ZSU-23-4 "Szyłka" – poczwórnie sprzężone samobieżne działo przeciwlotnicze, opracowane w latach 1957-1961 w Związku Radzieckim przez biuro projektowe Astrowa. Skrót ZSU pochodzi od rosyjskiej nazwy Zenitnaja samochodnaja ustanowka (ros. Зенитная самоходная установка - przeciwlotnicze działo samobieżne), a Szyłka to nazwa rosyjskiej rzeki, lewego dopływu Amuru. Dalsza część oznaczenia zestawu to kaliber działek - 23 mm i ich liczba - 4. W kodzie NATO system ten otrzymał oznaczenie Awl (ang. szydło) prawdopodobnie z powodu pomyłki lub skojarzenia z rosyjskim słowem szyło oznaczającym właśnie to narzędzie. Jest to system lufowy, bliskiego zasięgu, przeznaczony do ochrony wojsk przed atakami lotnictwa na polu walki, w bezpośrednich działaniach bojowych.W kadłubie pojazdu można wyróżnić trzy przedziały. Kierowania z przodu, za nim bojowy, przykryty obrotową wieżą, oraz ostatni napędowy. Kadłub wykonano spawając płyty pancerne. Ich grubość nie jest duża, (kadłub maksymalnie 15 mm, wieża maksymalnie 9 mm) zapewnia ochronę jedynie przed ostrzałem z broni mało kalibrowej.Załoga pojazdu jest czteroosobowa. Kierowca ma swoje miejsce z przodu po lewej stronie kadłuba. Pozostali trzej członkowie załogi (dowódca, celowniczy oraz operator radaru), zajmują swoje miejsca w wieży.Uzbrojenie pojazdu umieszczono w obrotowej wieży, na zewnątrz przedziału bojowego.



Stanowią je cztery, sprzężone armaty AZP-23 kalibru 23 mm. Armaty są zasilane automatycznie, z taśm nabojowych oraz chłodzone cieczą za pomocą specjalnego układu. Kąt ostrzału w płaszczyźnie pionowej od -4 stopni do +85 stopni, w płaszczyźnie poziomej 360 stopni. Pojazd przewozi 2000 sztuk amunicji (500 sztuk na lufę) w magazynach umieszczonych w wieży po obu stronach armat.. Używa się pocisków 23 x 151 mm dwóch rodzajów: odłamkowo - burząco - zapalająco - smugowych (OFZT) o masie 188.5 g i przeciwpancerno - zapalająco - smugowych (BZT) o masie 190 g. Prędkość początkowa pocisku 950 - 1000 m/s.ZSU-23-4 SZYŁKA może zwalczać cele poruszające się z prędkością do 450 m/s na wysokości od 100 do 1500 m i w odległości do 2000 m. Układ kierowania ogniem zawiera: radar (zasięg 20 km, składany w czasie przemarszu), przelicznik, układu stabilizacji armat i radaru, układu naprowadzania uzbrojenia oraz układ optyczny do strzelania w trybie półautomatycznym.
ZSU-23 4-SZYŁKA może pracować w dwóch trybach niszczenia celów: automatycznym oraz półautomatycznym. W trybie automatycznym przelicznik na podstawie danych z radaru wylicza odpowiednie kąty wyprzedzenia w płaszczyźnie poziomej i pionowej, następnie przesyła odpowiednie sygnały do układu naprowadzającego działka. W trybie półautomatycznym celowniczy przy pomocy specjalnego przyrządu optycznego wylicza kąty wyprzedzenia a następnie dane przekazuje do układu naprowadzania armat.
Działka strzelają seriami po pięć pocisków na lufę do celów wolno poruszających się lub seriami po 50 pocisków na lufę do celów szybko poruszających się. ZSU-23-4 może niszczyć też cele w czasie ruchu dzięki układowi stabilizacji uzbrojenia i radaru.Podwozie ZSU-23-4 oznaczone GM 575 wykorzystuje elementy czołgu pływającego PT-76. Zastosowano wysokoprężny, rzędowy, sześciocylindrowy silnik W6R. Osiąga on moc 206 kW (281 KM) przy 2000 obr/min i zapewnia współczynnik mocy jednostkowej na poziomie 14.7 kW/t.
Zawieszenie wozu składa się z dwunastu kół nośnych zawieszonych na wałkach skrętnych. Kola napinające z przodu, napędowe z tyłu. Górna gałąź gąsienicy opiera się na kołach nośnych (brak rolek podtrzymujących).ZSU-23-4 SZYŁKA wyposażono w układ przeciw pożarowy, układ ochrony przed bronią masowego rażenia oraz przyrządy obserwacji nocnej kierowcy i dowódcy oparte na noktowizji aktywnej.Od 1977 roku produkowano zmodernizowaną wersje ZSU-23-4M SZYŁKA. Zastosowano nową, ulepszoną stację radiolokacyjną oraz przelicznik. Zmieniono układ chłodzenia działek.

Wersje zestawu ZSU-23-4
ZSU-23-4 — pierwsza podstawowa wersja zestawu
ZSU-23-4M — zmodernizowana w 1977 roku Szyłka, wyposażona w nową stację radiolokacyjną, systemem obliczania parametrów lotu celu i osłoną armat.
ZSU-23-4M4 — zmodernizowana wersja przeznaczona dla armii Ukrainy.
ZSU-23-4M5 — zmodernizowana wersja przeznaczona dla armii Białorusi.
Pozostałe modyfikacje polegały głównie na dodaniu wyrzutni pocisków rakietowych oraz wymiany systemów elektronicznych.

Dane taktyczno-techniczne
Typ: Samobieżny Zestaw Przeciwlotniczy
Załoga: 4
Pancerz: 9,2-15 mm
Uzbrojenie: 4x działka AZP-23 kal. 23 mm
Naprowadzanie: aktywne radarowe, optyczne2
Zapas amunicji: 2000 pocisków
Długość: 6,54 m
Szerokość: 2,95 m
Wysokość: 2,25 m
Wysokość z radarem: 3,8 m
Masa bojowa: 20500 kg
Nacisk na grunt: 0,69 kg/cm2
Prędkość max na drodze: 44 km/h
Zasięg: 450 km