Zasada główna - trenować
Trening z obciążeniem progresywnym wydaje się zwodniczo prostym pomysłem,
właściwie tylu kulturystów stosuje go od lat, że wielu z nich rzadko kiedy
bierze pod uwagę inne sposoby organizowania serii danego ćwiczenia. A powodem,
dlaczego piramida stalą się tak popularna, jest fakt, że jest ona bardzo
skuteczna. Krótko mówiąc, działa to tak: twoja pierwsza seria dowolnego
ćwiczenia polega na użyciu stosunkowo niewielkiego obciążenia oraz stosunkowo
dużej liczby powtórzeń.
Przy następnej serii zwiększasz obciążenie, a
zmniejszasz liczbę powtórzeń. Robisz tak przez 4-5 serii, zwiększając obciążenie
i zmniejszając liczbę powtórzeń, ale nie schodź poniżej pewnej liczby powtórzeń
— powiedzmy 6-8.
Przykładowo, możesz zacząć od 15 powtórzeń rozpiętek z obciążeniem 12 kg, i
dodając po 4 kg przy każdej serii robisz 12 powtórzeń z 16 kg, 10 powtórzeń z 20
kg i dwie serie po osiem powtórzeń z 24 kg. (Niektórzy stosowaliby większe
obciążenie, niektórzy mniejsze, ale zasada jest wciąż ta sama.) Jak
powiedziałem, jest to prosty pomysł. Ale powody, dla których progresywny trening
sprawdza się tak dobrze i jest tak istotny, jeżeli chodzi o budowanie mięśni, są
znacznie bardziej złożone, niż moglibyście przypuszczać.
Rozgrzewka, wzbogacona intensywność
Na początek jedną z korzyści zwiększania obciążenia w ten sposób jest to, że
umożliwia ci ono rozgrzewkę. Podczas moich seminariów często słyszę pytania o
rozgrzewkę: jak długo trzeba się rozgrzewać, jakie rodzaje ćwiczeń na rozgrzewkę
najlepiej robić. Jeśli chodzi o kulturystykę, stretching i pewne rodzaje ćwiczeń
rozgrzewających są dobrymi pomysłami, ale te rodzaje rozgrzewki nie są
dostatecznie właściwe. Powiedzmy, że chcesz robić wyciskanie sztangi zza głowy.
Twoje łokcie są skierowane do tyłu, a ramiona pracują pod jakimś dziwnym kątem,
co wywiera nacisk na staw barkowy, jak tylko zaczynasz unosić jakieś większe
obciążenie. W jaki sposób robisz rozgrzewkę przed ćwiczeniem, które nakłada na
ciało tak specyficzne wymagania. Ogólne ćwiczenia mogą pomóc, ale jedynym
rodzajem rozgrzewki, który jest naprawdę odpowiedni dla tego rodzaju ćwiczenia,
są właśnie same powtórzenia wyciskania sztangi zza głowy z lekkim obciążeniem.
Co jest prawdziwe, jeżeli chodzi o to ćwiczenie, jest prawdziwe, jeżeli chodzi o
kulturystykę w całości. Najlepszym sposobem rozgrzewki przed danym ćwiczeniem
jest to właśnie ćwiczenie ze stosunkowo lekkim obciążeniem.
A to dokładnie to, na czym polega trening piramidy. Zaczynasz od serii o dużej
liczbie powtórzeń z małymi ciężarami, po czym stopniowo zwiększasz obciążenie
przy każdej serii, dając ciału czas na rozgrzanie się i przyzwyczajenie do
danego napięcia, zanim zaczniesz robić serie o znacznie bardziej wymagającym
obciążeniu. Ale waga zasady treningu progresywnego wykracza poza to. Oczywiście,
sposobem na pełen rozwój muskulatury jest trening z taką intensywnością, jaka
tylko jest możliwa. Ale co tworzy intensywność? To nie to samo, co zwykłe
staranie się. Potrzebujesz intensywności wyników, a nie intensywności wysiłku.
Część tej intensywności ma charakter umysłowy, angażujący koncentrację i
skupienie. Kiedy mówimy o kulturystyce, 100% koncentracja na każdym powtórzeniu,
każdej serii jest niemal niemożliwa, bez względu na to, jak bardzo byś się
starał.
Trening piramidy daje ci czas na rozwinięcie tego połączenia umysłu i mięśni
oraz na totalne skupienie i koncentrację. W miarę jak każda seria staje się
coraz bardziej wymagająca, masz okazję do umysłowego i fizycznego dostosowania
się do tych wymagań. Nie wskakujesz w pełną koncentrację — wypracowujesz ją
sobie. Do momentu, kiedy będziesz robił swoją najcięższą serię, twój umysł
będzie całkowicie złączony z twoimi mięśniami i wtedy będziesz w stanie
wygenerować maksymalną intensywność, jaka tylko jest możliwa.
