Sylwetka i umięśnienie
Sam rozwój sylwetki i mięśni nie może być celem samym w sobie. Kulturysta nie
może być tylko ładnie i proporcjonalnie zbudowany i silny, ale wszechstronnie
sprawny fizycznie (powinien być przygotowany do wykonywania różnorakich wysiłków
i czynności). Nie można ograniczać się tylko i wyłącznie do ćwiczeń
kulturystycznych, lecz należy włączyć do swego treningu inne formy ruchu,
uprawiając również inne sporty i to przez cały rok.
Dobór sportów i ćwiczeń uzupełniających trening kulturystyczny powinien być
dokonywany pod kątem pory roku. W zimie główny nacisk będziemy kładli na
zdobywanie masy mięśniowej i siły, a przynajmniej raz w tygodniu będziemy
starali się pojeździć na łyżwach lub biegać na nartach.
W okresie wiosennym,
poza treningami na sali 1-2 razy w tygodniu należy wyjść w teren. Najlepszą
formą kształtowania ogólnej sprawności jest atletyka terenowa, czyli bieg w
urozmaiconym terenie połączony z różnymi ćwiczeniami gimnastycznymi. Latem,
szczególnie w okresie wakacji, zmniejszamy częstotliwość i objętość treningu
kulturystycznego, natomiast więcej czasu przeznaczamy na uprawianie gier
sportowych i lekkoatletyki, a przede wszystkim sportów wodnych ( wioślarstwo i
kajakarstwo) i pływania. Jesienią znów znakomitym uzupełnieniem ćwiczeń na sali
będzie atletyka terenowa.
Tylko trenując systematycznie przez cały rok i uwzględniając w swoim programie
różne formy ruchu i akcenty możesz stać się nie tylko pięknie zbudowany i silny,
ale i sprawny. Atutem kulturysty powinny być nie tylko duże mięśnie, ale również
umiejętności techniczne w różnych dyscyplinach sportu, ogólna sprawność
fizyczna.
Zasady Weidera
1. „Zasada izolacji grup mięśniowych"
Mięśnie mogą pracować w połączeniu lub w izolacji w stosunku od innych grup
mięśniowych. Każdy z nich uczestniczy, na swój sposób, w wykonywaniu pełnego
ruchu w danym ćwiczeniu, pracując albo jako stabilizator ruchu, albo jako
mięsień towarzyszący (agonista), albo jako mięsień przeciwstawny (antagonista)
lub jako mięsień współdziałający (synergistyczny). Toteż jeśli dąży się do
maksymalnej rozbudowy lub wypracowania kształtu jakiegoś mięśnia, należy go w
możliwe najskuteczniejszy sposób odizolować od wpływu sąsiednich mięśni. Osiąga
się to poprzez przyjęcie specyficznej pozycji anatomicznej. Na przykład mięsień
ramienny (brachialis) lepiej izolowany jest przy unoszeniu przedramion na
modlitewniku (ławce Scotta), niż w trakcie przyciągania do dołu drążka wyciągu
trzymanego wąskim nachwytem.
2. „Zasada dezorientacji mięśniowej”
Warunkiem stałego rozrostu jest niedopuszczanie do stanu, w którym mięśnie i
cały organizm w pełni przyzwyczaiłyby się do określonego programu treningowego.
Mięśnie nigdy nie powinny osiągnąć stanu przystosowania. Aby się rozrastały,
muszą być poddawane zmiennym naprężeniom. Jeżeli ciągle zmienia się ćwiczenia,
wielokrotność serii i powtórzeń oraz kąty ciągnięcia na wyciągach, to mięśnia
nigdy nie mogą się przystosować i przyzwyczaić do naprężeń, jakim są poddawane.
3. „Zasada treningu piramidalnego”
Włókna mięśniowe rozrastają się w wyniku skurczów przy przeciw działaniu dużych
obciążeń. Podczas kurczenia się przy dużym oporze wzrasta także siła mięśni.
Teoretycznie, jeśli bylibyście w stanie załadować na sztangę maksymalny ciężar,
przy którym moglibyście wykonać – bez rozgrzewki – kilka serii po osiem
powtórzeń, to byłby to bardzo skuteczny sposób ćwiczenia na wzrost masy i siły
mięśniowej. Ale nie można tak ćwiczyć ze względu na zwiększone ryzyko
odniesienia kontuzji przy ćwiczeniu na maksymalnych ciężarach bez rozgrzewki.
