UZI to izraelski pistolet maszynowy skonstruowany przez Uziela
Gala, nazwa broni pochodzi od zdrobnienia imienia konstruktora. Prace nad
pistoletem maszynowym UZI rozpoczęto w 1949r, broń wprowadzono do uzbrojenia w
1951r. Produkcję seryjną rozpoczęto w firmie IMI (Israel Military Industries),
broń produkowano również w wielu innych firmach (między innymi w Fabrique
Nationale). UZI zastąpił używane w armii izraelskiej pistolety maszynowe
Thompson, STEN oraz MP40. Pierwsze użycie bojowe nowego pistoletu maszynowego
nastąpiło w 1956r podczas kryzysu sueskiego. UZI działa na zasadzie odrzutu
zamka swobodnego, strzelanie następuje z zamka otwartego. Zamek teleskopowy w
przednim położeniu nachodzi i obejmuje lufę, zastosowanie takiego rozwiązania
umożliwiło skrócenie broni. Na układ konstrukcyjny pistoletu maszynowego UZI
miały wpływ czechosłowackie pistolety maszynowe SA 23, SA 24, SA 25, SA 26 oraz
ZK 476. Uziel Gal zastosował najprawdopodobniej zamek teleskopowy pod wpływem
czechosłowackich pistoletów maszynowych, należy jednak zaznaczyć że zamek tego
typu został po raz pierwszy zastosowany przez Polaka, Jerzego Podsędowskiego, w
prototypie pistoletu maszynowego Mors oraz w pistolecie maszynowym MCEM-2. UZI
posiada mechanizm uderzeniowy z iglicą stałą osadzoną na zamku. Broń zasilana
jest nabojem pistoletowym 9x19mm Parabellum, dostępne są jednak zestawy
umożliwiające dostosowanie pistoletu do nabojów 11,43x23mm (.45 ACP), .41AE oraz
do naboju bocznego zapłonu .22LR. UZI zasilany jest z dwurzędowych magazynków
pudełkowych z dwurzędowym wyprowadzeniem o pojemności 25 i 32 naboi. Możliwe
jest również wykorzystanie magazynka na 20 naboi od pistoletu maszynowego Mini
UZI. Magazynek znajduje się w chwycie pistoletowym. UZI posiada mechanizm
spustowy umożliwiający strzelanie ogniem pojedynczym i ciągłym. Suwak
przełącznika rodzaju ognia , pełniący również funkcję bezpiecznika, znajduje się
z lewej strony broni nad chwytem pistoletowym. Z tyłu chwytu pistoletowego
umieszczono natomiast bezpiecznik chwytowy powodujący odbezpieczenie broni w
chwili ściśnięcia chwytu pistoletowego przez dłoń strzelającego. W praktyce
strzelcy często "unieruchamiali" bezpiecznik chwytowy przy pomocy plastra. Pod
przednią częścią komory zamkowej znajduje się łoże wykonane z tworzywa
sztucznego. W pistolecie maszynowym UZI rączka zamkowa porusza się w wycięciu na
górze komory zamkowej, rączka zamkowa podczas strzelania pozostaje nieruchoma. W
rączce zamkowej znajduje się wycięcie umożliwiające celowanie. W 1960r
zmodyfikowano rączkę zamkową oraz pokrywę komory zamkowej, modyfikację
przeprowadzono aby uniemożliwić przypadkowe odpalenie naboju w przypadku
odciągnięcia zamka za gniazdo magazynka, ale nie dość daleko aby zamek zatrzymał
się w tylnym położeniu na zaczepie spustowym. Pod lufą można podczepić bagnet
sieczny. Co ciekawe pistolet maszynowy UZI przystosowany jest do miotania
granatów nasadkowych. Rozkładanie broni następuje poprzez odłączenie pokrywy
komory zamkowej. UZI w wersji Mk 2 posiada drewnianą kolbę stałą, natomiast w
wersji Mk 3 zastosowano metalową kolbę składaną poprzez "złamanie" pod tylną
część komory zamkowej. Drewnianą kolbę stałą można bezproblemowo odłączyć od
broni. Zastosowano przyrządy celownicze składające się z muszki i celownika
przerzutowego z przeziernikiem. Celownik posiada nastawy na 100 i 200m. Komorę
zamkową oraz wiele innych metalowych elementów wykonano metodą tłoczenia w celu
zmniejszenia pracochłonności. Na podstawie UZI skonstruowano pistolety maszynowe
Mini UZI i Micro UZI oraz odmianę samopowtarzalną UZI Carbine. Pistolet
maszynowy UZI to niezawodna, prosta oraz poręczna konstrukcja. W porównaniu z
nowoczesnymi pistoletami maszynowymi charakteryzuje się jednak dość dużą masą
oraz niezbyt dobrą celnością ognia pojedynczego, spowodowaną strzelaniem z zamka
otwartego. Obecnie firma IWI nie produkuje pistoletu maszynowego UZI,
produkowane są jednak jego odmiany Mini UZI oraz Micro UZI. Pistolet maszynowy
UZI został wycofany z uzbrojenia armii izraelskiej w 2004r, jego rolę przejmą
karabinki automatyczne TAR-21 Commando oraz TAR-21 Micro. Ogółem wyprodukowano
około 10 milionów egzemplarzy różnych wersji pistoletu maszynowego UZI. Broń
jest wykorzystywana w około 90 krajach świata.

