Proces nakładania kalkomanii

Oto kilka ważnych informacji na temat stosowania kalkomanii. Kalkomania to krótko mówiąc cienka folia z nadrukowanym napisem lub znakiem. Kalkomania "mokra" jest drukowana na papierze pokrytym klejem rozpuszczalnym w wodzie. Dobrze użyta kalkomania może decydować o końcowym wyglądzie modelu. Wymienię teraz kilka właściwości kalkomanii, które trzeba znać aby osiągnąć dobre wyniki i uniknąć oszpecenia modelu. Trzeba pamiętać, że mamy różne kalkomanie w zależności od producenta. Bez względu na ich jakość, tak samo je przygotowujemy.

Cechy kalkomanii
Sama kalkomania charakteryzuje się grubością i przejrzystością folii dalej zwanej filmem, oraz jakością druku. Z reguły lepsze są kalkomanie z cienkim filmem. Należy jednak uważać, niektórzy producenci cienkich kalkomanii z np. Czech przesadzają i zbyt cienki film wywołuje zwijanie się kalkomanii podczas nakładania. Warto wiedzieć, że każda kalkomania z wiekiem traci swoje właściwości. Widoczne może być żółknięcie filmu. zaradzamy temu wystawiając arkusz na działanie słońca. Uwaga aby nie przesadzić! W lecie kolory oznaczeń mogą wyblaknąć! Drugim, niewidocznym procesem podczas starzenia kalkomanii jest jej wysychanie. Staje się ona z biegiem lat sztywniejsza i bardziej krucha. Ten proces jest jednak nieodwracalny. Wniosek - nie kupować kalkomanii na zapas. Jakość druku to nasycenie koloru i przejrzystość koloru. Oczywiście powinien być nieprzejrzysty i nasycony. Kupując kalkomanię nieznanego wcześniej producenta sprawdźmy zwłaszcza kolor biały, czy nie prześwituje przez niego kolor niebieski papieru. Jakość przejawia się także w ostrości druku oznaczeń i braku rozmazań farby.

Powierzchnia modelu
Powierzchnia modelu przygotowana pod kalkomanię. Kluczowy temat, często pomijany przez początkujących modelarzy. Pomalowany model ma powierzchnię matową. Jest ona w zbliżeniu szorstka, i kalkomania może nie przylegać do niej w pełni. W szpary pod kalkomanię dostaje się powietrze. Wygląda to jak srebrzenie się obrzeża filmu. Najprostszym rozwiązaniem jest polakierowanie modelu na błyszcząco przed nakładaniem kalkomanii. Przy dużych powierzchniach modeli pomocne mogą być pasty do podłogi Pronto Floor Polish lub Sidolux, użyte jak lakier akrylowy. Jeżeli kalkomania jest "naprawdę" duża, lub duża w stosunku do modelu, należy się zastanowić czy jej nie pociąć na dwa lub cztery części. W zależności od jej grubości, będzie zależeć jej dopasowanie i przyleganie. Im grubsza kalkomania (producenci zachodni) tym jest mniej plastyczna, za to się nie rwie, i na odwrót im cieńsza kalkomania (producenci wschodni i dalekowschodni) tym jest bardziej plastyczna, za to może się rwać. Ponadto trzeba czasami wziąć pod uwagę na co nakładamy kalkomanię. Nie ma problemu z powierzchniami płaskimi lub prawie płaskimi, schody mogą pojawić się przy powierzchniach zaokrąglonych. Różnie wtedy może być np. najczęściej jest to kalkomania z elementami graficznymi spodu dzioba jakiegoś samolotu, zdarza się że nie w pełni pasuje. Jak już nakleiliśmy, możemy co najwyżej sztukować malowaniem, lub awaryjnie rozciąć nożykiem na modelu i ułożyć ją na nowo. Jeżeli zaś wiemy, że nie będzie pasować, przecinamy kalkomanię w połowie i naklejamy symetrycznie z odstępem pośrodku, który po całym procesie naklejania i utrwalania, sztukujemy farbą.

Nakładanie kalkomanii
Kalkomanie należy najpierw wyciąć z arkusza. Wkładamy kalkomanię do letniej wody, dla jej zmiękczenia dodajemy kilka kropel octu. Moczymy tylko dotąd, gdy kalkomania zaczyna się zsuwać z papieru przy lekkim ruchu pędzla. Po około minucie kalkomania zwinie się i wyprostuje. Delikatnie pędzelkiem sprawdzamy czy przesuwa sie po powierzchni arkusza. Powierzchnię modelu zwilżamy wodą lub płynem do kalkomanii "set". Następnie pędzelkiem zsuwamy oznaczenie z arkusza na model i układamy w odpowiednim miejscu. Lekko dociskamy bibułką aby usunąć nadmiar wody i kleju. Tu można pokryć oznaczenie i jego najbliższe okolice płynem typu "sol". Zostawiamy kalkomanie w spokoju i nie reagujemy nawet gdyby się marszczyła. Następnego dnia będzie gładka i doskonale wpasuje się w linie podziału blach i inne drobne detale powierzchni.

Utrwalanie kalkomanii
Po wyschnięciu kalkomanii, następnego dnia delikatnie zmywamy pozostałości kleju pędzelkiem lub patyczkiem higienicznym z małą ilością wody. Kalkomanię utrwalamy pokrywając lakierem bezbarwnym o odpowiedniej fakturze: matowej, półmatowej lub błyszczącej. Częstym błędem początkujących modelarzy jest nakładanie lakieru matowego zbyt gruba warstwą. Mogą powstawać wtedy zacieki, ale najgroźniejsze jest wytrącanie się matującego proszku. Powoduje to zmleczenie powierzchni modelu. Aby tego uniknąć należy pokrywać cieniutką warstwą, niemal błyskawicznie wysychającą. Ważne: malujemy, a raczej podtapiamy lakierem kontury kalkomanii, tak aby lakier wszedł pod nią, co daje efekt autentyczności. Dopiero potem lakierujemy całą powierzchnię kalkomanii.


Stylizowanie
Modele z pierwszej i drugiej wojny światowej i nie tylko, powinniśmy postarzyć, bo co to za model, który wyszedł prosto z fabryki i jest podobny do seryjnej produkcji? Używamy w tym celu pilnika, drobnego papieru ściernego oraz farb (srebrnej, czarnej, rdzy, lakieru). Traktujemy nasze oznaczenia tak, jakby były na prawdziwej maszynie, czyli najpierw przecieramy, czynimy lekkie zadrapania pilnikiem, brudzimy rdzą, odcieniami czarnej, jeżeli mamy ślady po kulach dodajemy trochę srebrnej. Wszystko po zakończeniu starzenia, lakierujemy lekko tym samym lakierem co resztę modelu. Jeżeli coś nam się nie spodoba, lub jest za mało, możemy proces powtórzyć. Stylizowanie dotyczy modeli, które chcielibyśmy po latach postarzyć, zrobić bardziej autentycznymi.