Nikt nie rozpoczyna treningu od maksymalnych obciążeń. Zasada treningu
piramidalnego została opracowana w celu rozwiązania tego problemu. Zaczynajcie
od ciężaru wynoszącego 60% obciążeni, jakie aktualnie jesteś ci w stanie
udźwignąć w pojedynczym powtórzeniu i wykonajcie serie złożoną z 15 powtórzeń.
Następnie zwiększcie obciążenie i zmniejszcie liczbę powtórzeń do 10-12. potem
dalej zwiększajcie ciężar, aż dojdziecie do 80% maksymalnego obciążenia i 5-6
powtórzeń w serii. W ten sposób, po rozgrzaniu się, będziecie mogli ćwiczyć z
dużymi ciężarami i czerpać związane z tym korzyści, bez obawy o kontuzję.
4. „Zasada superserii”
Superserię wykonuje się wtedy, gdy połączy się dwa ćwiczenia na przeciwstawne
sobie grupy mięśniowe, jak na przykład wznosy przedramion na bicepsy z
prostowaniem rąk na tricepsy.” Koncepcja polega na wykonaniu, jedna po drugiej,
dwóch odrębnych serii przeciwstawnych ćwiczeń, z niewielka przerwą odpoczynkową
pomiędzy nimi lub nawet bez żadnej przerwy. Superserie maja także swoje
neurologiczne uzasadnienie. Testy wykazały, że wykonując serie na tricepsy po
wcześniejszym wykonaniu serii na bicepsy, zwiększa się szybkość regeneracji
bicepsów. Wiąże się to z charakterem impulsów nerwowych. A więc superserie są
nie tylko wspaniałą metodą pompowania krwi do mięśni, ale także przyspieszają
ogólną regenerację organizmu.
5. „Zasada cykliczności treningowej"
W trakcie pewnych okresów roku treningowego powinniście stosować programy na
masę i siłę. Inne zaś okresy powinny charakteryzować się mniejszymi
obciążeniami, zwiększoną liczbą powtórzeń w seriach i krótszymi przerwami
odpoczynkowymi pomiędzy nimi (trening jakościowy). Postępując w ten sposób
unikniecie kontuzji, zapewnicie sobie różnorodność treningową i będziecie w
stanie czynić stałe postępy.
6. „Zasada treningu izometrycznego”
Izometria charakteryzuje się sterowaniem pracą mięśni. Zasadę tę można stosować
poprzez napinanie mięśni bez wykonywania ruchu – po prostu napinając mięśnie,
przytrzymując je w szczytowym napięciu przez 3-6 sekund i powtarzając tę
procedurę trzykrotnie. Mistrzowie stosują tę metodę, napinając wszystkie mięśnie
trzy razy w tygodniu, ponieważ częste izometryczne napinanie mięśni pozwala
lepiej neurologicznie sterować nimi, a także umożliwia uzyskanie lepszej
separacji mięśniowej i pełniejszego szczytowego napięcia mięśni podczas
pozowania w zawodach.
7. „Zasada oszukanych powtórzeń”
Oszukiwanie powinno tutaj być rozumiane nie jako sposób na zmniejszenie
naprężenia mięśni, ale jako sposób zwiększania tego naprężenia. Cała idea
treningu kulturystycznego wiąże się z poddawaniem mięśni cięższej, a nie
lżejszej pracy. Powinniście więc stosować oszukiwanie tylko w celu wykonania
dodatkowo jednego lub dwóch powtórzeń, bądź też w celu wspomożenia ćwiczonej
grupy mięśniowej poprzez wykorzystanie innej części ciała. Powiedzmy, że
wykonujecie akurat serię koncentrycznego unoszenia przedramienia na wyciągu i
nie jesteście w stanie zrobi kilku ostatnich powtórzeń. Jeśli wykorzystacie
wolną rękę, aby pomóc ćwiczonej ręce w „wymęczeniu” paru dalszych powtórzeń,
będzie to rozsądne zastosowanie zasady oszukiwania, ponieważ w tym przypadku
zwiększa się wysiłek mięśniowy a nie zmniejsza.
