Czołg T-80 - rosyjski czołg podstawowy trzeciej generacji. Projekt powstał w
biurze konstrukcyjnym Zakładów Kirowskich w Leningradzie. Był pierwszym na
świecie seryjnie produkowanym czołgiem wyposażonym w turbinę gazową. Pierwszy
egzemplarz zjechał z linii montażowej w 1976 roku. T-80 produkowany jest nadal w
zakładach w Omsku w Rosji i Charkowie na Ukrainie. Od momentu powstania T-80 był
wielokrotnie modernizowany. Wyróżnić możemy wersje: T-80 (model podstawowy),
T-80B, T-80BW, T-80U, T-80U1, T-80UD. Obecnie powstają kolejne wersje tego typu
czołgu. Czołg T-80 w odróżnieniu od innych typów czołgów napędzany jest za
pomocą turbiny gazowej. Jedynie jego wersja T-80UD ma silnik wysokoprężny.
Turbina ma układ trzywałowy z dwoma mechanicznymi turbosprężarkami i swobodną
turbiną. W przedziale napędowym czołgu silnik ustawiony jest w układzie ,,power-pack"
tzn. wszystkie zespoły różnych układów połączone są monoblokowo jako całość.
Ułatwia to demontaż podczas awarii silnika co ma niebagatelne znaczenie w
warunkach bojowych. Kadłub spawany jest z płyt pancernych. Przednia górna płyta
jest pochylona o kąt 68 stopni i ma strukturę warstwową: - 80 mm stali, 105 mm
tekstolitu szklanego (STEF), 20 mm stali (pierwsze wersje T-80; struktura
zbliżona do pancerza wczesnych T-64 i T-72) - 40 mm stali o podwyższonej
twardości, 60 mm stali, 105 mm STEF, 40 mm stali (T-80B; osłona T-80BW dodatkowo
wzmocniona pancerzem reaktywnym Kontakt-1) W przypadku późniejszych wersji T-80
stopień komplikacji przedniej płyty pancerza kadłuba wzrastał, zmieniała się
liczba warstw i rodzaj zastosowanych materiałów. Ochrona T-80U (i większości
T-80UD) wzmocniona integralnym pancerzem Kontakt-5.

Wieża czołgu wykonywana
technologią odlewania z integralnymi komorami mieszczącymi elementy pancerza
warstwowego. Pancerz zróżnicowanej grubości (ok. 400 mm dla T-80B, ok. 600 mm w
przypadku T-80U). Wieże późnych serii T-80UD oraz ukraińskich T-84 spawane z
płyt walcowanych (prawdopodobnie grubość pancerza wzrosła). Ochrona wzmocniona
pancerzem reaktywnym Kontakt-1 (T-80BW, wczesne T-80UD) lub Kontakt-5 (T-80U,
T-80UD). Uzbrojenie główne czołgu stanowi 125 mm armata gładkolufowa. Armata
umocowana jest w wieży na czopach. Składa się z: lufy wzmocnionej płaszczem,
kołyski i zamka. Armata połączona jest gwintowo z nasadą zamkową. W nasadzie
zamkowej zamocowany jest zamek klinowy. Armata ładowana jest automatycznie przez
zmechanizowany układ zasilania. Załogę czołgu stanowią 3 osoby (dowódca,
działonowy i mechanik-kierowca). Czołg wyposażony jest w pancerz reaktywny oraz
system ochrony (system zakłóceniowy przeciwpancernych pocisków rakietowych)
Sztora. Dzięki temu czołg T-80 posiada dużą odporność na zniszczenie i stanowi
duże wyzwanie dla czołgów armii NATO. Armia Rosyjska posiada 3044 egzemplarzy w
czynnej służbie i 1456 w rezerwie. Oprócz Rosji T-80 znajduje się na stanie
posiadania armii Białorusi (90 sztuk), Chin (50 sztuk), Cypru (41 sztuk), Korei
Południowej (80 sztuk), Pakistanu, Syrii i Ukrainy (po 320 sztuk).
Ocena: Jest to wersja rozwojowa czołgu T-72 i podobnie jak T-72, nowy czołg miał
automatyczne ładowanie działa, co pozwoliło na zmniejszenie załogi do 3 osób.
Uzbrojenie główne również stanowiła armata kalibru 125 mm z układem
stabilizującym, przystosowano ją jednak do strzelania bardzo różnorodną
amunicją, w tym pociskami o rdzeniu uranowym - zdolnymi do przebijania grubych
pancerzy. Zmodernizowany dalmierz laserowy usprawnił system kierowania ogniem.
Tak jak niemal wszystkie sowieckie czołgi, T-80 był w stanie postawić zasłonę
dymną; cztery wyrzutnie na kadłubie wystrzeliwały ładunki pasków folii metalowej
dla unieszkodliwienia nieprzyjacielskich kierowanych pocisków
przeciwpancernych.Regulowany prześwit zaś przydał czołgowi zdolności
manewrowania w terenie.
Konstrukcja jest stosunkowo nie duża, ale to chyba właśnie to decyduje o jego
sukcesie. Niespełna 49 ton masy pozwala na naprawdę szybkie i zwinne poruszanie
się w terenie.
Dane taktyczno-techniczne
masa - 43-46 ton
załoga - 3 osoby
długość - 9.7 m
szerokość - 3.46 m
wysokość - 2.19 m
prześwit - 0.43 m
max. prędkość - 70 km/h (po drodze); 48 km/h (w terenie)
zasięg - 335 km (normalny); 600 km (z dodatkowymi zbiornikami)
silnik: turbina GTD-1230, GTD-1000 1 o mocy 1000 KM (735 kW) lub wysokoprężny
6TD (1000-1500 KM)
uzbrojenie główne:
armata gładkolufowa 2A46M kal 125 mm różnych wersji:
2A46M (T-80)
2A46M-1 (T-80B, T-80U)
2A46M-4 (wersje rozwojowe T-80U)
KBA-3 (T-80UD, T-84, T-84U)
uzbrojenie dodatkowe:
1x 7,62 mm km PKT, 1 x 12,7 mm wkm NSWT