 kal. 76.2mm wz.1939 (76-77 nabojów) lub 1 armata typu F-34 kal. 76.2mm (100 nabojów) sprzężona z karabinem maszynowym 7.62 mm DT w wieży.
1 kadłubowy karabin maszynowy DT
Pancerz - kadłub: przód, boki i tył 45mm, góra 20mm, wieża: przód i boki 45mm, tył 40mm, góra 20mm, (wieża odlewana przód, boki i tył 52mm).
Silnik - diesel, 4-suwowy, 12-cylindrowy (V), typ W-2-34, moc 500 KM, chłodzony płynem.
Zbiorniki paliwa - 460-480l (540-560l), zewnętrzne 134l (270l).
Prędkość - 55 km/h.
Zasięg - 400 km, w terenie 230-260 km.