Mini UZI to odmiana pistoletu maszynowego UZI, której produkcję rozpoczęto w
1982r. Mini UZI działa na zasadzie odrzutu zamka swobodnego, zamek teleskopowy w
przednim położeniu nachodzi i obejmuje lufę. Broń początkowo występowała jedynie
w odmianie strzelającej z zamka otwartego z iglicą stałą osadzoną na zamku,
później skonstruowano również wersję strzelającą z zamka zamkniętego z
bijnikowym mechanizmem uderzeniowym. Mini UZI zasilany jest nabojem 9x19mm
Parabellum, zasilanie odbywa się z dwurzędowych magazynków pudełkowych z
dwurzędowym wyprowadzeniem o pojemności 20, 25 i 32 naboi (magazynki na 25 i 32
naboje są takie same jak w UZI). Magazynek znajduje się w chwycie pistoletowym.
Zastosowano mechanizm spustowy umożliwiający strzelanie ogniem pojedynczym i
ciągłym. Suwak przełącznika rodzaju ognia, pełniący również funkcję
bezpiecznika, znajduje się z lewej strony broni nad chwytem pistoletowym.
Zastosowano również bezpiecznik chwytowy umieszczony z tyłu chwytu
pistoletowego. Rączka zamkowa podobnie jak w UZI porusza się w wycięciu na górze
komory zamkowej. Mini UZI posiada metalową kolbę składaną na prawy bok komory
zamkowej, w położeniu złożonym stopka kolby może pełnić rolę przedniego chwytu
pistoletowego. Na górnej części lufy znajdują się dwie szczeliny pełniące rolę
osłabiacza odrzutu. Pod przednią częścią komory zamkowej umieszczono skrócone
łoże wykonane z tworzywa sztucznego. Zastosowano przyrządy celownicze składające
się z muszki i celownika przerzutowego z przeziernikiem. Celownik posiada
nastawy na 50 i 100m. Mini UZI posiada mniejsze wymiary i mniejszą masę niż UZI.
Odmiana strzelająca z zamka zamka zamkniętego charakteryzuje się również lepszą
celnością podczas prowadzenia ognia pojedynczego.
Micro UZI to odmiana pistoletu maszynowego UZI skonstruowana w latach 90-tych.
Micro UZI działa na zasadzie odrzutu zamka swobodnego, strzelanie następuje z
zamka zamkniętego. Zamek teleskopowy w przednim położeniu nachodzi i obejmuje
lufę. Zastosowano bijnikowy mechanizm uderzeniowy. Micro UZI występuje w wersji
zasilanej nabojem 9x19mm Parabellum oraz w odmianie na nabój 11,43x23mm. Wersja
na nabój 9x19mm zasilana jest dwurzędowych magazynków pudełkowych z dwurzędowym
wyprowadzeniem o pojemności 20, 25 i 30 naboi (takie same jak w Mini UZI i UZI).
Magazynek znajduje się w chwycie pistoletowym. Zastosowano mechanizm spustowy
umożliwiający strzelanie ogniem pojedynczym i ciągłym. Suwak przełącznika
rodzaju ognia, pełniący również funkcję bezpiecznika, znajduje się z lewej
strony komory zamkowej nad chwytem pistoletowym. Broń podobnie jak Mini UZI oraz
UZI posiada bezpiecznik chwytowy umieszczony z tyłu chwytu pistoletowego. Rączka
zamkowa porusza się w wycięciu na górze komory zamkowej. Micro UZI posiada
metalową kolbę składaną na prawy bok komory zamkowej, przy złożonej kolbie
stopka kolby może służyć za przedni chwyt pistoletowy. Broń nie jest wyposażona
w łoże. Na górnej części lufy znajdują się dwie szczeliny pełniące rolę
osłabiacza podrzutu. Zastosowano stałe przyrządy celownicze składające się z
muszki i celownika z przeziernikiem. Micro UZI posiada mniejsze wymiary i masę w
porównaniu do UZI oraz Mini UZI. Micro UZI charakteryzuje się również bardzo
dużą szybkostrzelnością teoretyczną, która wynosi 1250 strzałów na minutę
(według innych źródeł 1700). Na podstawie Micro UZI skonstruowano pistolet
samopowtarzalny UZI Pistol. Pistolet UZI Pistol posiada mechanizm spustowy
umożliwiający strzelanie jedynie ogniem pojedynczym, krótszą lufę pozbawioną
szczelin zmniejszających podrzut oraz suwak znajdujący się z prawej strony broni
nad chwytem pistoletowym, pełniący jedynie rolę bezpiecznika. UZI Pistol nie
posiada natomiast kolby.
Pistolet maszynowy Uzi znajduje się na wyposażeniu m.in. wojsk lądowych Izraela
(wycofany z uzbrojenia w 2004 roku, zastąpiony przez karabiny MTAR-21), Belgii,
Niemiec, Holandii, Iranu, Tajlandii i Wenezueli. Zostały też w niewielkiej
ilości zakupione przez polską policję. Można je oglądać m.in. w rękach
policjantów strzegących ambasady USA w Warszawie.
Wersja pistoletu oznaczona jako Mini Uzi i Micro Uzi jest stosowana przez siły
policyjne, służby bezpieczeństwa i oddziały specjalne.
Dane techniczne
Kaliber 9 mm
Nabój 9 mm Parabellum
Magazynek pudełkowy, 25, 32, 40 nab.
Wymiary
Długość 650 mm (z kolbą stałą)
650/470 mm (z kolbą składaną)
Długość lufy 260 mm
Długość linii celowniczej 309 mm
Masa
broni 3,5 kg (z kolbą składaną)
3,6 kg (z kolbą stałą)
Prędkość pocz. pocisku 400 m/s
Szybkostrzelność teoretyczna 600 strz./min
Zasięg skuteczny 200 m