8. „Zasada oporu w ruchu wstecznym”
Stawianie oporu siłom grawitacyjnym w trakcie przesuwania się ciężaru do dołu
jest bardzo intensywną formą ćwiczeń, powodującą znaczne zmęczenie mięśni i
wspaniale wpływającą na pobudzanie mięśni do maksymalnego rozrostu. Trening z
zastosowaniem oporu w ruchu wstecznym, zwany inaczej negatywnymi powtórzeniami,
może być tylko okresowo włączany do programów treningowych. Załóżmy dla
przykładu, że ćwiczycie bicepsy, wykonując unoszenie przedramion ze sztangą i
przy ciężarze 45 kg możecie wykonać osiem powtórzeń. Załadujcie teraz na sztangę
55 kg i – korzystając z pomocy partnera lub rozbujawszy nieco sztangę –
doprowadźcie ją do górnego położenia na wysokości barków. Następnie opuszczajcie
ciężar powoli, czysto, stylowo, aż do pozycji wyjściowej, wykonując pełne osiem
powtórzeń. Metoda ta wzmacnia mięśnie i elementy zbudowane z tkanki łącznej oraz
wpływa na szybszy wzrost siły. Można ją z powodzeniem stosować w treningu
słabiej rozwiniętych grup mięśniowych, aby rozbudować je proporcjonalnie do
reszty umięśnienia, nad czym pracuje się zwykle w okresie pozastartowym.
9. „Zasada wymuszonych powtórzeń”
Jest to bardzo intensywna metoda ćwiczeń i wielu kulturystów popada w
przetrenowanie, gdy zbyt często zaczynają stosować wymuszone powtórzenia. Aby
zilustrować zastosowanie wymuszonych powtórzeń załóżmy że wykonujecie serię
wyciskania w leżeniu, złożoną z ośmiu powtórzeń przy ciężarze sztangi równym 100
kg . po wykonaniu ósmego powtórzenia, partner treningowy stojący za ławeczką
pomaga podnosić sztangę, na tyle byście byli w stanie „wydusić” dodatkowe 2-3
powtórzenia, których normalnie nie bylibyście w stanie wykonać o własnych
siłach. Wymuszone powtórzenia mobilizują włókna mięśniowe do pracy w zakresie
wybiegającym poza normalne zmęczenie, co stymuluje jeszcze większy rozwój i
wzrost gęstości mięśni.
10. „Zasada treningu instynktownego”
Jest to nadrzędna zasada treningowa w kulturystyce. Tylko samemu można poznać co
najskuteczniej oddziałuje na nasz organizm. Każdy kulturysta musi opanować
sztukę układania programów treningowych, dobierania ćwiczeń oraz ustalania
liczby serii i powtórzeń, które w jego przypadku dają najlepsze rezultaty. Jeśli
się tego nie nauczycie, nigdy nie wykorzystacie swoich możliwości. Każda osoba
inaczej reaguje na różne sposoby odżywiania czy schematy treningowe. W miarę
nabierania doświadczenia, będziecie w stanie instynktownie określić, w jaki
sposób ćwiczyć, aby uzyskiwać najlepsze rezultaty.
11. „Zasada treningu jakościowego”
Trening jakościowy oznacza, że stopniowo skraca się przerwy odpoczynkowe
pomiędzy seriami, próbując nadal wykonywać tę sama co poprzednio lub nawet
większa liczbę powtórzeń w seriach. Trening jakościowy, zwany też
przedstartowym, jest świetną metodą na poprawienie definicji i unaczynienia
mięśni.
12. "Zasada serii potrójnych"
Seria potrójna polega na łączeniu trzech ćwiczeń na tą samą grupę mięśniową i
wykonywaniu ich w seriach jedno po drugim bez odpoczynku między nimi. Metoda ta
silnie oddziałuje na kształt mięśni, które są atakowane pod trzema różnymi
kątami. Potrójne serie pozwalają na szybkie pompowanie mięśni krwią.
13. "Zasada szczytowego napięcia mięśni"
Zasada ta zmusza do maksymalnym skoncentrowaniu się na napiętym w czasie
ćwiczenia mięśniu. Gwarantuje to prawidłową stymulację i prążkowanie głęboko
tkwiących włókien, powodując ich rozrost.
14. "Zasada wielkich serii"
Wielka seria to serie wykonywane kolejno (od 4 do 6) na daną grupę mięśniową,
bez przerw między nimi, lub z bardzo krótkimi przerwami odpoczynkowymi. Zasada
wielkiej serii to najbardziej intensywna metoda ćwiczenia spośród wszystkich
metod łączonych. Stosując tą metodę atakujemy mięsień pod wieloma kątami i
sprawiamy że wykonuje on wszystkie możliwe funkcje do jakich został
przeznaczony. Wielka seria wpływa na angażowanie większych ilości włókien
mięśniowych, przez co stymuluje rozrost i bardzo dobrze wpływa na podwyższenie
jakości umięśnienia.