Pz.Kpfw.VI Ausf.E TIGER I late production Sd.Kfz.181

Historia
Już od połowy lat dwudziestych, po I wojnie światowej w Niemczech starano się tworzyć projekty ciężkich czołgów .
26 maja 1941 roku Hitler podjął decyzję o rozpoczęciu prac nad nowym typem czołgu ciężkiego, o prędkości maksymalnej 40km/h i pancerzu o grubości dochodzącej do 100mm.
Czołg typu "Tygrys" przyjął swój pierwotny kształt w kwietniu 1942 roku, kiedy do konkursu stanęły dwa prototypy. Na terenie jednostki wojskowej w Rastenburgu, przedstawiono modele Porsche'a i Henschela. Testy wykazały spore różnice w osiągach i manewrowości pojazdów.Prototyp Porsche posiadał innowacyjny napęd typu "silnik spalinowy-generator prądu-silnik elektryczny", trudny jednak w obsłudze i wymagający dużej ilości deficytowej miedzi. W maju powtórzono próby na poligonie w Berka. Okazało się że czołg Henschela wykazał swoją przewagę nad zbyt awaryjnym prototypem dr Porsche'a. Zwycięski projekt otrzymał oznaczenie SdKfz 181 Panzerkampfwagen VI "Tiger" Ausf. H1. Później, po wprowadzeniu czołgów Tiger II, zmieniono oznaczenie na Ausf. E.
Produkcję seryjną czołgów rozpoczęto w zakładach Henschel und Sohn w Kassel-Mittlefeld. Modyfikacje dokonywane podczas produkcji pozwalają wyodrębnić trzy główne serie produkcyjne: wczesną, przejściową oraz późną.
Specjalnie na użytek czołgów PzKpfw VI "Tiger" stworzono nowy rodzaj jednostek tzw. Bataliony Czołgów Ciężkich - schwere Panzer Abteilung - sPzAbt. Ogółem sformowano w wojskach lądowych (Heer) 10 batalionów o numeracji od 501 do 510 oraz w jednostkach Waffen SS 3 bataliony: 101, 102 i 103-ciPz.Kpfw.

Modyfikacje i ulepszenia; Jedną z najważniejszych modyfikacji czołgów ciężkich typu Tygrys było zastosowanie w 800 ostatnich czołgach stalowych kół nośnych w miejsce kół z bandażem gumowym. W celu poprawienia niezawodności zdemontowano zewnętrzny rząd kół nośnych pozostawiając tylko dwa pełne rzędy kół. Koła wykonane całkowicie ze stali były bardziej wytrzymałe niż te, wyposażone w gumowe obrzeża.
Wozy używane w trudnych warunkach terenowych (Afryka, niektóre odcinki frontu wschodniego) miały filtry powietrza typu Feifel. Czołgi typu PzKpfw VI (SdKfz 181) Tiger Ausf E posiadały dwa rodzaje gąsienic. Gąsienice służące do transportu o szerokości 520 mm i gąsienice bojowe o szerokości 725 mm. Stosowanie dwóch typów gąsienic było spowodowane następującymi czynnikami: pierwszy to chęć zabezpieczenia gąsienic bojowych przed uszkodzeniami w czasie transportu, a drugi to konieczność ograniczenia szerokości czołgu z powodu przekroczenia skrajni kolejowej obowiązującej w Deutsche Reichsbahn. Normalnym widokiem były gąsienice bojowe ułożone przed czołgiem na platformie kolejowej.
Do napędu czołgu Tygrys stosowano dwa typy silników: w pierwszych 250 czołgach dwunastocylindrowe, silniki gaźnikowe chłodzone cieczą typu Maybach HL 210 P3O o mocy 478 kW (650 KM) i pojemności skokowej 21353 cm³. W pozostałych czołgach używano silników Maybach HL 230P45 o mocy 515 kW (700 KM) i pojemności skokowej 23095 cm³. Silniki Maybach zbudowane były w układzie V, o kącie rozwarcia bloków cylindrów 60°. Czołgi poszczególnych serii różniły się także kształtem osłon tłumików umieszczonych na tylnej płycie kadłuba. Ostatnie czołgi seryjne miały też zmodyfikowany hamulec wylotowy armaty.