Praca nad sygnałami
Twoja koncentracja umysłowa to nie wszystko. Jakikolwiek wysiłek woli nie będzie
skuteczny, jeśli konkretny impuls nerwowy nie pokona drogi od twojego umysłu, do
samych mięśni. Niestety, mogą tu stanąć na drodze przeszkody natury
fizjologicznej.
Przykładowo, ciało ma mechanizm ochronny, który powstrzymuje zbytnie napinanie
mięśni i robienie sobie krzywdy oraz zapobiega bezwolnemu napinaniu się mięśni,
tak jak to się zdarza w spazmach i kurczach. Kiedy tylko wysyłasz zespół
impulsów każących im napinać się, twój system nerwowy wysyła im sygnały
zakazujące im to. Są to tak zwane impulsy inhibicyjne. Wielkość napięcia mięśni,
jaką uzyskujesz, jest różnicą pomiędzy sygnałami „rób to" a „nie rób tego".
Częścią zwiększania siły jest budowa silniejszych tkanek mięśni, ale drugą
częścią jest nauczenie twojego układu nerwowego, aby nie wysyłał tylu sygnałów
inhibicyjnych. Kiedy stajesz się silniejszy, twoje ciało uczy się, że konieczna
jest mniejsza ochrona przed nadmiernym napinaniem się mięśni, w związku z czym
to pilnowanie jest słabsze. Często zajmuje to kilka serii dowolnego ćwiczenia,
aby mięśnie zaczęły pracować właściwie oraz aby ograniczyć sygnały inhi-bitujące.
To znaczy, że jeśli zaczniesz z małym obciążeniem i stopniowo będziesz go
zwiększał w seriach, nie tylko rozgrzejesz zaangażowane mięśnie oraz dasz sobie
czas na skupienie i koncentrację, ale rzeczywiście tworzysz zdolność mięśni do
znacznie większej intensywności skurczów.
Stretching działa na tej samej zasadzie. Dość dużo czasu zajmuje ludziom
rozwinięcie giętkości, ale nawet kiedy ją osiągniesz, wciąż potrzebujesz
najpierw się porozciągać przez kilka minut przed treningiem, aby uzyskać
maksymalny zakres ruchu, mieszczący się w twoich możliwościach. Na początku,
kiedy zaczynasz się rozciągać, będziesz spięty. W ten sam sposób twoje ciało
prawdopodobnie będzie informować cię o większej liczbie impulsów inhibicyjnych
na początku treningu, niż kiedy już będziesz po kilku seriach ze stopniowo
zwiększającym się obciążeniem.
Oczywiście, nie wszyscy kulturyści stosują trening piramidalny. Robią jedynie
kilka serii (ruchów pozytywnych, negatywnych, wymuszonych powtórzeń, itp.),
czyli rodzaj treningu wiązany z takim mistrzem jak Dorian Yates. Ałe większość
kulturystów tak nie trenuje, a nawet ci, którzy trenują w ten sposób, i tak
robią ogólną rozgrzewkę przed próbą o pełnej, maksymalnej intensywności. Jaki
schemat treningu piramidalnego powinieneś wybrać?
To jest różnie u różnych ludzi, ale ogólne zalecenia wyglądają mniej więcej tak:
Seria 1 2 3 4 5 6 Przybliżona intensywność (% MPP)* 40 50 60 70 80 50
Powtórzenia górna cz. ciała 15 12 10 8 6-8 12 Powtórzenia nogi 20 16 14 12 10 16
* % maksymalnej pojedynczej próby Po co robić więcej powtórzeń na nogi? Z
różnych fizjologicznych powodów, spadek siły jest bardziej stopniowy w przypadku
nóg niż górnych partii ciała. To znaczy, że jeśli podnosisz ciężar równy 75%
twojej maksymalnej pojedynczej próby (MPP), będziesz w stanie kontynuować serię
na nogi o kilka powtórzeń więcej niż w przypadku serii na górne partie.
Schemat powtórzeń opisany powyżej jest jedynie sugestią. Tom Platz zbudował
swoje wspaniałe olbrzymie nogi robiąc serie po 30 i więcej powtórzeń, a
widziałem kulturystów, którzy rozwijali wspaniałe górne partie ciała robiąc
zarówno schematy o większej, jak i mniejszej liczbie powtórzeń w serii. Ale w
przypadku większości kulturystów, najlepszym sposobem organizacji serii jest
stosowanie weiderowskiej Zasady Treningu Piramidalnego, zaczynając od małego
obciążenia, po czym zwiększając obciążenie i zmniejszając liczbę powtórzeń w
miarę pokonywania serii.
Źródło "Flex"