Czołgi budowane od połowy 1943 roku posiadały peryskop umieszczony na wierzchu wieży przed włazem stanowiska ładowniczego. Także część Tygrysów miała na wieży zaczepy do montowania zapasowych ogniw gąsienicy (5 ogniw po lewej stronie wieży i 3 ogniwa po prawej). W czołgach wczesnych serii produkcyjnych dodatkowe ogniwa montowano z przodu czołgu. Zmianie ulegał także sposób montowania peryskopu kierowcy. Liny holownicze mocowane były do lewego pancerza bocznego. Od połowy 1943 roku kadłub (boki, przód, tył, a niekiedy także spód) oraz wieżę pokrywał zimmerit - specjalna pasta mająca chronić pojazd przed minami magnetycznymi. W 1942 roku zakłady Rheinmetall-Borsig opracowały projekt nowej wieży dla czołgu PzKpfw VI, Wieża Ausf. H2 (wieża Ausf. H1 to standardowa wieża z armatą KwK 36 L/56) miała armatę 7,5 cm KwK 42 L/70 kalibru 75 mm. Zbudowano jedynie makietę i nie uruchomiono seryjnej produkcji Tygrysów z działami 75 mm. Projektowano także przezbrojenie czołgów Ausf. E w armatę 8.8 cm KwK 43 L/71 kalibru 88 mm.


Karierę bojową rozpoczęły Tygrysy niezbyt fortunnie. 8 lipca 1942 roku postanowiono sformować w przyśpieszonym tempie kompanię czołgów PzKpfw VI Ausf.H1 "Tiger". Debiut bojowy miał nastąpić 29 sierpnia pod Leningradem, lecz większość czołgów została unieruchomiona przez awarie. 22 września czołgi zostały ponownie skierowane do akcji i tym razem atak nie powiódł się. Z nowym typem czołgów wiązano ogromne nadzieje, więc Tygrysy były widoczne wszędzie tam gdzie decydowały się losy wojny w Europie, począwszy od walk o Leningrad i Charków, poprzez bitwy: na łuku kurskim i w Normandii na obronie Berlina skończywszy.  Tygrysy produkowano do sierpnia 1944, kiedy zostały zastąpione przez Tygrysa II.


Ocena
Jeden z najlepszych czołgów II wojny. Na swoje czasy "Tygrys" był świetną konstrukcją, o wielkiej sile ognia, którą zawdzięczał potężnej armacie KwK36 L/56 kalibru 88mm, mogącej przebić pancerz każdego alianckiego czołgu nawet z bardzo dużych odległości. Swe sukcesy Tygrysy zawdzięczały również doskonałemu opancerzeniu, pozwalającemu prowadzić bezpiecznie walkę nawet na bliskich dystansach. Mimo iż nie był szybki w terenie i w obracaniu wieżyczką, cieszył się najwyższym uznaniem i niewiele czołgów alianckich mogło go podejść. Jego wadą była materiałochłonność oraz silnik benzynowy. Pierwsze 250 pojazdów napędzane było silnikami Maybach HL210 P45 o mocy 650 KM. Jednak tak napędzane czołgi miały znaczny niedobór mocy, dlatego też przy produkcji kolejnych pojazdów wykorzystano 700-konne silniki typu Maybach HL230 P45, które spalały prawie tonę paliwa na 60 km w terenie. Generalnie, pozostanie przy łatwopalnych, mało wydajnych silnikach benzynowych było zasadniczym błędem wszystkich konstrukcji niemieckich.

Dane techniczne
Załoga 5 ludzi (dowódca, celowniczy, ładowniczy, strzelec radiotelegrafista, kierowca)
Masa bojowa 57000 kg
Długość 8450 mm
Szerokość -gąsienice bojowe- 3705 mm
Szerokość - gąsienice transportowe -3400 mm
Wysokość 2930 mm
Prześwit 430 mm
Szerokość gąsienicy 725 mm - bojowe
Szerokość gąsienicy 520 mm - transportowe
Nacisk na grunt 1,08 kg/cm2 - gąsienice bojowe
Nacisk na grunt 1,51 kg/cm2 - gąsienice transportowe
Ilość ogniw gąsienicy 96
Nazwa silnika Maybach HL230 P45
Typ silnika 12-cylindrowy, rzędowy, gaźnikowe, górnozaworowy,
chłodzony cieczą
Pojemność skokowa 23095 cm3
Moc silnika 650KM przy 2600 obr./min
Moc silnika 700KM przy 3000 obr./min
Pojemność zbiorników 534 litrów
Zużycie paliwa na 100km 543 litrów - na drodze
Zużycie paliwa na 100km 905 litrów - w terenie
Zasięg 100 km - na drodze
Zasięg 60 km - w terenie
Prędkość maksymalna 38 km/h - po drodze
Prędkość maksymalna 16 km/h - w terenie
Uzbrojenie Armata kalibru 88mmm (Zapas amunicji 92 pociski), 3 karabiny maszynowe MG34
lub MG42 kalibru 7,92 mm. Zapas amunicji 5100 naboi (34×150 naboi)